تعداد بازدید: ۲۶
تاريخ انتشار: یکشنبه،۶ اسفند ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۰۲:۵۵
اژدهای هفت سر و یک سؤال ساده
عدالت جزو معدود مفاهیم و آرمان‌هایی است که تقریباً هیچ دین، مکتب فکری، اندیشه سیاسی و فرهنگی نتوانسته و نمی‌تواند از کنار آن به سادگی عبور کند. مروری گذرا بر آموزه‌ها و تعالیم اسلامی نیز نشان می‌دهد این آرمان به شدت مورد توجه و تاکید بوده است. احادیث بسیار ائمه معصوم علیهم‌السلام در باب عدالت، گویای اهمیت و جایگاه این مسئله در منظومه فکری آن بزرگواران است، از جمله؛ - رسول اکرم(ص) می‌فرمایند: عادل‏ترین مردم کسى است که براى مردم همان را بپسندد که براى خود مى‏پسندد و براى آنان نپسندد آنچه را براى خود نمى‏پسندد.
- حضرت علی(ع): عدالت بهتر از شجاعت است زیرا اگر مردم همگى عدالت را درباره همه بکار گیرند از شجاعت بى‌نیاز مى‌شوند. - امام صادق(ع): سه چیز است که همه مردم به آنها نیاز دارند: امنیّت، عدالت و آسایش.- حضرت علی(ع): خداوند عزوجل بر پیشوایان عادل واجب کرده که سطح زندگى خود را با مردم ناتوان برابر کنند تا فقیر را، فقرش برآشفته نکند.
- حضرت فاطمه(س): خداوند عدالت را براى آرامش دل‏ها، واجب کرد.عدالت جنبه‌های گوناگونی دارد و تقریباً در تمام ابعاد و میدان‌های زندگی و اجتماع قابل ارزیابی و مطالعه است. یکی از جنبه‌های این آرمان که بیش از سایر جنبه‌ها به چشم آمده و همگان به صورت روزمره و ملموس با آن سر و کار دارند، عدالت اقتصادی است.
اگر عدالت اقتصادی را همچون آفتابی تابان و زندگی‌بخش بدانیم، در برابر آن تاریکی و سرمای جانسوز فساد اقتصادی است و در واقع نسبت این دو مفهوم (عدالت و فساد) بیانگر وضع موجود است. هرچه ابرهای تیره فساد پراکنده و کمتر شوند، آفتاب عدالت بیشتر خواهد تابید و هرچه این ابرهای مسموم بیشتر و متراکم‌تر شوند، نور و گرمای کمتری در کار خواهد بود.
از این رو راه دستیابی به عدالت، مبارزه با فساد است. مبارزه با فساد در سخن و شعار آسان، اما در عمل بسیار سخت و پیچیده و مردافکن است. نکات زیر تنها چند نمونه از بایدها و نبایدها و پیچ و خم‌های این مسیر صعودی و البته صعب‌العبور به سوی خورشید عدالت است. برای مبارزه با فساد به عنوان یک پدیده اجتماعی باید به ریشه‌های آن توجه کرد.
اگرچه این پدیده اجتماعی است اما عامل آن افراد هستند که گاه به صورت شخصی و گاهی به صورت تشکیل گروهی مخفی و دست در دست یکدیگر – البته به صورت پنهانی و نامرئی- فساد را رقم می‌زنند. «وانگ ان‏شیه» دولتمرد و اندیشمند چینی که هزار سال پیش می‌زیست و درپی اصلاح جامعه زمان خویش و مبارزه با فساد بود، دو عامل را باعث بروز فساد می‌دانست؛ 1- مردان بد 2- قانون بد.
راهکار او برای مبارزه چنین بود؛ داشتن؛ 1-صاحبان قدرت دارای سطح بالای اخلاق و تهذیب شخصی 2- قوانین کارآمد و منطقی. اگر قوانین را نیز زائیده مدیران و مسئولان بدانیم –که در واقع چنین است- باز هم به نکته نخست می‌رسیم؛ صاحبان قدرت باید از سطح بالای اخلاق و تهذیب نفس برخوردار باشند. چهارصد سال بعد ابن خلدون – اندیشمند مشهور دنیای اسلام- به نحوی همین مضمون را بیان می‌کند و می‌گوید ریشه اصلی فساد تمایل به زندگی تجملی در گروه حاکم است.
تامین هزینه سنگین زندگی تجملی، آنان را ناچار به ورود به معاملات مفسدانه می‌کند. از آنجا که همیشه منابع ثروت نسبت به تقاضا کمتر بوده‌اند، وقتی گروهی به شکل مفسدانه و تبعیض‌آمیز به کسب ثروت روی بیاورند، نتیجه آن فقر و تنگی معیشت در جمعیتی به مراتب بیشتر در جامعه خواهد بود. این معادله معکوس – برخورداری افراطی گروهی اندک در برابر سختی معیشت جمعیتی بزرگ- از چنان اهمیتی برخوردار است که رهبر معظم انقلاب اسلامی در سخنرانی بسیار مهم و اخیرشان (29 بهمن در دیدار مردم تبریز) از آن به عنوان «ارتجاع» یاد کرده و اینگونه هشدار می‌دهند؛ «من وظیفه دارم خطر را به مردم عزیزمان بگویم.
ما اگر به سمت ‌اشرافیگری حرکت کردیم، این رفتن به سمت ارتجاع است؛ اگر به جای توجّه به طبقه‌ ضعیف، دل‌سپرده‌ طبقات مرفّه و زیاده‌خواه در کشور شدیم، این حرکت به سمت ارتجاع است.»البته اینجا نکته ظریف و حساسی وجود دارد که عدالت‌طلبی و مبارزه با فساد نباید به مبارزه با ثروت و دشمنی با ثروتمندان تعبیر و تفسیر شود.
فساد آنجا شکل می‌گیرد که ثروت به صورت مطلق و بدون هیچ ضابطه، قید و شرطی درباره چگونگی بدست آوردن آن، مورد استقبال و تمجید واقع شود. برخی اندیشمندان مرحله حاد فساد را آنجایی می‌دانند که جامعه، ثروتمندان را مورد تکریم قرار می‌دهد و به دنبال رسیدن به جایگاه آنان است، بدون آنکه این پرسش را مطرح کند؛ «کسب ثروت از چه راهی؟»آنچه هزار سال پیش اندیشمند چینی «وانگ ان‏شیه» درباره لوازم مبارزه با فساد (دارا بودن سطح بالای اخلاق و تهذیب شخصی) گفت را می‌توان اینگونه در کلام رهبر معظم انقلاب، به تفصیل مورد توجه قرار داد؛ «عدالتی که همراه با معنویت و توجه به آفاق معنوی عالم وجود و کائنات نباشد، به ریاکاری و دروغ و انحراف و ظاهرسازی و تصنع تبدیل خواهد شد.
خیلی از ماها نیت‌هایمان خوب است و با نیتِ خوب وارد می‌شویم؛ اما نمی‌توانیم این نیت را نگه داریم؛ این نیت در اثنای راه به موانعی برخورد می‌کند؛ سایش پیدا می‌کند؛ کمرنگ و ضعیف می‌شود و احیاناً یک جاذبه‌ قوی معارضی دل را -که جایگاه نیت، دل است- به سوی خودش جذب می‌کند؛ یک وقت نگاه می‌کنید، می‌بینید اصلاً نیت رفت؛ نیت یک چیز دیگر شده؛ آن وقت راه انسان عوض می‌شود.
اگر می‌بینید بعضی‌ها «ربّنا اللَه» را گفتند، اما امروز به‌جای کعبه رو به بتکده دارند؛ شعار خوب را دادند، اما امروز ۱۸۰ درجه در جهت عکس آن شعار حرکت می‌کنند، عاملش این است؛ نتوانستند نگه دارند. چرا نتوانستند؟ چون در اثنای راه، جاذبه‌ها پیدا می‌شود.»نکته درخور تامل و عجیب آنجاست که این سخنان در نخستین روزهای آغاز به کار دولت نهم در دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت بیان شده است.
مرور آن سخنان که 12 سال از بیان آن می‌گذرد و تطبیق آن با مواضع و وضعیت امروز برخی از مدعیان عدالت‌طلبی برای اهل بصیرت، معانی و درس‌های بسیار دارد که باید در جای خود به آن پرداخت. اگر بپذیریم که امروز کشور با وجود دستگاه‌ها و نهادهای مختلف نظارتی، با معضلی به نام فساد روبروست، ماجرا از دو حال خارج نیست.
یا مدیران و مجریان امر نظارت از ابتدا به‌درستی انتخاب نشده‌اند و یا در روند کاری خود و راه سخت نظارت، دچار فرسایش و انحراف شده‌اند. بررسی میزان کارآمدی سیستم‌های نظارتی، کاری علمی و لازم است و نمی‌توان درباره آن بدون تحقیق رای قطعی صادر کرد اما اجمالاً می‌توان گفت آلوده کردن مسئولان نظارتی به درآمدهای شبه قانونی یکی از علل این ناکارآمدی است.
وقتی مسئول حراست فلان بانک یا دستگاه را عضو هیئت مدیره یک یا چند شرکت زیرمجموعه می‌کنند و زندگی‌اش با چرب و شیرین زندگی تجملی آشنا می‌شود، چگونه می‌توان از او انتظار داشت مو را از ماست بکشد؟! یکی از شگردهای اصلی و همیشگی و البته کارآمد! افراد مفسد آن است که فساد را گسترده و عمیق و همه‌گیر نشان دهند و بیان کنند تا با جا انداختن افکار مسمومی مانند «همه فاسد شده‌اند»، «دیگر برای اصلاح راهی نیست»، «دست همه در یک کاسه است» و امثال اینها، انگیزه مبارزه و برخورد را ضعیف کرده و حتی از بین ببرند.
یکی از گلوگاه‌های مهم برای آغاز جدی مبارزه، تلاش برای یافتن پاسخ این سؤال به ظاهر ساده است؛ چند مسئول نظارتی همزمان در چند و کدام شرکت‌ها مسئولیت و عایدی دارند؟ در آینده درباره راه و رسم مبارزه شمشیر عدالت با اژدهای هفت‌سر فساد بیشتر خواهیم نوشت.

کد خبر: 1023563  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: خبرگزاری فارس
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای سياسي

مجلس: مستندات محتوای مکالمه تلفنی لاریجانی با رئیس مجلس عراق قابل انتشار است تسنیم  ۵۲ دقیقه پیش

به گزارش گروه پارلمانی خبرگزاری تسنیم، حسین امیرعبداللهیان دستیار ویژه رئیس مجلس شورای اسلامی و مدیرکل امور بین‌الملل مجلس در پاسخ به سؤالی درباره تکذیب بخشی از مکالمه تلفنی رئیس پارلمان عراق با علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی، از سوی «محمد ریکان‌الحلبوسی»...

درخواست 90 نماینده مجلس از لاریجانی درباره شفافیت آرای مجلس تسنیم  ۵۲ دقیقه پیش

حسینعلی حاجی‌دلیگانی عضو  شورای مرکزی فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری تسنیم با اعلام این خبر که تاکنون بیش از 90 تن از نمایندگان مجلس به کمپین #شفافیت آراء پیوسته‌اند، گفت: نمایندگانی که به کمپین شفافیت آراء پیوسته‌اند،...

۴۰ نماینده کنگره: ترامپ در تصمیماتش علیه مردم فلسطین بازنگری کند نامه  ۱ ساعت پیش

۴۰ نماینده کنگره آمریکا با امضای درخواستی، خواستار بازنگری دولت آمریکا در تصمیماتش علیه مردم فلسطین شدند.به گزارش نامه نیوز از پایگاه خبری معا فلسطین، ۳۴ نماینده کنگره آمریکا در درخواست خود، دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا را متهم کردند که در تلاش است تا سازمان آزادیبخش فلسطین را با فقیر کردن مردم فلسطین...

کیفیت فوق‌العاده هوای تهران در آستانه پاییز/ شاخص: ۴۹ نامه  ۱ ساعت پیش

محمد رستگاری معاون پایش و نظارت اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران اظهار داشت: بر اساس آخرین اطلاعات دریافتی از ایستگاه‌های سنجش کیفیت هوای تهران، وضعیت کیفی هوای تهران در ۲۴ ساعت گذشته منتهی به ساعت ۱۱ مورخ ۳۱شهریور ماه با شاخص ۶۸ در شرایط سالم قرار داشت.به گزارش نامه نیوز، معاون پایش و نظارت اداره...

گاهی تفرقه از شرک هم می‌تواند بدتر باشد خبرگزاری برنا  ۱ ساعت پیش

گاهی تفرقه از شرک هم می‌تواند بدتر باشد به گزارش گروه خبر خبرگزاری برنا، «رحیم نوبهار»، استاد حقوق دانشگاه شهید بهشتی، در ششمین برنامه از سلسله نشستهای «عاشورا و امروز ما» که از سوی بنیاد اندیشه و احسان توحید، انجمن اندیشه و قلم و خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد، ضمن تاکید بر اهمیت آیین های عزاداری...

نهضت عاشورا قابل استفاده برای جهانیان است؛ شیعه نباید آن را مصادره کند خبرگزاری برنا  ۱ ساعت پیش

نهضت عاشورا قابل استفاده برای جهانیان است؛ شیعه نباید آن را مصادره کند به گزارش گروه خبر خبرگزای برنا، حجت الاسلام والمسلمین «مرتضی جوادی آملی»، استاد حوزه علمیه قم، در ششمین شب از سلسله نشست های «عاشورا و امروز ما» که به همت  انجمن  اندیشه و قلم، بنیاد احسان توحید و  خانه اندیشمندان علوم انسانی در محل این خانه برگزار...

کمیسیون برنامه وضعیت درامدهای ارزی کشور را بررسی می کند ایرنا  ۱ ساعت پیش

به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، نمایندگان مجلس شورای اسلامی پس از دو هفته تعطیلات تابستانی از این هفته در مجلس حضور خواهند یافت تا وظایف تقنینی و نظارتی خود را از بهارستان پیگیری کنند.این هفته کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی با حضور معاون امور مجلس ریاست جمهوری و نمایندگان وزارتخانه های امور اقتصادی و...

تهران 2 درجه گرم می شود ایرنا  ۱ ساعت پیش

به گزارش روز جمعه اداره کل هواشناسی استان تهران، کمینه و بیشینه دمای هوای تهران در روزهای جمعه، شنبه و یکشنبه به ترتیب (19، 27)، (19، 29) و (20، 29) درجه سانتیگراد پیش بینی می شود.همچنین براساس بررسی و تحلیل آخرین داده ها و نقشه های پیش یابی هواشناسی، طی سه روز آینده وضعیت جوی استان تهران صاف تا کمی...

بررسی پرونده یک کلاهبرداری پیامکی ⁧ارزش افزوده ایلنا  ۱ ساعت پیش

بررسی پرونده یک کلاهبرداری پیامکی ⁧ارزش افزودهبه گزارش ایلنا، محمدجواد آذری جهرمی در توییتر خود نوشت: بررسی پرونده یک کلاهبرداری پیامکی ارزش افزوده ⁩به پایان رسید. وی افزود: برخی از شرکت‌های ارزش افزوده در ۵ ماه اخیر حدود ۲۲ میلیارد تومان از مردم کلاهبرداری کرده‌‌‌‌اند. خواسته‌ام تا وجوه اخاذی شده را ظرف...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده