فلسفه ی تعدد زوجات پیامبر (ص)

 

فلسفه ی تعدد زوجات پیامبر (ص)

 

 

نگرشی کوتاه به فرهنگ ازدواج شبه جزیره عربی در عصر رسول خدا (ص).

 

در زمان پیامبر (ص) فرهنگ ازدواج مردم آن سرزمین ، ویژگی های خاصی اعم ازچادرنشینی ، وضع اقتصادی بسیار بد و اسفناک ، محرومیت از امکانات طبیعی از یک سو و تمرکز ثروت منطقه در دست برخی از سران مشرک مکه و طائف ، و نیز یهودیان مدینه و اطراف آن ، وضع را بر مردم آن سامان بسیار مشکل کرده بود .


آنان به دلیل فقر مادی و دست و پاگیری دختران در محیطی که همیشه آتش جنگ برافروخته بود و نیز به جهت اسیر شدن آنان به دست دشمنان در جنگ ، و به فحشا کشیده شدن به دختر علاقه ای نداشتند و برخی نیز آن ها را زنده به گور می کردند .


با وجود وضعیت ناگوار اقتصادی ، گزینش همسر نوعی کمک به خانواده ی دختر و یا زن محسوب می شد


درچنین محیطی ، زن بیوه اگر شوهر نمی کرد ، زشت تلقی می شد . به مجرد آن که شوهرش می مرد یا از وی طلاق می گرفت و عده ی وفات یا طلاقش سپری می شد ، شوهری دیگر انتخاب می کرد ؛ همانند اسماء بنت عمیس که اول همسر جعفربن ابی طالب و بعد از شهادت وی همسر ابوبکر و پس از درگذشت وی ، به همسری علی بن ابیطالب (ع) درآمد .


در آن روزگارازدواج مهم ترین عامل وحدت و پیوند بین قبایل به شمار می آمد. با پیوند ازدواج بسیاری از درگیری ها فروکش می کرد .

 


حکمتها و اهداف ازدواجهای پیامبر چه بوده است ؟!

 

اهداف سیاسی ـ تبلیغی


از جمله اهداف ازدواج های پیامبر (ص) ، کسب قدرت سیاسی و اجتماعی برای تبلیغ ، رشد و گسترش اسلام بود .


آن حضرت به دلیل تحصیل موقعیت های بهتر اجتماعی و سیاسی ، و پیوند با قبایل بزرگ عرب و جلوگیری از کارشکنی های آنان و حفظ سیاست داخلی و ایجاد زمینه ی مساعد برای مسلمان شدن قبایل عرب ، به برخی از این ازدواج ها روی آورد ؛ در راستای این اهداف با عایشه دختر ابوبکر از قبیله تیم ، حفصه دختر عمر از قبیله عدی، ام حبیبه دختر ابوسفیان از بنی امیه ، ام سلمه از بنی مخزوم ، سوده از بنی اسد ، میمونه از بنی هلال و صفیه از بنی اسراییل پیوند زناشویی برقرار کرد . پیوند ازدواج مهم ترین پیوند اجتماعی به ویژه در محیط و فرهنگ عرب جاهلی بود .


در آن محیط که جنگ و خون ریزی و غارتگری رواج داشت ، بلکه ـ به تعبیر «ابن خلدون» ـ جنگ ، خون ریزی و غارتگری خصلت ثانوی آنان شده بود ،1 پیوند ازدواج بازدارنده از جنگ ها ، کارشکنی ها و عامل وحدت و الفت بود . به همین دلیل می بینیم که آن حضرت با قبایل بزرگ قریش ، به ویژه با برخی قبایلی که بیش از دیگران با پیامبر (ص) دشمن بودند ، همانند بنی امیه و بنی اسراییل ازدواج می کند . اما با قبایل انصار که خطر این دشمنی وجود نداشت ازدواجی صورت نگرفته است .


پیامبر(ص) با قبایل مختلف پیوند خویشاوندی برقرار می کند ، تا به این ترتیب اتحاد و الفت میان قبایل و پیامبر(ص) بیشتر، و دشمنی و کارشکنی آنان نسبت به مسلمانان و دعوت پیامبر(ص) کمتر گردد .


اعراب جاهلی با همه تعصب و لجاجت ، خصلتی جوانمردانه داشتند . وقتی در برابر بت سوگند می خوردند ، به آن عمل می کردند ؛ اگر به کسی پناه می دادند ، با همه ی قبیله از او دفاع می کردند . آنان جنگ با دو نفر را ننگ می دانستند ؛ جنگ با هم قبیله و فامیل به این ترتیب پیامبر(ص) با چند قبیله بزرگ فامیل شد و از این راه توانست بررشد و گسترش اسلام بیافزاید. کوتاه سخن این که ازدواج های متعدد پیامبر(ص) یکی از عوامل رشد و گسترش اسلام در آن محیط به شمار می آمد و به ازدواج های پیامبر(ص) هدف سیاسی بخشید .


رسول خدا با قبایل انصار و مسلمانان مدینه که روگردانی از حمایت پیامبر (ص) در مورد آنان مطرح نبود ، پیوند زناشویی برقرار نساخت ، «گیورگیو» نویسنده ی مسیحی می نویسد : محمد ام حبیبه را به ازدواج خود درآورد تا بدین ترتیب داماد ابوسفیان ، یعنی دشمن اصلی خود شده ، از دشمنی قریش نسبت به خود بکاهد . در نتیجه این وصلت ، پیامبر(ص) با خاندان بنی امیه و هند زن ابوسفیان و سایر دشمنان خونین خود ، جنبه ی فامیلی و خویشاوندی پیدا کرد . ام حبیبه عامل بسیار مؤثری برای تبلیغ اسلام در خانواده های مکه بود .


رهایی کنیزان


اسلام با برنامه ریزی دقیق و مرحله به مرحله، در جهت آزادی اسیران گام نهاد . رسول خدا (ص) از شیوه های خوب و متعدد برای آزادی اسیران استفاده کرد که ازدواج از جمله ی آن است . جویریه و صفیه کنیز بودند و پیامبر این دو را آزاد کرد ؛ سپس با این دو ازدواج نمود ـ تا به این وسیله مسلمانان بیاموزد که می توان با کنیز ازدواج نمود. 2


جویریه در غزوه بنی مصطلق اسیر شده بود و در سهم غنیمتی رسول خدا (ص) قرار گرفت. آن حضرت وی را آزاد و سپس با وی ازدواج نمود. این کار حضرت به الگویی برای یاران و صحابه تبدیل شد و آنان تمامی اسیران غزوه بنی مصطلق را که حدود دویست نفر بودند ، آزاد کردند ..


بنابراین، یکی از حکمت های ازدواج های متعدد پیامبر (ص) آزادی کنیزان بود. پیامبر (ص) با این کار به مسلمانان یاد داد که می توان کنیز را آزاد و سپس با وی ازدواج کرد .

 


طرد سنتی از سنت های غلط جاهلی


در اسلام پسرخوانده حکم پسر واقعی را ندارد و زن پسرخوانده بر مرد محرم نیست ، در حالی که در جاهلیت احکام پسر واقعی را به پسر خوانده سرایت می دادند و زن وی بر مرد محرم بود ، اسلام این حکم را باطل کرد .3


پس نکته ای که باید توجه کنیم این است که سعی کنیم دین اسلام را خوب بفهمیم و به تمام موارد آن جامه ی عمل بپوشانیم ؛ و فقط به آن قسمت هایش که به نفعمان است توجه نکنیم .

 

..............................................................

 

1- محمد پیامبری که از نو باید شناخت، ص 181

2- تاریخ طبری ، ص 116 به بعد

3- تفسیر المنار، ج4 ، ص37

 

فلسفه ی تعداد,زوجات پیامبر, تعداد زوج های پیامبر,کنیزان پیامبر,بن خلدون,پیامبر,زناشویی,غزوه,دوران جاهلیت,غزوه,بنی اسراییل,بنی امیه,حکمتها و اهداف ازدواجهای پیامبر فلسفه ی تعداد,زوجات پیامبر, تعداد زوج های پیامبر,کنیزان پیامبر,بن خلدون,پیامبر,زناشویی,غزوه,دوران جاهلیت,غزوه,بنی اسراییل,بنی امیه,حکمتها و اهداف ازدواجهای پیامبر فلسفه ی تعداد, زوجات پیامبر, تعداد زوج های پیامبر, کنیزان پیامبر, بن خلدون, پیامبر, زناشویی, غزوه, دوران جاهلیت, غزوه, بنی اسراییل, بنی امیه, حکمتها و اهداف ازدواجهای پیامبر فلسفه ی تعداد, زوجات پیامبر, تعداد زوج های پیامبر, کنیزان پیامبر, بن خلدون, پیامبر, زناشویی, غزوه, دوران جاهلیت, غزوه, بنی اسراییل, بنی امیه, حکمتها و اهداف ازدواجهای پیامبر

ارسال برای دوستان
به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

ازدواج‌های ممنوع از دیدگاه اسلام
    ازدواج و تشکیل خانواده در اسلام آنقدر زیاد است که پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله)......
شما مهم ترید یا سن شما؟!
        دوره ای که مردها با زن های ۱۰ یا ۲۰ سال کوچک تر از خودشان ازدواج می کردند، تقریبا گذشته است.......
ازدواج سنتی یا مدرن؟
      تا چند سال قبل اگر از برگزار نکردن جشن عروسی حرفی به میان می آمد، ممکن بود ماجرای ازدواج یک زوج......
با احساسم بازی نکن
      دخترهای بسیاری هستند که به قصد ازدواج با پسری که به آنها ابراز علاقه می‌کند، آشنا می‌شوند و وقتی......
تأملی بر روابط دختر و پسر در جامعه دینی
      دانشجوی سال آخرم، دو سال پیش با پسری در دانشگاه آشنا شدم، مشترکات زیادی از نظر فکری و سلیقه ای......
چرا دخترها نمی‌توانند خواستگاری کنند ؟
      چرا دخترها نمی توانند یا نباید از پسرهای مورد توجه خود خواستگاری کنند؟این سؤال از سؤالات بسیار......
آیا طرف مقابل شما واقعا قصد ازدواج دارد؟
        واقعا ازدواج امری خلافه ؟؟ ترس داره ؟ از نظر قانونی اشکال داره ؟ جواب همه اینا منفیه . اولا......
دختران خواستگار
      چرا دخترها نمی توانند یا نباید از پسرهای مورد توجه خود خواستگاری کنند؟این سؤال از سؤالات بسیار......
بهترین مدت دوره نامزدی و مشکلات آن!
      به نظر شما روابط دختر و پسر در دوران نامزدی چگونه باید باشد؟ اصل مهم در دوران نامزدی، شناخت دو......
رابطه دختر و پسر
  هر پسر و دختری که پا به دوران جوانی می‏گذارد، بزرگترین آرزویش ازدواج و ایجاد کانون گرم و پر مهر خانواده......

پخش اخبار زنده