تعداد بازدید: ۱۹
تاريخ انتشار: چهارشنبه،۲۲ فروردین ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۰۰:۵۷
ميراث گذشتگان در گود چشمه زينل‌خان

سعيد احمديان شناسنامه خراساني‌هاست و جزئي جدا نشدني از فرهنگ و ميراثشان؛ سال نو كه مي‌رسد خيلي‌ها لحظه‌شماري مي‌كنند براي رسيدن 14 فروردين تا خودشان را به گود چشمه زينل‌خان اسفراين برسانند و تماشاگر مبارزه كشتي‌گيراني باشند كه هر ساله كشتي باچوخه را به عنوان يكي از ميراث قديمي‌شان زنده نگه مي‌دارند، با آن لباس‌هاي خاص و انبوهي از تماشاگراني كه از سراسر كشور خودشان را به خراسان شمالي مي‌رسانند. كشتي كردهاكشتي باچوخه همان كشتي كردي است و در مهد خويش يعني در ميان كردهاي شمال خراسان كوشني يا كشني ناميده مي‌شود. در قديم بندي كه بر پشت كشتي‌گيران بسته مي‌شد كشني ناميده مي‌شد. اين بند سه رنگ داشت، نمودار سه شعار پر مغز و محتواي ايرانيان باستان «گفتار نيك، كردار نيك و پندار نيك» كه يادگار حضرت زرتشت بوده است. در 12 فروردين سال 1342 مرحوم منوچهر لطيف كه مسئوليتي در تربيت بدني خراسان داشت، نامي جديد براي اين ورزش انتخاب نموده و آن را كشتي باچوخه ناميد. وي می‌گويد: «كشتي كردي را از سال 1342 به نام كشتي باچوخه معرفي كردم!» چوخه كه در گذشته «چوخا» گفته مي‌شد نام نوعي لباس (بالاپوش) سنتي است كه كردهاي شمال خراسان، آن را بر تن مي‌‌كرده‌اند. اين نوع شنل كه به دست زنان از پشم ميش يا بز بافته و سپس دوخته مي‌شده است هنگام كشتي باچوخه به همراه شال سفيدي بر كمر بسته مي‌شود و پيژامه‌اي بر تن كشتي‌‌گير قرار مي‌گيرد. در اين رقابت چوخه‌كاران لباس‌هاي محلي شامل يك پيژامه، پيراهن و كمربند مي‌پوشند و در مدت كشتي كشتي‌گيران حق گرفتن زير زانوي حريف را ندارند و در خاك نيز هيچ فني اجرا نمي‌شود. از فنون معروف كشتي باچوخه مي‌توان به يانباش، انواع لنگ‌ها، قل پيچ، انواع كندن‌ها، گاو تاب، پلنگ شكن، چنارانداز، انواع تابيدني‌ها و پيچيدني‌ها اشاره كرد. كشتي بر روي خاك نرم و با حضور انبوه تماشاگران از زن و مرد و پير و جوان برگزار مي‌‌شود. هنگام برگزاري اين كشتي دو نوازنده سرنا و دهل با نواختن موسيقي كرمانجي حال و هواي خاصي به ورزش كشتي باچوخه مي‌دهند و وقتي زورآزمايي كشتي‌گيران به اوج مي‌رسد بر سرعت چوب طبل و سرنا مي‌افزايند، اين موسيقي مقامي معروف به كوراوغلي است كه با تم‌‌هاي سنگين و رزمي نواخته مي‌شود. جوايز كشتي باچوخه نيز به سبب ماهيت سنتي و ملي‌اش متفاوت است. در اصطلاح به فاتحان ميدان چوخه «قند» اهدا ‌مي‌شود! اين قند كه همان جايزه است مي‌تواند شتر باشد‌، همچنين گوسفند، قالي، لوازم منزل، وجه نقد و سكه ديگر قندهايي است كه برگزار‌كنندگان مسابقه‌ها ‌مي‌‌توانند به نفرات اول تا سوم اهدا‌ كنند. غالباً به طور سنتي جوايز كشتي باچوخه از نمادهاي زندگي عشايري كردها نظير قوچ در نظر گرفته مي‌شود. گاهي اوقات نيز از دست‌بافته‌هاي عشاير نظير قالي و جاجيم و گليم استفاده مي‌شود. البته اين جوايز مي‌تواند در مناطق مختلف متفاوت باشد. مهم اين است كه جوايز متناسب با شأن اين ورزش بوده و پشتوانه‌اي براي كشتي‌گير باشد. چوخه تنها كشتي بومي و محلي جهاني تا كنون بيش از 160 نوع كشتي بومي و سنتي و محلي در جهان شناخته شده كه هريك ويژگي‌هاي خاص خود را دارد. دوري مسافت، اختلافات قومي و تمايزات فرهنگي در بروز چنين ويژگي‌هايي مؤثر بودند. در اين ميان مي‌توان از كشتي‌هاي سومو در ژاپن، كوخ در ارمنستان، قولج در آذربايجان، كوراچ (كوراش) در ازبكستان، ياغلي گولش در تركيه، چوخه در خراسان، لوچه (لوچو) در مازندران، گيله‌مردي در گيلان و زورلاما در آذربايجان، بغل به بغل در ارسنجان، گلي يا روغني در تركيه، گرش در خوزستان، كمر به كمر در تركمن صحرا، پهلواني در زورخانه‌هاي تهران و قم، تركمني در مازندران، سامبو در روسيه و ده‌ها كشتي ديگر نام برد كه سرآمد همه آنان كشتي چوخه‌اي (چقه‌اي) بوده است. نكته مهم اين است كه كشتي باچوخه به غير از خراسان و با عناوين مشابه به نام كوراش، گولش، آليش در ازبكستان، قزاقستان، تاتارستان و... رواج دارد كه پس از استقلال ازبكستان و با تلاش‌هاي اين كشور، كشتي كوراش، ثبت بين‌المللي شده است. از بين كشتي‌هاي بومي و سنتي كشورمان تنها كشتي كردي باچوخه است كه جنبه بين‌المللي و جهاني پيدا كرده است. در آبان ماه ۱۳۹۰ با تلاش مسئولان و متوليان ورزش كشورمان كشتي كردي باچوخه رسماً جهاني اعلام شد. ولادمير كراشينكوف دبير كل كميته كشتي‌هاي سنتي فدراسيون جهاني كشتي در سمينار كشتي باچوخه تأكيد كرد: «با رأي اكثريت اعضاي جهاني كشتي‌هاي سنتي فدراسيون جهاني كشتي سمينار كشتي چوخه در جهان رسميت يافت. روزي تاريخي براي ايران و كشتي دنياست زيرا يك رشته جديد به رشته‌هاي كشتي جهان اضافه شد و رسماً اعلام مي‌كنم كه رشته ورزشي كشتي چوخه در دنيا وجود دارد.» همچنين كشتي باچوخه به عنوان ميراث معنوي در سال 87 به شماره 30 در فهرست آثار ملي ناملموس كشور ثبت شده است.

کلمات کلیدی:
▫ باچوخه ▫ جوایز ▫ چوخه ▫ خراسان ▫ سنتی ▫ نامی ▫ ورزش ▫ کردها ▫ کشتی ▫ کمر 
کد خبر: 1077144  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: روزنامه جوان
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای ورزشي

مدال نقره دختر ایرانی برای بلژیک نامه  ۱ ساعت پیش

به گزارش نامه نیوزراحله آسمانی که سال ۲۰۱۰ برای تیم ملی ایران در بازیهای آسیایی گوانگجو نشان نقره کسب کرده بود، امروز پنجشنبه در دومین روز از رقابتهای گرندپری چین تایپه در مبارزه نهایی وزن ۵۷- کیلوگرم نتیجه را به «ایرام یامان» از ترکیه ۳ بر یک بازنده شد و به نشان نقره دست یافت. وی برای رسیدن به...

وحشت سر مربی السد از بازی مقابل پرسپولیس در آزادی خبرگزاری برنا  ۲ ساعت پیش

وحشت سر مربی السد از بازی مقابل پرسپولیس در آزادی به گزارش گروه ورزشی خبرگزاری برنا،  'اسوالدو فریرا' بعد از راهیابی تیم السد به مرحله نیمه نهایی لیگ قهرمانان آسیا در جمع خبرنگاران گفت: دیدیم که تماشاگران ایرانی با حمایت از تیم محبوب خود شکست الدحیل دیگر تیم قطری حاضر در لیگ قهرمانان را رقم زدند. وی تاکید کرد: باید تلاش...

پیروزی خارج از خانه چلسی در شب توقف ویارئال/ آتش‌بازی سویا مقابل استاندار لیژ نامه  ۴ ساعت پیش

به گزارش نامه نیوز مسابقات لیگ اروپا از امشب در شهرهای مختلف اروپا پیگیری شد و برخی از تیم های مطرح جهان از جمله چلسی، ویارئال و آرسنال و ... که در این حضور دارند به مصاف حریفان خود رفتند.برخی از دیدارها گروه ‌های مختلف از ساعت 21:25 دقیقه به وقت کشورمان پیگیری شد و برخی دیگر از ساعت 23:30 برگزار خواهد...

لیگ اروپا؛ برد پر گل آرسنال و پیروزی ارزشمند دیناموزاگرب در غیاب محرمی نود  ۵ ساعت پیش

لیگ اروپا؛ برد پر گل آرسنال و پیروزی ارزشمند دیناموزاگرب در غیاب محرمی در جشنواره استثنوایی پول پارو کن ( کلیک کنید )وبسایت رسمی برنامه نود - آرسنال در خانه مقابل ورسکلا پیروز شد.به گزارش وبسایت نود، رقابت های لیگ اروپا پنج شنبه شب با پیروزی آرسنال و دینامو زاگرب پیگیری شد. تیم امری شروع خوبی در لیگ اروپا داشت و امیدوارانه این رقابت ها را دنبال خواهد کرد.در بازی های گروه...

فوتبال جهان| میلان و آرسنال به جمع پیروزهای لیگ اروپا اضافه شدند تسنیم  ۵ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری تسنیم، در ادامه هفته اول رقابت‌های لیگ اروپا تیم‌های میلان و آرسنال به برتری دست یافتند.در گروه پنجم، آرسنال در خانه خودش 4 بر 2  ورسکالا را برد. اوبامیانگ در دقایق 9 و 56، ولبک در دقیقه 48 و اوزیل در دقیقه 74 برای آرسنال و چسناکوف در دقیقه 77 و شارپار در دقیقه 2+90  برای...

فوتبال جهان|مائوریتسیو ساری: در تمام 90 دقیقه سوار بر بازی بودیم تسنیم  ۵ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری تسنیم، مائوریتسیو ساری از نمایش منجر به برتری یک بر صفر چلسی در خانه پائوک سالونیکی یونان در هفته اول مرحله گروهی لیگ اروپا رضایت دارد. سرمربی چلسی در این باره گفت: به نظرم در تمام 90 دقیقه سوار بر بازی بودیم و کنترل میدان در اختیار ما قرار داشت. موقعیت‌های زیادی داشتیم....

نبرد استقلال با قرمزپوشان شهر خسته قبل از دربی نامه  ۵ ساعت پیش

به گزارش نامه نیوز در ادامه هفته هفتم لیگ برتر فوتبال روز شنبه 3 دیدار برگزار می شود.نگاهی به این بازی ها می اندازیم:استقلال خوزستان - ذوب آهن؛ جبران ناکامیهر دو تیم در هفته گذشته شکست خورده اند. استقلال خوزستان مقابل پیکان بازی را واگذار کرد و ذوب آهن در خانه بازی را به پدیده باخت. با این شرایط...

مس صدرنشین می شود؟ نامه  ۵ ساعت پیش

به گزارش نامه نیوزدر روز اول هفته پنجم لیگ دسته اول تیم مس کرمان میهمان تیم شاهین شهرداری بوشهر است. شاهین شهرداری که در رده هشتم جدول قرار گرفته در صوررت پیروزی در این مسابقه می تواند تا رده چهارم جدول به طور موقت صعود کند. مس کرمان هم به عنوان یک مدعی وارد رقابت ها شده و شاگردان دست نشان می خواهند...

نبرد استقلال با قرمزپوشان شهر خسته قبل از دربی خبرگزاری فارس  ۶ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری فارس، در ادامه هفته هفتم لیگ برتر فوتبال روز شنبه 3 دیدار برگزار می شود. نگاهی به این بازی ها می اندازیم: استقلال خوزستان - ذوب آهن؛ جبران ناکامی هر دو تیم در هفته گذشته شکست خورده اند. استقلال خوزستان مقابل پیکان بازی را واگذار کرد و ذوب آهن در خانه بازی را به پدیده باخت. با این...

پیروزی آث میلان و آرسنال/ بوردو در پراگ زمین‌گیر شد خبرگزاری فارس  ۶ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری فارس، مسابقات لیگ اروپا از در شهرهای مختلف اروپا پیگیری شد و برخی از تیم های مطرح جهان از جمله چلسی، ویارئال، لاتزیو، مارسی، آرسنال و ... که در این حضور دارند به مصاف حریفان خود رفتند. برخی از دیدارها گروه ‌های متفاوت از ساعت 21:25 دقیقه به وقت کشورمان پیگیری شد و برخی دیگر مسابقات...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده