رقابت ، ممنوع!

 

۳ رقابت ، ممنوع!

 

 

چگونه در دانش آموزان "انگیزه " ایجاد نمائیم ؟ (1)


به جای آنکه مدام به دانش آموزانِ خود ، از فواید دکتر شدن و عواقب کارگری و بی سواد ماندن بگوئید و آنها هم این حرف های تکراری و ملال آور را از یک گوش داخل و از گوش دیگر خارج کنند ، راه دیگری را انتخاب نمائید .

 

بهترین راه ایجاد انگیزه در یادگیرندگان ، نه موعظه و نصیحت است نه وادار کردن او به شب و روز درس خواندن و اجبار افراطی . موثرترین راه ،  بهبود شرایط یادگیری و افزایش سطح کیفیت آموزشی است .

 

وقتی شرایط یادگیری مهیا باشد ، وقتی کیفیت آموزشی در سطح بالایی قرار داشته باشد ، دانش آموز ناخودآگاه به موفقیت بیشتری می رسد و همین کسب موفقیت ، علاقه  و انگیزه ی او را افزایش می دهد .

 

قصد داریم در طی دو مقاله  ، روش ها و فنونی را مورد بررسی قرار می دهیم که استفاده از آنها ، معلم را در بالا بردن سطح انگیزش دانش آموزان یاری می رساند :

 

" نمره " ، وسیله ی ایجاد انگیزه ، نه عامل ارعاب و تنبیه

 

از آنجا که گرفتن نمره ، در هر سطح تحصیلی  ، جهت ارتقاء به کلاس بالاتر ، ورود به دانشگاه ، کسب مشاغل مورد علاقه و غیره مهم و ضروری است ، نمره های معلمان دارای ارزش انگیزشی زیادی هستند . بنابراین معلم می تواند ، با اجرای مکرر آزمونها ، انگیزه ی دانش آموزان را بالا ببرد . با این حال ، نکته ای که باید در رابطه با آزمونها و امتحانات مختلف در نظر بگیرید این است که از آنها به عنوان وسیله ای برای دادن بازخورد به دانش آموزان استفاده کنید ، نه به عنوان وسیله ای جهت ارعاب و تنبیه آنان .

 

آموزش ، همراه با لطیفه و قصه

محرک های تازه ، تعجب برانگیز  و پرمعنی ، سطح برانگیختگی را افزایش می دهند و سبب تحریک کنجکاوی یادگیرنده می شوند . معلم می تواند با ارائه ی مسائل و مطالبی که از این ویژگی ها برخوردارند در یادگیرندگان ایجاد انگیزش نمایند . همچنین ، بکوشید تا ضمن آموزش ، از لطیفه گویی ، تجربه های شخصی ، و قصه های کوتاه استفاده نمائید . از جمله اینکه ، " به دانش آموزان بگوئید یک مهمان جالب برای شما خواهد آمد . آن گاه در لباس نویسنده ی یک داستان ظاهر شوید و درباره ی خودتان و نوشته تان صحبت کنید . "

 

کسب پیشرفت غالبا به دریافت پاداش و تائید از سوی معلم و والدین منجی می شود ؛ که این خود یکی از عوامل مهم انگیزشی به شمار می آید . بنابراین ، معلم باید سعی کند تا در تمام مراحل آموزشی برای همه ی یادگیرندگان فرصت کسب موفقیت فراهم آورد

 

از ساده به دشوار

ارائه ی مطالب درسی از ساده به دشوار ، موجب می شود که یادگیرندگان ابتدا در یادگیری مطالب ساده به اندازه ی کافی موفقیت به دست آورند . این کسب موفقیت اولیه ، انگیزش یادگیرنده را برای یادگیری های بیشتر افزایش می دهد و بر آمادگی او می افزاید . علاوه بر این ، کسب پیشرفت غالبا به دریافت پاداش و تائید از سوی معلم و والدین منجی می شود ؛ که این خود یکی از عوامل مهم انگیزشی به شمار می آید . بنابراین ، معلم باید سعی کند تا در تمام مراحل آموزشی برای همه ی یادگیرندگان فرصت کسب موفقیت فراهم آورد.

 

چشم و هم چشمی و رقابت ممنوع!

معلم باید از ایجاد رقابت بین دانش آموزان که به کسب موفقیت در معدودی از آنها و شکست اکثریت آنها می انجامد جلوگیری به عمل آورد . معلم به این منظور می تواند از تدابیر مختلفی استفاده نماید. به عنوان مثال در بحث های کلاسی ، معلم می تواند در جریان بحث ، پس از گفتن نام دانش آموزی معین ، به طرح سوال بپردازد ، نه اینکه ابتدا سوال طرح کند و بعد از کلاس بخواهد تا هر که می تواند به طور داوطلبانه به سوال او جواب دهد .

 

بردن نام دانش آموز پس از طرح سوال موجب خواهد شد که معلم مشارکت همه ی دانش آموزان را در فعالیت های آموزشی جلب نماید . اما اگر معلم ابتدا سوالی طرح کند و بعد از دانش آموزان بخواهد تا هر که می تواند به آن جواب دهد ، تعداد کمی از دانش آموزان مستعد و قوی کلاس به سوال های معلم پاسخ خواهند داد و تنها آنها مورد تائید و تقویت قرار خواهند گرفت

 

مثال های آشنا

وقتی می خواهید مطلب تازه ای را به دانش آموزان بیاموزید ، آن را با استفاده از مثال ها و موارد ملموس و آشنا برای یادگیرندگان توضیح دهید . این اقدام به جریان یادگیری سرعت می بخشد و سطح علاقه مندی دانش آموزان را افزایش می دهد . اما هنگامی که می خواهید کاربرد مطالب آموخته شده را نشان دهید ، آنها را در موقعیت های تازه و بدیع به کار برید . استفاده از موقعیت های تازه از یکنواختی مطلب و حالت کسل کنندگی آن می کاهد و به علاقه ی یادگیرنده در استفاده از آنچه آموخته است می افزاید.

 

تشویق به مشارکت

بحث گروهی ، بازی های آموزشی ، گزارش انفرادی و گروهی به وسیله ی دانش آموزان ، گزارش مطالب دروسی مانند تاریخ به صورت نمایش زنده ، و هر تدبیر دیگری که دانش آموزان را در فعالیت یادگیری شرکت دهد به مقدار زیاد انگیزه ی آنها را بالا می برد . کسل کننده ترین روش آموزشی آن است که معلم تمام وقت کلاس را به خود اختصاص دهد و فرصت هیچ گونه فعالیت و اظهار نظری را به یادگیرندگان ندهد . پژوهش های متعدد نشان داده اند که یکی از بهترین راه های ایجاد انگیزه در یادگیرندگان ، شرکت دادن آنها در فعالیت های کلاسی است .

 

در مقاله ی بعد به مباحثی چون "آزادی عمل یادگیرندگان " و "تشویق های درونی و بیرونی " و ... خواهیم پرداخت .

 

کاهش پیامدهای منفی مشارکت

مشارکت دانش آموزان در جریان یادگیری باید به گونه ای باشد تا موجب دلسردی آنها نشود. برای این منظور معلم باید سعی کند از پیامدهای آزارنده ی این کار جلوگیری به عمل آورد .

 

از جمله عواملی که ممکن است در جریان یادگیری باعث دلسردی دانش آموزان شود می تواند موارد زیر باشد :

 

* گرفتن نمره ی کم در امتحانی که معلم محتوای آن را قبلا آموزش نداده است

 

* اجبار در انجام تکالیفی که سطح دشواری آنها فراتر از تواتنایی یادگیرندگان است

 

* بی توجهی معلم به کوشش های یادگیرندگان

 

* مجبور ساختن یادگیرندگان به رقابت با کسانی که از آنان توانایی بیشتری دارند

 

* مجبور ساختن یادگیرندگان به ساکت و آرام نشستن در کلاس و گوش دادن به سخنرانی های خسته کننده ی معلم

 

*  مجبور ساختن یادگیرندگان به انجام کارهای تحقیرآمیز و دور از حیثیت آنان

 

سرور حاجی سعید

منبع:tebyan.net


ارسال برای دوستان
به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

عادت به مطالعه را در دانش آموزان تقویت کنیم
      در روزگار ما دیگر نیازی نیست بگوییم خواندن خوب است همه می دانند و باید بدانند که خواندن سودمند......
40 نکته در باب افزایش انگیزه دانش آموزان
انگيزه، حالات دروني فرد است كه موجب تداوم رفتارش تا رسيدن به هدف مي‌شود. انگيزه ارتباط مستقيم و مثبت......
آمادگی قبلی برای درس جدید
    پیشرفت تحصیلی دانش آموزان هم برای خود آنها و هم برای والدین آنها اهمیت دارد. اما پیشرفت تحصیلی چگونه......
چگونه درس بخوانیم؟
یکی از پرسش‌هایی که این روزها بیشتر دانش آموزان از خود می‌پرسند، این است که چگونه باید درس بخوانند تا......

ادب و هنر

به گزارش ستاره ها به نقل ازخبرگزاری مهر، کشور فرانسه فیلم « خاطرات جنگ» اقتباسی از رمان «درد»......

پخش اخبار زنده