تعداد بازدید: ۷
تاريخ انتشار: یکشنبه،۳ تیر ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۰۱:۱۰
اهمیت استقلال قاضی و دستگا قضا در اسلام/عدالت؛ غایت برپایی حکومت اسلامی
به گزارش خبرنگار قضایی فارس، ‌داوری میان مردم و فیصله دعاوی، منصب والایی است و قاضی عهده‌دار این سمت است.قضاوت یک منصب و مقام شرعی و یکی از شئون فقیه جامع الشرایط در کنار ولایت است. قضا، یکی از مهم‌ترین ارکان حکومت اسلامی است و شاید به جرأت بتوان گفت که اساسی ترین وظیفه هر حکومت، فصل خصومت و رفع ماده نزاع بین شهروندان و تحقق عدالت در عرصه‌های گوناگون اجتماعی است.
در نگاه اسلام همان اندازه که نظم و عدل جایگاه ویژه‌ای دارد مجریان عدالت نیز باید از شایسته‌ترین افراد برگزیده شوند.با توجه به شهادت شهید بهشتی به عنوان معمار دستگاه قضایی کشور از ابتدای تیرماه تا روز 7 تیر به نام هفته قوه قضاییه نام‌گذاری شده است.به همین منظور خبرگزاری فارس با بهره‌گیری از کتب و منابع مختلف اقدام به بازخوانی دیدگاه حضرت امام خمینی (ره) درباره دستگاه قضایی کشور کرده است.
در زیر بیانات بنیانگار انقلاب را می‌خوانید.امام خمینی که واجد جنبه‌های مختلف شخصیتی است و علاوه بر منشآت مختلف فقهی، در عرصه زمامداری در ابعاد مختلف ولایت دارای دیدگاه و آراء شگرفی است، در باب وظایف حاکمیت و استقرار عدالت اجتماعی معتقد است: «شیوه دادرسی باید به گونه‌ای باشد که احکام الهی در عرصه اجتماعی عینیت یافته و تبلور خارجی داشته باشند و مقدمه واجب این امر خطیر محقق نمی‌شود مگر زمانی که دادگستری، اسلامی شده و احکام شرعی در عرصه های اجتماعی زندگی مردم توسط حکومت پیاده شود.
»در این مقوله کلیه موارد بحث قضا اعم از احکام مورد عمل، دادرسان و قضات و شرایط حاکم بر انتخاب و انتصاب قاضی و حتی مسائل مرتبط با اجرای احکام از صدر تا ذیل باید در قاعده اسلامی بودن دادگستری تعریف و اعمال شود.آرای امام در باب مسائل قضا هرچند در تألیفات حقوقی و فقهی متبلور شده، اما به جرأت می‌توان گفت که واجد تمامی عقاید ایشان نیست، زیرا امام علاوه بر آنکه یک فقیه بودند در دوران دهه پایانی عمرشان یک زمامدار تمام عیار هم بودند که ابعاد گوناگونی از مسائل قضایی را مستقیم و یا بطور غیر مستقیم مدیریت کرده اند و به همین جهت در مجموعه‌ای از مسائل مستحدثه قرار گرفته که به تناسب امر به حل مسائل پرداخته اند.
از این منظر کنکاش در عقاید امام در مقوله قضا و قضاوت می‌تواند در بهبود امور برای دست اندرکاران اعم از قوای تقنینی و قضایی راهگشا و چاره ساز باشد.پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و  استقرار نظام جمهوری اسلامی، دگرگونی‌هایی در سیستم حقوقی ایران به وجود آمد.الگوی حکومتی امام خمینی(ره) بر راهکارهایی استوار است.
نظریه پردازان مسلمان به ویژه عالمان شیعی برجستگی اندیشه امام را در این می‌دانند که ایشان علاوه بر دیدگاه فقهی و کلامی، درحوزه تفکر سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و… مسائل نوینی را مطرح کردند، یعنی این مقوله را با توجه به مقتضیات زمان و نیاز جامعه مورد توجه قرار دادند و با تکیه بر ادله و براهین محکم، تشکیل حکومت را از ضروریات حتمی اسلامی و اساس دین می‌دانند و منکر آن را انکار کننده «جامعیت احکام و جاودانگی دین مبین اسلام» می‌شمارند.
ایشان در کتاب ولایت فقیه می‌فرماید: «احکام اسلام محدود به زمان و مکانی نیست، تا ابد باقی و لازم‌الاجراست و تنها برای زمان رسول اکرم(ص) نیامده تا پس از آن نیز متروک شود... این حرف که قوانین اسلام تعطیل پذیر یا منحصر و محدود به زمان یا مکانی است بر خلاف ضرورت اعتقادی اسلام است.» (ولایت فقیه؛ حکومت اسلامی، ص 26 و 27)امام خمینی (ره) درباره جایگاه رفیع قضا و قضاوت می فرماید: «و منصب قضاوت از مناصب جلیله‌‏اى است که از طرف خداى متعال، براى پیغمبر (ص)و از طرف او براى ائمه معصومین (ع) و از طرف آنان براى فقیه جامع شرایطى که شرایطش مى‌‏آید ثابت است و مخفى نماند که قضاوت شأن بزرگى دارد و تحقیقاً وارد شده است که «قاضى به درستى در پرتگاه جهنم قرار دارد» (تحریر الوسیله، ترجمه فارسی، ج2، ص431)دستورات امام راحل در سال‌های اول انقلاب در مراحل مختلف نشانگر جایگاه رفیع دستگاه قضائی و قضات در اسلام و رسالت خطیر این دستگاه است.
امام خود به ابعاد مهم حقوق ملت و مراقبت از آن اشاره فرمودند و از تندروی های بیجا و تخلف از قوانین و اقدامات خودسرانه و خارج از معیارهای قانونی و شرعی با شدت انتقاد فرمودند و دستورات اکیدی را در این رابطه به مسئولین امر دادند تا نظام قضائی عدالت‌خواه و عدالت گستر بر جامعه حاکم باشد، به بیان دیگر فرمودند دادگاه ها باید به تمام معنا اسلامی باشد.
موضوع بسیار مهم دیگر اصل استقلال قاضی و استقلال دستگاه قضا در اسلام است که از اهمیت بسیار بالائی برخوردار است.قضاوت شریف‌ترین شغل‌هاست و قاضی باید پاک ترین و شایسته‌ترین انسان‌ها باشد و در مقام و مسند قضاوت جز به خدا و حق و وظیفه و تکلیف به چیز دیگر نیندیشد و همه حق دارند از یک دادگاه منصفانه برخوردار و بهره مند باشند.
در همین زمینه حضرت امام می فرمایند: «من این را کراراً گفته‌‏ام، اگر از من توصیه براى کسى آمد، از دفتر من براى کسى توصیه آمد، از کسانى که به من مربوط‌ هستند توصیه آمد، بزنید به دیوار! قاضى نباید تحت تأثیر کسى باشد. قاضى آزاد است و باید در محیط آزاد عمل بکند. توصیه‏‌ها را هیچ به آن اعتنا نکنید.
اگر یک‌وقت توصیه به‌حقى است که خوب، آن وقت شما البته باید توصیه به‌حق را رسیدگى کنید. بر فرض که توصیه هم نشود، باید رسیدگى کنید.اگر خداى نخواسته یک توصیه‏‌اى است که ناحق است، هیچ نباید به آن اعتنا کرد. در هر صورت قاضى مستقل است و خودش باید نظر بدهد، لکن خدا را شاهد ببیند.
این قلمى که دست مى‏گیرد قلمى است که ممکن است که آبروى یک مُسْلِمى را از بین ببرد؛ و ممکن است احقاق حقى بکند.» (صحیفه امام، ج10، ص272)دستگاه قضائی و آئین دادرسی و قاضی کاملاً باید بی طرف، عادلانه و منصفانه باشد و متهم به‌طور کامل بتواند از خود دفاع کند و حقوق متهم در آن رعایت شود، محیط دادگاه محیط عدل و انصاف باشد نه محیط وحشت و ارعاب و مقدمات نیز کارشناسانه و عادلانه و به دور از حبّ و بغض های شخصی و جناحی و سیاسی و سلیقه ای باشد.
قاضی در مقام قضاوت نباید تحت تاثیر هیچ عاملی جز وظیفه، حق و تکلیف، عدالت و انصاف قرار گرفته باشد.روابط سیاسی، اقتصادی و خویشاوندی و خانوادگی، رفاهی و مادی یا تمایلات عاطفی و یا سیاسی نباید در کار قاضی و در کار قضاوت کوچکترین تاثیری داشته باشد.طبق فرمایشات حضرت امام(ره) قاضی باید سعی کند به تشخیص درست برسد و آنگاه طبق قانون حکم درست صادر کند و سیستم قضائی نیز باید بکوشد تا در ایفای وظیفه قانونی و شرعی و وجدانی و اخلاقی خود به اقناع وجدانی و طمأنینه قضایی برسد و بر اساس آن و ادّله روشن و مستندات متقن و براهین و شواهد و قرائن قابل اعتماد به اصدار رأی اقدام کند.
قاضی باید از شتابزدگی و عجله در کارها پرهیز کند و رضایت خداوند را در کارها اصل قرار دهد، قواعد قضائی و اخلاقی و اصول و مبانی رسیدگی را به‌طور دقیق رعایت کند، به اصول متخذه از قرآن کریم و نهج البلاغه شریف و روایات اسلامی و تجارب بشری کاملاً پایبند و مقید باشد، در کلیه امور و شئون مربوطه پا را از صراط مستقیم ایمان و عدالت و انصاف و رضایت خداوند متعال فراتر نگذارد که خسارت دنیا و آخرت را در پی خواهد داشت.
اینچنین است که حضرت امام (ره)، عدالت را غایت برپایی حکومت اسلامی می دانست و شأن قضا را، تحقق‌گر عدالت و رکن رکین آن می دانست. «بدیهى است تصدى حکومت به دست آوردن یک وسیله است نه اینکه یک مقام معنوى باشد، زیرا اگر مقام معنوى بود، کسى نمى‏توانست آن را غصب کند یا رها سازد.»

کد خبر: 1170821  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: خبرگزاری فارس
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اجتماعي

بروم کلانتری بگویم زنم مرا می زند؟/ نمی گویند تو با 100 کیلو وزن چطور از زن 60کیلویی کتک می... ستاره ها  ۴۸ دقیقه پیش

روزنامه خراسان نوشت: از آغاز زندگی مشترک کامران، هشت سال می گذرد و این روزها با همسرش اختلاف های زیادی دارد. با این حال کامران درباره اولین روزهای زندگی مشترکش می گوید: «خانمم از همان روزهای اول ازدواج مان، تندخو و خشن بود اما اوایل ازدواج مشکل بزرگی با این موضوع نداشتم تا این که بعد از چند...

هنوزدر کنج آشپزخانه‌ام جایی هست برای یک دل سیرحرف زدن ستاره ها  ۴۸ دقیقه پیش

24آنلاین نوشت: مینا علی نژاد خواهر مسیح علی نژاد با انتشار تصویری در صفحه اینستاگرام خود دل نوشته ای عاطفی منتشر کرد و خاطرات دوران گذشته را بازگو کرد. او نوشت:  «به نام خدای مهر و محبت و عاطفه، ما روزهای سختی داشتیم و داریم، در تفاوت‌ها زندگی کردیم، با تفاوت‌ها اندیشه‌هایمان...

مرگ جوان ۲۰ ساله بر اثر سقوط از پل عابر پیاده ایلنا  ۵۱ دقیقه پیش

مرگ جوان ۲۰ ساله بر اثر سقوط از پل عابر پیادهبه گزارش ایلنا، ساعت ۲۳ شب گذشته جوانی حدودا ۲۰ ساله از پل عابرپیاده حوالی پل طبیعت واقع در منطقه عباس‌آباد سقوط کرد و براثر این حادثه جان خود را از دست داد.  

حفاظت و امنیت «موزه لوور تهران» چطور تامین شد؟ تسنیم  ۵۸ دقیقه پیش

سردار امیر رحمت‌اللهی در گفت‌وگو با خبرنگار انتظامی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به برپایی نمایشگاه لوور در ایران و پیچیدگی‌ها و سختی‌های حفاظت از اشیاء تاریخی به نمایش درآمده از بدو ورود آن‌ها به ایران تا پایان این نمایشگاه، اظهار کرد: حفاظت از این گنجینه گرانبها، ماموریت بسیار...

موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، موزه ای فاخر در خاورمیانه است شبستان  ۱ ساعت پیش

موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، موزه ای فاخر در خاورمیانه استبه گزارش  خبرگزاری شبستان به نقل از روابط عمومی و امور بین الملل موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، مهدی سیف رییس ستاد گردشگری شهرداری تهران؛ در همایش گرهمایی دبیران گردشگری شهر تهران ضمن بیان این مطلب گفت: جدا از فضا و کالبدی که تحت عنوان دفاع مقدس ایجاد شده است، حضور پر ذوق و شوق شما عزیزان، به ویژه...

مرگ مشکوک جوان 35 ساله در تهرانپارس بعد از پارس کردن سگ شبکه ایران  ۱ ساعت پیش

نیمه شب گذشته بود که بازپرس کشیک قتل پایتخت در تماس ماموران کلانتری تهرانپارس از فوت مشکوک مرد جوانی در پارک پلیس تهران با خبر شد. سریعا پس از این تحقیقات اولیه در زمینه موضوع با حضور تیم تشخیص هویت صحنه و اداره دهم جنایی پایتخت کلید خورد. در وهله اول مشخص شد خانواده ای در حال شام خوردن در پارک بوده...

ترافیک نیمه سنگین در محور شهریار به تهران شبکه ایران  ۱ ساعت پیش

ایران آنلاین / سرهنگ نادر رحمانی در خصوص آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده‌های کشور اظهار کرد: ترافیک در باند جنوبی آزادراه کرج - قزوین محدوده استاندارد تا پل فردیس ، باند جنوبی آزادراه تهران - کرج محدوده های پل فردیس تا پل کلاک و گرمدره و محور شهریار- تهران نیمه سنگین است. وی افزود:محور شریانی ایلام...

دغدغه مسئولان در زمینه ازدواج منجر به خروجی خاصی نشده است خبرگزاری فارس  ۱ ساعت پیش

گروه اجتماعی خبرگزاری فارس: امروزه بسیاری از جوانان به دلیل مشکلات اقتصادی و هزینه‌های بالا و یا پیدانکردن هم‌کفو مناسب ازدواج را به تاخیر می‌اندازند، این مقوله در خلا نبود نهاد متولی ازدواج در کشور تشدید شده و علاوه بر ناامیدی جوانان باعث تشدید اسیب‌های اجتماعی می‌شود....

کلاهبرداری از طریق فروش سیم‌کارت آنا  ۱ ساعت پیش

رئیس پلیس فتا استان کرمانشاه نسبت به کلاهبرداری از طریق فروش سیم‌کارت هشدار داد. به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری آنا از پلیس فتا، علی کریمی در خصوص کلاهبرداری از طریق فروش سیم‌کارت اظهار کرد: مجرمان سایبری با ادعای اینکه سیم‌کارت...

بیماران مبتلا به صرع مصرف دارو را خودسرانه قطع نکنند آنا  ۱ ساعت پیش

یک متخصص مغز و اعصاب با توجه به عوارض قطع ناگهانی و خودسرانه دارو توسط بیماران مبتلا به صرع، گفت: این امر می‌تواند خطر بستری در بیمارستان، کُما و حتی مرگ را برای بیماران به همراه داشته باشد. به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری آنا، بهناز صدیقی...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده