تعداد بازدید: ۱۴
تاريخ انتشار: شنبه،۵ خرداد ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۰۲:۱۵
علت بارش‌های بهاری امسال از زبان یک جغرافیدان
به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، بارش‌های بهاری قابل توجه و کم‌سابقه در سال 97، کنجکاوی بسیاری از هموطنان را برانگیخته تا جایی که جویای عاملی انسانی برای این تغییرات شده‌اند و سرانجام کار به انتشار شایعاتی از قبیل تاثیر تکنولوژی بارورسازی و حتی جذب ابرها بر این تغییرات جوی رسیده. این شایعات تا جایی دامن زده شد که هفته گذشته فردی با انتشار فیلمی در فضای مجازی مدعی شد افزایش بارندگی در سال جاری حاصل اقدامات اوست. این ادعا هرچند توسط نهادهای ذی‌ربط تکذیب شد اما توانست جای خود را در باور بسیاری از کاربران فضای مجازی باز کند.به منظور آشنایی با عوامل موثر بر بارندگی و علت افزایش بارش در سال جاری و همچنین امکان دخالت انسان در میزان نزولات جوی، تسنیم، گفت‌وگویی را با حسن لشکری، دانشیار آب و هواشناسی گروه جغرافیای دانشگاه شهید بهشتی ترتیب داده که در ادامه می‌خوانید:تسنیم: چه عاملی باعث می‌شود برخی مناطق جو پایدار داشته باشند اما برخی مناطق جوی ناپایدار و میزان بارندگی مطلوب سالانه؟ لشکری: عدم توزیع یکنواخت انرژی تابشی بر روی سیاره زمین، به دلیل کروی بودن و انحراف محور چرخش آن نسبت به افق فرضی، سبب شده گردشی در درون جو سیاره زمین ایجاد شود که در اصطلاح اقلیم‌شناسی به گردش عمومی جو معروف است. این سامانه گردشی نقش جابه‌جایی قائم و افقی انرژی را بر روی سیاره زمین‌ به عهده دارد. این مدل گردشی درعین‌ حال اقلیم‌های متنوع سیاره زمین را سبب شده است. یکی از عناصر مهم و از اجزاء سازنده این سامانه عظیم گردش عمومی جو، بادهای غربی هستند. این بادها تقریباً از 1500 متری بالای سطح دریاها به‌ تدریج شکل‌گرفته و به‌ صورت جریان عظیمی از هوا در محدوده عرض‌های 20 درجه شمالی (در نیمکره شمالی) تا نزدیک قطب دورتادور سیاره زمین می‌وزند. در شکل زیر، خطوط ممتد الگویی از این یک جریان عظیم باد را در حدود 3000 متری سطح زمین نشان می‌دهند که در محدوده‌ای بین جنوب عربستان تا نزدیک قطب ،از غرب به شرق مرتب به دور زمین می‌چرخد.
شکل شماره 1همان‌طور که دیده می‌شود این بادها در یک حالت موج‌دار (سینوسی) به دور جو زمین می‌چرخند. این‌گونه حرکت بادهای غربی سبب می‌شود شرایط جوی متفاوتی ایجاد شود. یعنیهر منطقه بر اساس اینکه در کدام قسمت از یک موج (جلو یا عقب موج) قرار بگیرد می‌تواند هوای پایدار و آفتابی یا برعکس هوای ناپایدار و ابری و بعضاً همراه با بارش داشته باشد. عموماً مناطقی که در جلو یا سمت راست یک موج قرار می‌گیرند جوی ناپایدار  با احتمال بارش دارند. موضوع دیگری که باید مد نظر قرار دهیم این است که امواج  باد ضمن حرکت در بستر موجی‌شکل خود به‌ تدریج به سمت شرق جابه‌جا می‌شوند. مثلاً یک موج که امروز در غرب کشور است ممکن است، با توجه به‌ سرعت حرکت موج، دو یا سه روز بعد به شرق کشور جابه‌جا شود. پس یک موج دارای سرعت حرکت متفاوتی است. گاهی تند و گاهی کند حرکت می‌کند. درعین‌حال این امواج دارای حرکت شمال‌سو و جنوب‌سو هم هستند. یعنی در طول سال مسیر چرخش امواج گاه به سمت عرض‌های پایین (استوا‌سو) و گاه به سمت عرض‌های بالا (قطب‌سو) تغییر می‌کند. در واقع حلقه چرخش این باد گاه به سمت پایین و گاه به سمت بالا جابه‌جا می‌شود. در مورد ایران این امواج در دوره سرد سال (پاییز و زمستان و تا حدودی بهار) بر روی کشور قرار می‌گیرند. جابه‌جایی شمال و جنوب‌سوی این جریان عظیم بادهای غربی که مهم‌ترین عنصر سازنده گردش عمومی جو و کنترل‌کننده مهم اقلیم سیاره زمین است، در قالب جابه‌جایی کلی گردش عمومی جو و به عبارتی با جابه‌جایی شمال و جنوب‌سوی خورشید هماهنگی زیادی دارد.شکل شماره 2 نمونه‌ای از این امواج را در روز 23 دسامبر 2018 برابر با 3 اردیبهشت 97 بر روی منطقه خاورمیانه و آفریقا و اروپا نشان می‌دهد. همانطور که مشاهده می‌شود یک موج محدوده بسیار گسترده‌ای از سطح زمین را در بر می‌گیرد. یک جریان باد بسیار عظیم را تصور کنید که از اقیانوس اطلس و سپس شمال اروپا شروع‌شده و به تدریج  به سمت عرض‌های پایین (اروپا و شرق مدیترانه و سپس تا جنوب مصر و..) می‌وزد. سپس در امتداد محوری که به محور موج معروف است (خط قهوه ای) به سمت عرض‌های بالا چرخیده، ابتدا از روی ایران عبور کرده و پس از عبور از کشورهای آسیای میانه تا شمال سیبری بالا می‌رود. مثل یک رودخانه بزرگ که یک پیچ آن سه قاره را در بر می گیرد. همان‌طور که می‌بینید کشور ایران در این روز درست در جلوی موج قرار دارد. خطوط قرمز، عرض این جریان عظیم را در این روز نشان می دهند که عرض این باد بر روی ایران تا شمال مسکو بیش از 3 هزار کیلومتر است. بر اساس آنچه پیشتر نیز بیان شد این قسمت موج  با ناپایداری، رشد ابر و بارندگی همراه است. همان‌طور که بر روی نقشه نیز نشان داده‌شده  رطوبت (منطقه رنگی که با فلش آبی نشان داده شده است) از روی دریاهای گرم جنوبی به وسیله این جریان باد عظیم به سمت ایران منتقل‌شده و بارش‌های بسیار خوبی را بر روی بخش‌های مختلف ایران ایجاد کرده است. شکل شماره 2 مسیر حرکت و انتقال رطوبت و شکل شماره 3 پهنه پوشش ابر همین سامانه را نشان می‌دهد.
شکل شماره 2
شکل شماره 3تا اینجا ملاحظه کردیم که این جریان بسیار عظیم باد در یک پهنه بسیار گسترده، که گاه عرض آن به بیش از سه تا چهار  هزار کیلومترمی رسد و در ضخامت زیادی از جو (که از تراز 1500 متری سطوح دریاها شروع‌شده تا 9 تا 10 کیلومتری بالای سطح زمین می‌رسد) می‌وزد. این جریان عظیم با خود رطوبت را از روی دریاها جابه‌جا کرده و ضمن حرکت و صعود و سرد شدن، میعان ایجادشده، ابرها شکل می‌گیرند و در صورت رشد مناسب قطرات منجر به ایجاد بارش‌های گسترده می‌شوند.تسنیم: کدام نیرو سبب چرخش و وزش باد در این پهنه گسترده و با چنین ضخامتی می‌شود؟لشکری: این موج گسترده و عظیم فقط در غالب گردش عمومی جو و نیروهای دینامیکی حاصل از گردش زمین و شار انرژی محسوس (خورشید) و نهان (گرمای نهان درون بخار آب جو) می‌تواند شکل گرفته، حرکت کند و تقویت یا تضعیف شود و هیچ دستگاه انسان‌سازی وجود ندارد که بتواند مسیر این جریان عظیم را تغییر دهد. آنچه در این زمینه از انسان ساخته است این است که در درازمدت با تغییر در میزان تولید گازهای گلخانه‌ای در بیلان انرژی سیاره زمین تغییرات جزئی  ایجاد کند.تسنیم:  در نهایت علت افزایش بارندگی در سال جاری چیست؟ حتما شنیده‌اید که یکی از هموطنان مدعی شده بارش‌های اخیر حاصل اقدامات اوست.لشکری: متاسفانه بازار این ادعاها و شایعات در هر حال داغ است. هنوز از خاطرمان نرفته که زمانی که پاییز و زمستان نسبتاً خشک گذشته را سپری می‌کردیم شایعاتی مطرح شد مبنی بر اینکه برخی کشورها با تکنولوژی برتری به نام هارپ مسیر توده‌های هوایی را تغییر داده و از مسیر کشور ایران دور می‌کنند. حالا هم که بارندگی زیاد شده همانطور که اشاره کردید کلیپی منتشر شده که بنی بر ادعایی بی‌اساس که باعث ایجاد شبهه در میان مردم و حتی برخی متخصصان شده که آیا چنین تکنولوژی یا چنین دستگاهی وجود دارد که بتواند سامانه‌های بارشی و ابرها را به‌ طرف ایران جذب کند؟ پاسخ ساده به این سوال، یک سوال دیگر است که اگر چنین امکانی وجود دارد چرا تا کنون مورد استفاده قرار نگرفته؟ اما برای یافتن پاسخی منطقی‌تر کافی است یک‌بار دیگر به موج باد و عظمت آن و یا پهنه حرکت ابر توجه کنیم. پاسخ خود را پیدا می‌کنیم. هیچ تکنولوژی یا دستگاهی تا کنون ابداع نشده که بتواند در مسیر حرکت و یا جابه‌جایی این جریان عظیم باد تغییری ایجاد کرده و این پهنه عظیم ابر را جذب کند. این ادعا مثل این است که بگوییم می‌خواهیم مسیر باد شهر تهران را با یک بادبزن تغییر دهیم.اما پاسخی واقع‌گرایانه و بسیار ساده برای آنها که جویای علت افزایش بارش‌های بهاری در سال جاری هستند این است که امسال جابه‌جایی شمال‌سوی بادهای غربی دیرتر از شرایط نرمال انجام شده، اتفاقی متداول در اقلیم کشور که آمار بارش‌ در سال‌های گذشته کشور به‌ کرات موید آن خواهد بود.شادی مدرسانتهای پیام/

کد خبر: 1134567  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: تسنیم
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اجتماعي

اعترافات تکان دهنده 6 جوان اعدامی + جزییات آفتاب نیوز  ۱۹ دقیقه پیش

آفتاب‌‌نیوز : ترس از اعدام، سراسر وجودشان را می لرزاند! از وحشت این که تا دقایقی دیگر به دار مجازات آویخته می شوند، عرق سردی بر پیشانی شان نشسته بود! گویی به همه گناه هایی می اندیشند که تاکنون مرتکب شده اند! شاید هم صحنه ای را به خاطر می آورند که چگونه عربده کشان، شمشیر به دست گرفته بودند و با ایجاد...

تأثیر سوابق تحصیلی برای کنکور 98 به‌صورت مثبت است شبکه ایران  ۲۳ دقیقه پیش

ایران آنلاین / تأثیر قطعی 30درصدی سوابق تحصیلی در کنکور 98 که به‌موجب تصمیم اخیر شورای سنجش و پذیرش دانشجو مصوب شده بود، باعث موجی از اعتراض‌ها میان داوطلبان کنکور شد و اغلب آنها اعمال سوابق تحصیلی با تأثیر قطعی را به‌نفع خود نمی‌دانستند. در همین رابطه کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس...

انهدام باند 3 نفره خرده‌فروشان موادمخدر/ کشف 61 کیلوگرم تریاک در یک عملیات پلیسی آنا  ۴۲ دقیقه پیش

رئیس پلیس مبارزه با موادمخدر تهران بزرگ از انهدام باند 3 نفره خرده‌فروشان موادمخدر و کشف 61 کیلوگرم تریاک در یک عملیات پلیسی خبر داد. محمد بخشنده در گفتگو با خبرنگار حوزه انتظامی گروه اجتماعی خبرگزاری آنا با اشاره به دستگیری خرده‌‌فروشان...

زائده‌های گوشتی پوست خطرناک نیست آنا  ۴۲ دقیقه پیش

یک متخصص پوست و مو با بیان اینکه زائده‌های گوشتی پوست خطرناک نیست، تصریح کرد: افراد می‌توانند با مراجعه به پزشک، نسبت به برداشت زائده‌ها اقدام کنند. خلیل صداقت‌پیشه در گفتگو با خبرنگار حوزه بهداشت و درمان گروه اجتماعی خبرگزاری آنا...

اختصاص بودجه مشخص برای توانمندسازی خانواده‌های زندانیان آنا  ۲ ساعت پیش

معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده گفت: قرار است بودجه‌ای از سوی شورای اجتماعی کشور برای اجرای طرح توانمندسازی خانواده‌های زندانیان و همچنین زنانی که از زندان آزاد می‌شوند، به این معاونت اختصاص یابد. به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری...

لایحه منع خشونت علیه زنان نباید فقط به مجازات حبس ختم شود آنا  ۲ ساعت پیش

معاون فرهنگی قوه قضائیه گفت: خشونت نسبت به زنان در ایران وجود دارد و باید با آن مقابله شود؛ قوه قضائیه، لایحه دولت در مورد حمایت از زنان را مورد توجه قرار می‌دهد اما مجازات زندان در این لایحه بسیار زیاد دیده شده است که باید رفع شود. به...

«ممّد گاوی» و «علی‌ دراز» دستگیر شدند تسنیم  ۲ ساعت پیش

سرهنگ محمدامین اربابی در گفت‌وگو با خبرنگار انتظامی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به دستگیری 2 سارق حرفه‌ای و سابقه‌دار در منطقه خیابان صفا در تشریح جزئیات دستگیری این 2 اظهار کرد: ساعت 7 صبح چهارشنبه، 2 سارق به قصد سرقت وارد یک منزل مسکونی قدیمی در محدوده خیابان صفا می‌شوند و در حالی...

تسهیلات ۷۲ میلیاردی صرف خرید ۵ هزار سکه شد/ دستگیری سه دلال سکه باحدود 400 حساب بانکی آنا  ۳ ساعت پیش

رئیس سازمان بازرسی کل کشور درخصوص حساب‌های افرادی که سکه ثبت‌ نام کردند، اظهار کرد: یکی از آن‌ها ۴۷۱ حساب، نفر دوم ۴۱۰ حساب و سومین نفر ۳۹۳ حساب دارند. به گزارش خبرنگار قضائی گروه اجتماعی خبرگزاری آنا، ناصر سراج رئیس سازمان بازرسی کل...

سپاه و بسیج برای خدمات گران دندانپزشکی به دانشگاههای پزشکی کمک کنند تسنیم  ۴ ساعت پیش

دکتر جواد اقبال در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری تسنیم، با تشریح موقعیت و فضای پزشکی و دندانپزشکی در دوران دفاع مقدس و محدودیت و کمبودها در آن زمان اظهار داشت: با این وجود معتقدم شرایط کنونی به خصوص پس از تحریم ظالمانه ترامپ با خروج از برجام بسیار متفاوت و سخت‌تر از دوران دفاع مقدس است...

بحران کمبود آب شرب در 19 شهرستان سیستان و بلوچستان جدی است آنا  ۵ ساعت پیش

دبیرکل جمعیت هلال‌احمر از بحران آب شرب به عنوان مسئله جدی سیستان و بلوچستان یاد کرد و گفت: هم‌اکنون ۱۹ شهرستان استان سیستان و بلوچستان تحت پوشش طرح نذر آب قرار گرفته‌اند که تامین نیازهای هریک از شهرستان‌ها به یکی از استان‌های معین واگذار شده است. ...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده