تعداد بازدید: ۳۳
تاريخ انتشار: دوشنبه،۴ تیر ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۰۴:۱۰
بهره‌وری بنگاه‌های اقتصادی مهم‌ترین خط قرمز در مسیر آزاد سازی سهام عدالت
خبرگزاری فارس؛ طرح سهام عدالت، به عنوان اولین اقدام جدی دولت در حوزه‌ خصوصی سازی و اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی، در سال 84 و در آغاز دولت نهم کلید خورد. به موجب این طرح، بخشی از سهام چند شرکت بزرگ دولتی، در قالب سهام عدالت به دهک‌های پایین جامعه واگذار و قرار شد سهام دولت، در یک دوره‌ی 10 ساله، از محل سود شرکت‌های سرمایه پذیر تسویه شود.
در کنار واگذاری سهام به مردم در طول 10 سال، قرار شد مدیریت شرکت‌های سرمایه پذیر سهام عدالت یعنی 49 شرکت به ارزش حدود 70 هزار میلیارد تومان نیز به مردم واگذار شود. بدین منظور، لایه‌های واسط مدیریتی بین مردم و شرکت‌های سرمایه پذیر تشکیل شدند. این لایه‌های واسط عبارت بودند از: تعاونی‌های شهر و روستا، شرکت‌های سرمایه گذاری استانی و کانون سهام عدالت.
بدین ترتیب، وظیفه‌ پرکردن صندلی هیئت مدیره‌ شرکت‌های سرمایه پذیر که در بسیاری از آنها، یا سهام مدیریتی بالای 50 درصد و یا حداقل یکی از سهم‌های اصلی متعلق به سهام عدالت بود، بر عهده‌ لایه‌های واسط مذکور قرار گرفت. بر خلاف تصور، در دوره ده ساله پیش‌بینی شده برای بازپرداخت اقساط سهام عدالت و هم‌چنین پس از آن، سازوکار مدیریت دارایی‌های سهام عدالت یعنی 49 بنگاه اقتصادی به ارزش حدود 70 هزار میلیارد تومان که متعلق به 49 میلیون ایرانی است، با اشکالات جدی مواجه بوده است.
مهم‌ترین دلیل عدم بهره‌وری سهام عدالت در طول این سال‌ها، ایجاد همین لایه‌ها‌ی واسط مدیریتی بین مالکین سهام یعنی مردم و شرکت‌های سرمایه پذیر بود. این نهادهای واسط - یعنی تعاونی‌های شهر و روستا، سرمایه‌گذاری‌های استانی و کانون سهام عدالت- به دلیل این‌که از سودآوری شرکت‌های سرمایه‌پذیر منتفع نمی‌شدند و بودجه‌ی اختصاصی از سازمان خصوصی سازی دریافت می‌کردند، انگیزه‌ی لازم برای ارتقای عملکرد این شرکت‌ها را نداشتند.
مدل مطلوب آزادسازی سهام عدالت چیست؟ با آغاز زمان آزاد سازی، در دی‌ماه 96، لایحه‌ سامان‌دهی سهام عدالت به مجلس ارائه شد و این لایحه هم‌اکنون در کمیسیون‌های تخصصی مجلس در حال بررسی است. بر اساس لایحه‌ی مذکور که توسط سازمان خصوصی سازی منتشر شده است، دولت قصد دارد با تشکیل چند صندوق سرمایه گذاری قابل معامله [ETF[1، مالکیت شرکت‌های موجود در سبد سهام عدالت را به مردم واگذار و این شرکت‌ها را تحت مدیریت یک هیئت امنای دولتی متشکل از وزرای دولت اداره کند.
با توجه به این‌که در اکثر شرکت‌های زیر مجموعه سهام عدالت، دولت به عنوان یکی از سهام‌داران عمده در کنار نماینده‌ سهام عدالت، عضوی از هیئت مدیره شرکت سرمایه‌پذیر است[2]، مدل مذکور نه تنها تضمینی برای ارتقای عملکرد شرکت‌ها ندارد، بلکه باعث می‌شود مدیریت این شرکت‌ها دولتی بماند و نقش دولت در تصمیم‌گیری‌های آن‌ها بیشتر شود.
این اتفاق از منظر ارتقای بهره‌وری و عملکرد بنگاه‌های اقتصادی، بازگشت به عقب تلقی می‌شود و به دلیل تشکیل لایه‌ واسط غیر ذی‌نفع جدید به تصمیمات غیر بهره‌ور مبتنی بر منطق سیاسی و غیر اقتصادی در اداره شرکت‌ها منتهی می‌شود. در نتیجه با سوء مدیریت در شرکت‌های سهام عدالت مشابه سال‌های گذشته، نه تنها بهره‌وری اقتصادی بنگاه‌ها زیاد نمی‌شود، بلکه ثروت پایدار نیز برای مشمولین ایجاد نخواهد شد.
در واقع، اهداف اولیه‌ی سهام عدالت هیچ‌گاه محقق نخواهد شد. این در حالی است که می‌توان با تمرکز بر ارتقاء بهره‌وری در بنگاه‌های اقتصادی به عنوان مهم ترین هدف سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی، مدلی ارائه کرد که منجر به بهبود عملکرد اقتصادی بنگاه‌ها شود و در عین حال تا حدودی فرهنگ سهام‌داری و حفظ دارایی‌های مولد را در میان مردم توسعه دهد.
بر این اساس پیشنهاد می‌شود مراحل زیر به ترتیب طی شود: ۱- در دوره‌ای سه ماهه، عملکرد اقتصادی بنگاه‌های مشمول سهام عدالت در سال‌های گذشته و عملکرد احتمالی آن‌ها در آینده از طریق رسانه‌های عمومی و به ویژه رسانه ملی، به اطلاع سهام‌داران سهام عدالت برسد. ۲- در راستای افزایش شفافیت و امکان رصد صورت‌های مالی، شرکت‌های غیر بورسی موجود در سبد سهام عدالت، به بورسی تبدیل شوند.
۳- برای هر یک از مشمولین، حساب معامله سهام در بازار بورس ایجاد شود. ۴- بدون ایجاد لایه‌ واسط مدیریتی بین مردم و بنگاه‌ها، اختیار فروش سهام هریک از این شرکت‌های سرمایه‌پذیر، مستقیماً به مردم واگذار شود و تقاضای متقاضیان فروش سهام، به تفکیک هر یک از شرکت‌های سرمایه‌پذیر در سامانه بورسی هر شخص ثبت شود.
۵- در صورت رسیدن تعداد متقاضیان فروش سهام در هر یک از شرکت‌های سرمایه‌پذیر به حدی که مجموع ارزش سهام آن‌ها معادل ارزش مورد نیاز برای اخذ یک صندلی در هیئت مدیره آن شرکت باشد، کل آن مجموعه سهام به صورت بلوکی و یک‌جا، از طریق سازوکار بورس، به مزایده گذاشته شود. قیمت پایه این مزایده برابر با قیمت سهام آن شرکت در بورس اوراق بهادار خواهد بود.
البته مردم می‌توانند در صورت تمایل، سهام خود را به صورت آزاد در بازار بفروشند. اما اگر نیاز فوری به فروش سهام خود نداشتند، می‌توانند با ثبت تقاضای خود در فروش بلوکی، سهام خود را با بهای بیشتری به فروش برسانند.‌ ۶- سهام سهام‌دارانی که متمایل به فروش سهم خود نیستند، به سهام غیرمدیریتی تبدیل شود به نحوی که حقی برای انتخاب اعضای هیئت مدیره شرکت سرمایه‌پذیر نداشته باشند تا به این ترتیب ارزش بازاری شرکت مورد نظر حفظ شود.
۷- فرآیند «ثبت متقاضیان فروش سهام، رسیدن تعداد متقاضیان به حداقل لازم و مزایده بلوک سهام قابل فروش» در دوره‌های شش ماهه تکرار شود. در مدل مذکور، بر خلاف پیشنهاد دولت و ایجاد لایه‌ واسط مدیریتی دولتی، صندلی هیئت مدیره‌ی شرکت‌‌های سرمایه پذیر سهام عدالت، توسط افراد ذی‌نفع اداره خواهد شد. در نتیجه در قیاس با مدیریت دولتی یعنی وزرا و یا افراد منتسب به آن‌ها که هیچ نفع اقتصادی در بالا بردن ارزش سهام عدالت ندارند، ضمانت بیش‌تری برای ارتقاء بهره‌وری در بنگاه‌های اقتصادی خواهد داشت.
یادداشت از علی قربانی 1]  Exchange Trade Fund [2]  در بسیاری از شرکت‌های سهام عدالت، سهام‌های اصلی به غیر از سهام عدالت، یا مستقیم در اختیار خود دولت است و یا در اختیار بخش‌های عمومی (صندوق‌های بازنشستگی و تأمین اجتماعی) است.

کد خبر: 1172372  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: خبرگزاری فارس
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید
اخبار مرتبط:

آخرین خبرهای اقتصادي

حذف رمز دوم کارت‌های بانکی جام نیوز  ۱۷ دقیقه پیش

 به گزارش سرویس اقتصادی جام نیـوز، پیشرفت تکنولوژی با تمام مزایا و ایجاد راحتی برای افراد خطراتی را نیز به همراه دارد که در این بین شبکه بانکی مستثنی از این امر نبوده است.   در سال‌های اخیر با تغییر بانکداری سنتی به بانکداری الکترونیکی در کنارصرفه جویی در زمان و بهبود خدمات آمار...

بازدید سفیر نیوزیلند از موزه بانک ملّی ایران +عکس اقتصاد ایران آنلاین  ۲۶ دقیقه پیش

بازدید سفیر نیوزیلند از موزه بانک ملّی ایران  +عکس #dcImgDiv1{height:201px;}#doc_div1Img{height:207px;}  به گزارش اقتصاد ایران آنلاین به نقل از  روابط عمومی بانک ملی ایران، همیش مک مستر در بازدید امروز خود ابتدا به موزه بانک ملی ایران در محل قدیم صندوق قرض الحسنه بانک آمد و از آثار ارزشمند از سکه ها، تابلوهای...

کارکنان تعاونی سهام عدالت مطالبات 4 ساله خود را خواستار شدند اکو فارس  ۲۶ دقیقه پیش

به گزارش روز سه شنبه ایرنا، حدود 100 نفر از نمایندگان کارکنان سهام عدالت در این تجمع اعلام کردند که ماه گذشته (22 مردادماه) نیز مقابل وزارت امور اقتصادی و دارایی تجمع و اعتراض خود را اعلام کردند اما تاکنون کسی پاسخگوی مطالبات آنها نبوده است. «اسحاق جهانگیری» معاون اول رییس جمهوری مصوبه هیات...

استیضاح آخوندی به کمیسیون عمران رسید اکو فارس  ۲۶ دقیقه پیش

فرج‌الله رجبی نماینده مردم شیراز و عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، اظهار داشت: طرح استیضاح عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی پس از ارائه به هیات رئیسه مجلس به کمیسیون عمران رسید. وی افزود: طرح استیضاح وزیر راه و شهرسازی با بیش از ۵۰ امضا عصر امروز به کمیسیون عمران رسید که قاعدتاً قبل از اعلام...

ممنوعیت صادرات گوشت، دام زنده، دفتر تحصیلی و انواع کاغذ آفتاب نیوز  ۳۶ دقیقه پیش

آفتاب‌‌نیوز : ۲۶ شهریورماه سال جاری دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت در نامه ای به گمرک ایران، اعلام کرده بود:۱.صادرات انواع دفترچه تحصیلی (علاوه بر کاغذ و کاغذ باطله) تا اطلاع ثانوی ممنوع می باشد. خروج انواع دفترچه تحصیلی، انواع کاغذ و کاغذ باطله به عنوان کالای همراه مسافر ممنوع است.۲.صادرات...

بهره‌برداری از 6 هتل سال آینده در آذربایجان‌شرقی آفتاب نیوز  ۳۶ دقیقه پیش

آفتاب‌‌نیوز :  «احمد حمزه‌زاده» با بیان این‌که بخش اصلی تسهیلات روستایی و عشایری مربوط به حوزه گردشگری و صنایع‌دستی است، اظهار کرد: از بین 270 طرحی که در سامانه ثبت شده، 103 طرح در کارگروه مصوب و بررسی شده است. وی ادامه داد: از این تعداد 35 طرح آن مرتبط با صنعت گردشگری با مبلغ 62 میلیارد...

صرافان: بازار ارز قمارخانه شده است طلانیوز  ۳۶ دقیقه پیش

سه شنبه ، ۳ مهر ۱۳۹۷ ، ۱۶:۲۴طلانیوز:امروز بازار ارز آنقدر با وضعیت ناپایدار، غیرقابل پیش‌بینی و با نرخ‌های غیرمنطقی و فروش‌های فردایی پیش‌رفت که فعالان بازار می‌گویند این بازار روی شرط بندی می‌چرخد و قمارخانه شده است.     به گزارش ایسنا، امروز(سه‌شنبه) بازار ارز بازهم یکی از روزهای عجیب خود را پیش...

هانکه نرخ تورم ایران را 293 درصدی می داند طلانیوز  ۳۶ دقیقه پیش

سه شنبه ، ۳ مهر ۱۳۹۷ ، ۱۶:۲۹طلانیوز:استیو هانکه ، اقتصاددان  آمریکایی مدعی شد نرخ تورم واقعی سالانه ایران به ۲۹۳ درصد رسیده است.     به گزارش از صدای آمریکا، تحریم‌های اخیر آمریکا بر ضد ایران باعث شده تا انتقال درآمدهای نفتی که یکی از منابع اصلی درآمد ارزی ایران است با دشواری مواجه شود. دلار در مبادلات...

جزئیاتی درباره آخرین وضعیت پرونده دکل نفتی صبا ایران  ۳۸ دقیقه پیش

عباس پوریانی رئیس کل دادگاه‎های عمومی و انقلاب تهران در ارتباط با آخرین وضعیت پرونده دکل نفتی اظهار کرد: رسیدگی به پرونده دکل نفتی گمشده در مجتمع قضایی ویژه امور اقتصادی ادامه دارد.رئیس کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تهران تصریح کرد: اتهام متهمان این پرونده خیانت در امانت، ​سوءاستفاده از اموال...

گفت‌وگوی وزیر خارجه ایران و انگلیس در نیویورک صبا ایران  ۳۸ دقیقه پیش

محمدجواد ظریف و «جرمی هانت» وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و انگلیس امروز (سه‌شنبه) در حاشیه هفتاد و سومین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک دیدار و گفتگو کردند.ظریف که یکشنبه اول مهر ماه به همراه حسن روحانی به نیویورک سفر کرده، دیروز (دوشنبه) نیز با فدریکا موگرینی مسئول سیاست...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده