تعداد بازدید: ۱۴
تاريخ انتشار: یکشنبه،۳ تیر ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۰۱:۱۰
اهمیت استقلال قاضی و دستگا قضا در اسلام/عدالت؛ غایت برپایی حکومت اسلامی
به گزارش خبرنگار قضایی فارس، ‌داوری میان مردم و فیصله دعاوی، منصب والایی است و قاضی عهده‌دار این سمت است.قضاوت یک منصب و مقام شرعی و یکی از شئون فقیه جامع الشرایط در کنار ولایت است. قضا، یکی از مهم‌ترین ارکان حکومت اسلامی است و شاید به جرأت بتوان گفت که اساسی ترین وظیفه هر حکومت، فصل خصومت و رفع ماده نزاع بین شهروندان و تحقق عدالت در عرصه‌های گوناگون اجتماعی است.
در نگاه اسلام همان اندازه که نظم و عدل جایگاه ویژه‌ای دارد مجریان عدالت نیز باید از شایسته‌ترین افراد برگزیده شوند.با توجه به شهادت شهید بهشتی به عنوان معمار دستگاه قضایی کشور از ابتدای تیرماه تا روز 7 تیر به نام هفته قوه قضاییه نام‌گذاری شده است.به همین منظور خبرگزاری فارس با بهره‌گیری از کتب و منابع مختلف اقدام به بازخوانی دیدگاه حضرت امام خمینی (ره) درباره دستگاه قضایی کشور کرده است.
در زیر بیانات بنیانگار انقلاب را می‌خوانید.امام خمینی که واجد جنبه‌های مختلف شخصیتی است و علاوه بر منشآت مختلف فقهی، در عرصه زمامداری در ابعاد مختلف ولایت دارای دیدگاه و آراء شگرفی است، در باب وظایف حاکمیت و استقرار عدالت اجتماعی معتقد است: «شیوه دادرسی باید به گونه‌ای باشد که احکام الهی در عرصه اجتماعی عینیت یافته و تبلور خارجی داشته باشند و مقدمه واجب این امر خطیر محقق نمی‌شود مگر زمانی که دادگستری، اسلامی شده و احکام شرعی در عرصه های اجتماعی زندگی مردم توسط حکومت پیاده شود.
»در این مقوله کلیه موارد بحث قضا اعم از احکام مورد عمل، دادرسان و قضات و شرایط حاکم بر انتخاب و انتصاب قاضی و حتی مسائل مرتبط با اجرای احکام از صدر تا ذیل باید در قاعده اسلامی بودن دادگستری تعریف و اعمال شود.آرای امام در باب مسائل قضا هرچند در تألیفات حقوقی و فقهی متبلور شده، اما به جرأت می‌توان گفت که واجد تمامی عقاید ایشان نیست، زیرا امام علاوه بر آنکه یک فقیه بودند در دوران دهه پایانی عمرشان یک زمامدار تمام عیار هم بودند که ابعاد گوناگونی از مسائل قضایی را مستقیم و یا بطور غیر مستقیم مدیریت کرده اند و به همین جهت در مجموعه‌ای از مسائل مستحدثه قرار گرفته که به تناسب امر به حل مسائل پرداخته اند.
از این منظر کنکاش در عقاید امام در مقوله قضا و قضاوت می‌تواند در بهبود امور برای دست اندرکاران اعم از قوای تقنینی و قضایی راهگشا و چاره ساز باشد.پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و  استقرار نظام جمهوری اسلامی، دگرگونی‌هایی در سیستم حقوقی ایران به وجود آمد.الگوی حکومتی امام خمینی(ره) بر راهکارهایی استوار است.
نظریه پردازان مسلمان به ویژه عالمان شیعی برجستگی اندیشه امام را در این می‌دانند که ایشان علاوه بر دیدگاه فقهی و کلامی، درحوزه تفکر سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و… مسائل نوینی را مطرح کردند، یعنی این مقوله را با توجه به مقتضیات زمان و نیاز جامعه مورد توجه قرار دادند و با تکیه بر ادله و براهین محکم، تشکیل حکومت را از ضروریات حتمی اسلامی و اساس دین می‌دانند و منکر آن را انکار کننده «جامعیت احکام و جاودانگی دین مبین اسلام» می‌شمارند.
ایشان در کتاب ولایت فقیه می‌فرماید: «احکام اسلام محدود به زمان و مکانی نیست، تا ابد باقی و لازم‌الاجراست و تنها برای زمان رسول اکرم(ص) نیامده تا پس از آن نیز متروک شود... این حرف که قوانین اسلام تعطیل پذیر یا منحصر و محدود به زمان یا مکانی است بر خلاف ضرورت اعتقادی اسلام است.» (ولایت فقیه؛ حکومت اسلامی، ص 26 و 27)امام خمینی (ره) درباره جایگاه رفیع قضا و قضاوت می فرماید: «و منصب قضاوت از مناصب جلیله‌‏اى است که از طرف خداى متعال، براى پیغمبر (ص)و از طرف او براى ائمه معصومین (ع) و از طرف آنان براى فقیه جامع شرایطى که شرایطش مى‌‏آید ثابت است و مخفى نماند که قضاوت شأن بزرگى دارد و تحقیقاً وارد شده است که «قاضى به درستى در پرتگاه جهنم قرار دارد» (تحریر الوسیله، ترجمه فارسی، ج2، ص431)دستورات امام راحل در سال‌های اول انقلاب در مراحل مختلف نشانگر جایگاه رفیع دستگاه قضائی و قضات در اسلام و رسالت خطیر این دستگاه است.
امام خود به ابعاد مهم حقوق ملت و مراقبت از آن اشاره فرمودند و از تندروی های بیجا و تخلف از قوانین و اقدامات خودسرانه و خارج از معیارهای قانونی و شرعی با شدت انتقاد فرمودند و دستورات اکیدی را در این رابطه به مسئولین امر دادند تا نظام قضائی عدالت‌خواه و عدالت گستر بر جامعه حاکم باشد، به بیان دیگر فرمودند دادگاه ها باید به تمام معنا اسلامی باشد.
موضوع بسیار مهم دیگر اصل استقلال قاضی و استقلال دستگاه قضا در اسلام است که از اهمیت بسیار بالائی برخوردار است.قضاوت شریف‌ترین شغل‌هاست و قاضی باید پاک ترین و شایسته‌ترین انسان‌ها باشد و در مقام و مسند قضاوت جز به خدا و حق و وظیفه و تکلیف به چیز دیگر نیندیشد و همه حق دارند از یک دادگاه منصفانه برخوردار و بهره مند باشند.
در همین زمینه حضرت امام می فرمایند: «من این را کراراً گفته‌‏ام، اگر از من توصیه براى کسى آمد، از دفتر من براى کسى توصیه آمد، از کسانى که به من مربوط‌ هستند توصیه آمد، بزنید به دیوار! قاضى نباید تحت تأثیر کسى باشد. قاضى آزاد است و باید در محیط آزاد عمل بکند. توصیه‏‌ها را هیچ به آن اعتنا نکنید.
اگر یک‌وقت توصیه به‌حقى است که خوب، آن وقت شما البته باید توصیه به‌حق را رسیدگى کنید. بر فرض که توصیه هم نشود، باید رسیدگى کنید.اگر خداى نخواسته یک توصیه‏‌اى است که ناحق است، هیچ نباید به آن اعتنا کرد. در هر صورت قاضى مستقل است و خودش باید نظر بدهد، لکن خدا را شاهد ببیند.
این قلمى که دست مى‏گیرد قلمى است که ممکن است که آبروى یک مُسْلِمى را از بین ببرد؛ و ممکن است احقاق حقى بکند.» (صحیفه امام، ج10، ص272)دستگاه قضائی و آئین دادرسی و قاضی کاملاً باید بی طرف، عادلانه و منصفانه باشد و متهم به‌طور کامل بتواند از خود دفاع کند و حقوق متهم در آن رعایت شود، محیط دادگاه محیط عدل و انصاف باشد نه محیط وحشت و ارعاب و مقدمات نیز کارشناسانه و عادلانه و به دور از حبّ و بغض های شخصی و جناحی و سیاسی و سلیقه ای باشد.
قاضی در مقام قضاوت نباید تحت تاثیر هیچ عاملی جز وظیفه، حق و تکلیف، عدالت و انصاف قرار گرفته باشد.روابط سیاسی، اقتصادی و خویشاوندی و خانوادگی، رفاهی و مادی یا تمایلات عاطفی و یا سیاسی نباید در کار قاضی و در کار قضاوت کوچکترین تاثیری داشته باشد.طبق فرمایشات حضرت امام(ره) قاضی باید سعی کند به تشخیص درست برسد و آنگاه طبق قانون حکم درست صادر کند و سیستم قضائی نیز باید بکوشد تا در ایفای وظیفه قانونی و شرعی و وجدانی و اخلاقی خود به اقناع وجدانی و طمأنینه قضایی برسد و بر اساس آن و ادّله روشن و مستندات متقن و براهین و شواهد و قرائن قابل اعتماد به اصدار رأی اقدام کند.
قاضی باید از شتابزدگی و عجله در کارها پرهیز کند و رضایت خداوند را در کارها اصل قرار دهد، قواعد قضائی و اخلاقی و اصول و مبانی رسیدگی را به‌طور دقیق رعایت کند، به اصول متخذه از قرآن کریم و نهج البلاغه شریف و روایات اسلامی و تجارب بشری کاملاً پایبند و مقید باشد، در کلیه امور و شئون مربوطه پا را از صراط مستقیم ایمان و عدالت و انصاف و رضایت خداوند متعال فراتر نگذارد که خسارت دنیا و آخرت را در پی خواهد داشت.
اینچنین است که حضرت امام (ره)، عدالت را غایت برپایی حکومت اسلامی می دانست و شأن قضا را، تحقق‌گر عدالت و رکن رکین آن می دانست. «بدیهى است تصدى حکومت به دست آوردن یک وسیله است نه اینکه یک مقام معنوى باشد، زیرا اگر مقام معنوى بود، کسى نمى‏توانست آن را غصب کند یا رها سازد.»

کد خبر: 1170821  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: خبرگزاری فارس
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اجتماعي

فیلم"ابد و یک روز" در کتاب درسی پایه دوازدهم ایلنا  ۱ ساعت پیش

فیلم"ابد و یک روز" در کتاب درسی پایه دوازدهمطیبه ارشاد، مسئول گروه سلامت و تربیت بدنی دفتر تالیف کتب ابتدایی و نظری آموزش و پرورش در رابطه با قید شدن فیلم"ابد و یک روز" در کتب پایه دوازهم به خبرنگا ایلنا گفت: این تصویر به فعالیتی در درسی تحت عنوان "اعتیاد" مربوط می‌شود و در آن فعالیت از دانش‌آموزان خواسته شده که این...

دعوت پزشکی قانونی از خانواده‌های متوفیان اتوبوس نطنز برای آزمایش DNA ایلنا  ۱ ساعت پیش

دعوت پزشکی قانونی از خانواده‌های متوفیان اتوبوس نطنز برای آزمایش DNAبه گزارش ایلنا، مهرداد علی بخشی(مدیرکل مدیریت بحران سازمان پزشکی قانونی کشور) با اعلام این خبر افزود: از آنجا که بر اساس بررسی‌های اولیه، بیشترین محل سکونت مسافرین اتوبوس احتمالا، از استان‌های اصفهان، تهران و تعدادی نیز کرمان بوده‌اند، آزمایشگاه‌های ادارات کل استان‌های یاد شده...

ثبت نام پذیرفته شدگان ارشد دانشگاه آزاد از روز شنبه تسنیم  ۱ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری تسنیم, دکتر امیررضا شاهانی رئیس مرکز سنجش و پذیرش دانشگاه آزاد اسلامی، گفت: نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی ارشد 1397 دانشگاه آزاد اسلامی در سامانه www.azmoon.net وwww.azmoon.org قرار گرفتوی خاطرنشان کرد: پذیرفته شدگان این آزمون می توانند در روزهای شنبه و یکشنبه مورخ...

اپلیکیشنی که با عزرائیل در ارتباط است! + جزئیات نامه  ۱ ساعت پیش

به گزارش نامه نیوز، چه بخواهیم و چه نخواهیم مرگ همیشه پشت در است و نمی توان از آن فرار کرد. اما ماجرای اپلیکیشنی که با عزرائیل در ارتباط است چیست؟این روزها اپلیکیشنی جدید معرفی و آماده استفاده شده است که در نوع خود بی نظیر است.این اپلیکیشن با عزرائیل در ارتباط است. درواقع WeCroak یک اپلیکیشن بسیار ساده...

تصویر سه فرزند خردسال طلبه جوانی که در مشهد کشته شد آفتاب نیوز  ۱ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : باشگاه خبرنگاران تصویر سه فرزند محمد تولایی طلبه جوان مشهدی را که چند روز پیش مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفته بود، و صبح دیروز در بیمارستان قائم مشهد به لقاءالله پیوست،منتشر کرد.چند روز پیش خبر مجروح شدن این طلبه جوان مشهدی در فضای مجازی پیچید؛ ماجرا از این قرار بود که این طلبه جوان...

باورهای دینی ایرانیان پیش از زرتشت ادیان نیوز  ۱ ساعت پیش

به گزارش ادیان نیوز، مشکلی که پژوهندگان امروز برای آگاهی از باورهای دینی آریاییان ساکن در شرق و غرب ایران پیش از فراگیر شدن آیین زرتشتی با آن روبرو هستند، تفکیک روایات زرتشتی از متون ماقبل آن است.به دلیل آن که تمامی روایات دینی و ملی ایرانیان که اکنون در دست ما است، قرن ها پس از اسکان در ایران و دیرزمانی...

عالمان دینی پیش از شرعیات، به اصلاح سبک‌ زندگی بپردازند ادیان نیوز  ۱ ساعت پیش

به گزارش ادیان‌نیوز، حجــت‌الاســـلام علیــــرضا پناهیـــان در دهــه اول محـــرم سلسله‌گفتارهایی با موضوع «سبک زندگی موثرتر از آگاهی و ایمان» در اختیار «فرهیختگان» قرار می‌دهد. بخش ششم این گفتار را در زیر می‌خوانید. وقتی فهمیدیم که سبک ‌زندگی، امر بسیار مهمی است و بنای خودمان را بر این گذاشتیم که باید...

فرمان ۱۵ ماده‌ای به استانداران برای مقابله با حوادث فصل سرما خبرگزاری فارس  ۱ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری فارس، اسماعیل نجار گفت: با توجه به اینکه در آستانه فرا رسیدن فصل پاییز و زمستان هستیم و در این ایام نیز وقوع حوادث طبیعی فصلی ناشی از بارندگی‌های باران و برف و کولاک در مناطق کوهستانی و همچنین تغییرات نابهنگام جوی افزایش می یابد، لذا طی نامه‌ای به تمامی استانداران و روسای شورای هماهنگی...

فتحی: چشمی نه شام خورد، نه صبحانه چند ثانیه  ۲ ساعت پیش

فتحی: چشمی نه شام خورد، نه صبحانهتندرست نیوز؛سرپرست استقلال می گوید این تیم در تهران نتیجه بازی را به السد واگذار کرد. امیرحسین فتحی در این باره به "ورزش سه" گفت: من قبلا هم گفتم در فوتبال از این اتفاق ها زیاد می افتد و می توانیم نتیجه را جبران کنیم. بسیار تیم خوبی داریم ، خوب بازی کردیم، در خانه السد به این تیم فشار آوردیم ولی ما...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده