تعداد بازدید: ۲۵
تاريخ انتشار: پنج‌شنبه،۲ فروردین ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۱۴:۵۵
روز جهانی آب؛ خلاءهای مدیریت منابع آب کشور و لزوم مشارکت ذینفعان
ایران اکونومیست -
عباس روزبهانی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در یادداشتی به مناسبت بیست و دوم ماه مارس، روز جهانی آب، به چالش های این حوزه در کشورمان اشاره و بر لزوم بازنگری جدی درساختار حکمرانی آب در کشور تاکید کرد که از نظرتان می گذرد: همواره با فرارسیدن ۲۲ مارس و روز جهانی آب، براساس یک سنت دیرین سازمان ملل متحد با توجه به شرایط و چالش‌های روز دنیا در زمینه منابع آب، نامی را برای این روز مهم انتخاب می‌کند که بر این اساس سال ۲۰۱۸ میلادی به درستی به نام «طبیعت برای آب» و با هدف ارایه راهکارهای طبیعت محور برای حل و بهبود مشکلات امنیت کمی و کیفی آب نامگذاری شده است. بی شک از بین رفتن اکوسیستم‌ها شامل دریاچه‌ها و تالاب‌های طبیعی، رودخانه‌ها، سیلاب دشت‌ها و غیره همزمان با پدیده‌های عمدتا تشدید کننده مانند تغییر اقلیم و خشکسالی منجر به مخاطره افتادن کمیت و کیفیت منابع آب خواهد شد و به تبع آن همین موضوع باعث بکارگیری بیش از حد منابع آب زیرزمینی، منابع خاک، تغییر کاربری زمین و غیره و اثر مخرب آن بر طبیعت می‌گردد. این چرخه انسانی و طبیعی متاثر از چرخه هیدرولوژیکی به طور مداوم ادامه یافته و منجر به تنش‌های شدید و بحران‌ساز در دنیا و همچنین کشور ما ایران شده است. امروزه حدود ۱.۲ میلیارد نفر در جهان بدون آب آشامیدنی سالم زندگی می‌کنند و اهداف توسعه پایدار جهانی به دنبال به حداقل رساندن این رقم تا سال ۲۰۳۰ میلادی است که قطعا این امر بدون توجه به مسایل زیست محیطی امکان پذیر نخواهد بود. این مسئله در ایران که دارای میانگین بارش کمتر از متوسط جهانی بوده و با پدیده مهمی تحت عنوان پر مصرفی یا بهتر است بگوییم بد مصرفی آب مواجه است، اهمیت دو چندان پیدا می‌کند و در برخی حوضه‌ها منجر به خشک شدن دریاچه‌ها و تالاب‌ها و از بین رفتن جنگل‌ها شده است. لذا ارایه راهکارهای اصطلاحا سبز مبتنی بر طبیعت و زیست بوم که قطعا ارتباط مستقیمی با بحث آمایش سرزمین و استفاده صحیح از منابع آب و خاک با لحاظ پتانسیل‌های اقصادی و اجتماعی هر منطقه دارد، بایستی مد نظر قرار گیرد. به طور خلاصه و تیتروار برخی از مهمترین چالش‌های آب کشور که نیازمند بکارگیری راه حل‌های طبیعت محور همراه با مشارکت کلیه ذینفعان است، عبارتند از: - برداشت های بی رویه و ناموزون از سفره‌های آب زیرزمینی و توسعه‌های بیش از حد غیر متناسب با اقلیم و شرایط منطقه - تولید بیش از اندازه پساب‌های کشاورزی، شهری و صنعتی و عدم استفاده حداکثری و بازچرخانی مجدد آن‌ها به ویژه در بخش کشاورزی و بهداشتی - آسیب پذیری حوضه‌های آبریز کشور به ریسک‌های طبیعی و غیرطبیعی از جمله سیل، خشکسالی، مناقشات بر سر آب و کمبود برنامه جامع در این خصوص - کمبود رویکرد اجرایی و عملیاتی مدیریت تقاضا محور در کشور با رویکرد مشارکت کلیه ذینفعان - به مخاطره افتادن اکوسیستم‌ها از جمله تالاب‌ها، دریاچه‌ها و در واقع عدم تامین نیاز آبی زیست محیطی آن‌ها بعضا به دلیل خشکسالی و یا برداشت‌های بی‌رویه در بالادست آن‌ها - افزایش تنش‌های اجتماعی در حوضه‌های آبریز استراتژیک کشور بر سر تخصیص‌های آب و مسایل معیشتی مرتبط با بحث کشاورزی و در نتیجه افزایش مهاجرت به حومه شهرها - تلفات بالای آب شرب، کشاورزی و صنعت به دلایل مختلف از جمله عدم نظارت، عدم طراحی و بهره‌برداری صحیح و یا عمدتا عمر بالای شبکه‌ها - کمبود آگاهی عمومی و ضعف در مباحث آموزش و فرهنگ سازی در زمینه کاهش مصرف آب شرب و کشاورزی - ساخت و سازهای غیرمجاز در مجاورت رودخانه‌های طبیعی و عدم توجه به مسائل خطرپذیری و زیست محیطی آن‌ها - عدم توجه کافی به پتانسیل‌های منابع آب در قالب مدیریت حوضه آبریز به جای مدیریت استانی - عدم توجه جدی به ارزش اقتصادی آب به ویژه در بخش کشاورزی جهت کاهش مصرف آب و با لحاظ ایجاد بازار آب در حوضه‌های آبریز - عدم توجه کافی به بحث آب مجازی و وجود تعداد زیاد محصولاتی که به صورت آبی و مصرف بالا کشت می‌شوند و توجیه صادرات ندارند. - الگوهای کشت نامناسب و نامتناسب با شرایط آب و خاک هر منطقه و مشکلات مرتبط با آنها از لحاظ کمیت و کیفیت آب قطعا جهت تحقق این آرمان‌ها و دیگر موانع، به یک برنامه میان مدت و بلند مدت با رویکرد فرابخشی مورد نیاز است. وزارت نیرو به عنوان متولی آب کشور بدون همیاری دیگر مراجع ذیربط شامل سازمان محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و غیره قطعا قادر نخواهد بود تا همه این اهداف را محقق سازد. نکته مهم بعدی توجه به نقش و اهمیت مردم و مصرف کنندگان به عنوان بخش مهم ذینفعان در امر تصمیم‌سازی است که امروزه عدم شفافیت در طرح‌های توسعه، انتقال و بهره‌برداری منابع آب در برخی بخش‌ها باعث شده تا نارضایتی‌های اجتماعی بدون درک صحیح از موضوع بحران آب در بین مردم بوجود آید و این مسئله لزوم بازنگری جدی در ساختار حکمرانی آب کشور را دو چندان می‌نماید که بایستی سازو کار آن تدوین و در سیاست‌های کلان آب کشور به طور جدی و عملی دنبال شود. استفاده از تجارب بین‌المللی در این خصوص و همچنین استفاده از دانش روز دنیا که عمدتا در اختیار بخش نخبگان دانشگاهی و آکادمیک کشور است، می‌تواند نقش بسزایی در ایجاد ساز و کارهای اجرایی و موثر در خصوص رفع خلاهای مدیریت منابع آب کشور ایفا نماید. تقویت رابطه دستگاه‌های اجرایی مرتبط به ویژه وزارت نیرو با دانشگاه‌های پیشرو در کشور در قالب تشکیل کمیته‌های هم اندیشی، اتاق‌های فکر و همچنین طرح‌های تحقیقاتی پایلوت در کشور قطعا تجربه گران‌بهایی خواهد بود که توسط کشورهای پیشرفته دنیا مورد توجه جدی قرار گرفته است و در ایران نیز بایستی سرمایه گذاری در این امر صورت گیرد تا دانش رشته‌های مختلف فنی، کشاورزی، اقتصادی، اجتماعی، علوم طبیعی و سیاسی در کنار یکدیگر موانع چند بخشی و بین رشته‌ای منابع آب را حل نمایند. در مدیریت منابع آب که اینجانب آن را به مثابه مثلثی می‌دانم که سه راس اصلی آن طبیعت، آب و انسان است، اگر تصمیمات راس سوم آن یعنی ذینفعان به درستی انتخاب شود، سازگاری با پدیده‌هایی که به اشتباه بلایای طبیعی نامیده می‌شوند، آسان‌تر و اطمینان پذیری از تامین آب نیز بیشتر خواهد بود.

کد خبر: 1055568  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: ایران اکونومیست
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اقتصادي

3 گلایه مردم از جداول قطعی برق تسنیم  ۱ ساعت پیش

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، از چهاردهم تیرماه سال جاری، انتشار و اعلام عمومی جداول خاموشی های برنامه ریزی شده به منظور کاهش بروز اختلال در زندگی روزانه مردم ناشی از قطعی های پراکنده برق، در دستور کار مجموعه وزارت نیرو قرار گرفت.مجوز انتشار جداول قطع برق صادر شدبا توجه به محدودیت های موجود...

طرحی جالب به بهانه پایان جام‌جهانی+عکس اکو فارس  ۱ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری فارس، روز گذشته جام جهانی 2018 روسیه با قهرمانی تیم ملی فوتبال فرانسه به پایان رسید. بر این اساس بلیچر ریپورت طرحی جالب منتشر کرده است. در این تصویر بازیکنان ملی‌پوش نظیر ام‌باپه، نیمار، رونالدو، پوگبا و موردیچ در حال رهسپاری به باشگاه‌های خود هستند تا آماده آغاز بازی‌های...

آن برگردان ما را به فکر خرید رونالدو انداخت + عکس اکو فارس  ۱ ساعت پیش

به گزارش "ورزش سه"، رئالی ها در مرحله یک چهارم نهایی رقابت های فصل قبل لیگ قهرمانان اروپا مقابل یوونتوس قرار گرفتند و در دیدار رفت به پیروزی 3-0 رسیدند؛ دیداری که در آن رونالدو دو گل زد؛ از جمله یک برگردان تماشایی. این گل به اندازه ای زیبا بود که حتی هواداران یوونتوس هم رونالدو را تشویق کردند. پاراتیچی...

هزینه ثبت نام کارگران و کارفرمایان در سامانه روابط کار تعیین شد نامه  ۱ ساعت پیش

به گزارش نامه نیوز  روز گذشته کمیته تخصصی تنظیم «سازمان مقررات و ارتباطات رادیویی» تعرفه ثبت نام کارگران و کارفرمایان در سامانه جامع روابط کار از طریق دفاتر پیشخوان دولت به تصویب رسید. مطابق مصوبه این کمیته  نرخ ثبت نام برای کارگران و کارفرمایان با دو تعرفه متفاوت تعیین شد؛ به این ترتیب...

کاهش میانگین قیمت سبد نفتی اوپک نامه  ۱ ساعت پیش

میانگین قیمت سبد نفتی اوپک در هفته گذشته بیش از یک دلار کاهش یافت.به گزارش نامه نیوز، بر اساس اعلام پایگاه اینترنتی دبیرخانه اوپک، میانگین قیمت سبد نفتی اوپک در هفته گذشته به ۷۴ دلار و پنج سنت رسید. این در حالی است که در هفته پیش از آن، میانگین قیمت سبد نفتی اوپک ۷۵ دلار و ۱۳ سنت بود.همچنین قیمت این...

پیشرفت ۷۰ درصدی آزادراه اصفهان- شیراز/ احتمال افتتاح در سال ۹۹ آفتاب نیوز  ۱ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : خیرالله خادمی در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: این پروژه مهم که با طول ۲۲۵ کیلومتر طولانی‌ترین آزادراه در حال ساخت کشور به شمار می‌رود، خوشبختانه به مرز پیشرفت ۷۰  درصدی در عرصه زیرسازی رسیده و بیش از ۱۰۰ کیلومتر آن در زیرسازی کارشان به پایان نزدیک شده است.به گفته وی، در صورتی که...

"گالری ساعت" پول نیوز پول نیوز  ۱ ساعت پیش

پول نیوز- اگر از علاقه مندان به صنعت ساعت هستید و از آشنایی با برندهای مطرح این حوزه لذت می برید؛ پول نیوز آرشیویی کم نظیر در فضای رسانه داخلی را برایتان فراهم کرده که تنها با یک کلیک می توانید به ماجراجویی در دنیای زمان دقیق ها بپردازید. اینجا مکانی است که از معروف ترین برندها تا آنهایی که ممکن است...

رئیس جمهور کرواسی در کنار همسر و فرزندانش +عکس ترابر نیوز  ۱ ساعت پیش

ترابر نیوز:   عکسی از رئیس جمهور کرواسی در کنار همسر و فرزندانش منتشر شد. به گزارش جی پلاس، در حاشیه دیدار روسای جمهور کرواسی و روسیه، کیتارویچ همسر و فرزندانش را به پوتین معرفی کرد. تعداد بازدید: 12 ،       

تصاویر : دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت با رهبر انقلاب ترابر نیوز  ۱ ساعت پیش

ترابر نیوز: رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت صبح امروز (یکشنبه) با حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دیدار کردند.             تعداد بازدید: 10 ،       

نقش تجهیزات پیشرفته در افزایش آمادگی شرکت‌کنندگان مسابقات ملی مهارت آنا  ۱ ساعت پیش

کارشناسان و نخبگان مهارتی در دومین روز رقابت‌های هجدهمین مسابقات ملی مهارت خواستار به‌روزرسانی‌ تجهیزات و افزایش امکانات لازم برای ارتقای سطح آمادگی شرکت‌کنندگان شدند. به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری آنا به نقل از روابط عمومی سازمان آموزش...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده