تعداد بازدید: ۸
تاريخ انتشار: شنبه،۹ تیر ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۲۱:۱۲
بازیگردان اصلی تورم کیست؟
اقتصاد ایران، جزو معدود اقتصادهایی است که هنوز نتوانسته راه حل مشخصی را برای کنترل نرخ تورم، پیدا کند، اگرچه در برخی از برهه‌های زمانی تلاشی برای کنترل نرخ تورم، به وجود آمده است اما این تلاش ها، نتوانسته باعث ایجاد یک پارادایم مشخص برای کنترل نرخ تورم در تمام دوره‌های زمانی شود. بنابراین رفتار سیاست‌گذار در مجموعه سیاست‌های تورمی، یک حرکت کج دار و مریز بوده است و در اقتصاد کشور به جای تزریق واکسن تورم، از آمپول مسکن تورم استفاده می‌شود.
 بازیگردان اصلی تورم  بنابراین به دلیل عدم وجود سیاست‌های مناسب برای مهار تورم، از ابزارهای مانند نرخ ارز و نرخ سود بانکی، برای به تعویق افتادن وقوع آن استفاده می‌شود. کاهش یا افزایش نرخ تورم، خارج از عوامل سیاست‌گذاری روی می‌دهد و عمدتا ناشی از شوک‌های داخلی و خارجی بوده است.
اگرچه برخی از سیاستمداران در دوره‌های تاریخی این افزایش یا کاهش نرخ تورم را تسریع کردند، اما آنالیز تغییرات نرخ تورم نشان می‌دهد عوامل اصلی تعیین‌کننده نرخ تورم عموما خارج از اراده سیاست‌گذاران رخ می‌دهد. یکی از مهمترین تغییرات نرخ تورم در اقتصاد ما، تغییراتی است که از سال ۱۳۹۲ رخ داد و باعث نزول نرخ تورم شد، روندی که به نظر می‌رسد در مسیر تغییر قرار گرفته است، در این گزارش به بررسی عوامل اثرگذار در نرخ تورم می‌پردازیم.
 عوامل اثرگذار در کاهش نرخ سود  بررسی‌ها نشان می‌دهد که نرخ تورم از خرداد ماه سال ۱۳۹۲، روند صعودی خود را متوقف کرد و پس از فتح قله ۴۰ درصدی رو به نزول گذاشت. خرداد ماه سال ۱۳۹۲، انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد و رئیس‌جمهوری انتخاب شد که نماینده تغییر جریان‌های سیاسی و اقتصادی در کشور بود.
دولت یازدهم در میانه تابستان شروع به کار کرد، اما کاهش نرخ تورم سه ماه قبل از آن کلید خورد، اما چگونه بدون اینکه دولت یازدهم بخواهد سیاستی را آغاز کند، کاهش نرخ تورم کلید خورد؟‌ پاسخ این سوال انتظارات تورمی است. این انتظارات به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار در کاهش نرخ تورم نقش مهمی ایفا کرد.
 اگر بخواهیم این موضوع را به شکل ساده توضیح دهیم، در حقیقت امیدواری برای بهبود وضعیت اقتصادی و ایجاد یک تصویر مشخص برای آینده کشور حداقل در اذهان مردم باعث شد که از سطح تقاضای سفته بازی و اضافی بازار کاسته شود، در نتیجه در بازارهای کالایی، تقاضا به سطح قبلی خود بازگشت و این موضوع باعث کاهش گام به گام نرخ تورم شد.
بنابراین انتظارات تورمی بستری را مهیا کرد که در این بستر شرایط برای کاهش نرخ تورم بالا فراهم شود. اما در این شرایط همگرایی چند عامل نیز در کاهش نرخ تورم موثر بوده است. یکی از عوامل که اتفاقا از سوی سیاست‌گذار، اعمال شده بود، انضباط در سیاست‌های پولی در آن زمان بود. سیاست‌گذار اقتصادی، با تغییر در سیاست‌های مسکن مهر، کاهش میزان بدهی‌های دولت و بانک‌ها به بانک مرکزی، باعث کنترل نرخ رشد پایه پولی شد، در نتیجه این سیاست‌های پولی مشخص، شرایط را برای کاهش نرخ تورم ایجاد کرد.
از سوی دیگر، نوسانات نرخ ارز نیز نسبت به سال‌های قبل کاهش یافت و تصویر مشخصی از تغییرات سالانه نرخ ارز برای فعالان اقتصادی ایجاد شد.  بازار ارز در شرایط عادی به سر می‌برد و حتی نوسانات فصلی که در پاییز قیمت ارز را بالا می‌برد، اثر قابل توجهی بر نرخ تورم نداشت. عامل دیگر اثرگذار بر نرخ تورم را می‌توان مثبت شدن نرخ واقعی سود بانکی دانست.
در حالی که در سال‌های پیش از کاهش نرخ تورم، پایین نگه داشتن نرخ سود بانکی و بالا بودن نرخ تورم، عملا نرخ واقعی سود بانکی را عملا منفی کرده بود، اما پس از مثبت شدن نرخ سود واقعی، عملا سپرده‌گذاری در بانک‌ها یکی از پربازده‌ترین راه‌های سرمایه‌گذاری شده بود و در نتیجه این رفتار اقتصادی، شرایط را برای کاهش نرخ تورم مهیا کرده بود.
بالا رفتن نرخ سود بانکی با حضور موسسات غیرمجاز، باعث ورود سیاست‌گذار و تعیین سقف برای نرخ سود بانکی شد، هرچند به دلیل اجرایی نشدن سیاست اصلاح ساختار بانک‌ها عملا این سیاست کاهش دستوری نرخ سود، با واکنش دور زدن بانک‌ها روبه‌رو می‌شد. اما نرخ سود بالا، باعث تغییر آرایش نقدینگی نیز شد و نسبت سپرده‌های مدت‌دار به اسکناس و سپرده‌های جاری افزایش یافت، روندی که باعث شد با وجود رشد بالای نقدینگی، اثر آن بر افزایش نرخ تورم کاهش یابد و عملا پارادوکس نرخ تورم و نرخ سود بانکی را ایجاد کرد.
اما رشد بالای نرخ نقدینگی، ظرفیت لازم برای بازگشت نرخ تورم را ایجاد کرد و کارشناسان در این زمان پیش بینی می‌کردند تورم در سال‌های آینده تغییر مسیر خواهد داد.  تغییر مسیر نرخ تورم  همان‌طور که در خرداد سال ۱۳۹۲، انتظارت بستر لازم برای کاهش نرخ تورم را ایجاد کرد، به نظر می‌رسد که در ماه‌های اخیر نیز این عامل در جهت عکس روی نرخ تورم اثرگذار بوده است.
کاهش امیدواری به حل برخی از چالش‌های داخلی درکنار ایجاد موانع در سیاست‌های خارجی کشور، باعث شده که انتظارات قیمتی نیز در بازارها تغییر کند، در این شرایط سرمایه‌گذاری در جهت حرکت به سمت سرمایه‌گذاری‌های امن نظیر دلار، سکه و مسکن حرکت کرده و باعث نوسانات قیمتی در این بازارها شده است، عوامل ساختاری مانند کسری بودجه دولت و تعویق اصلاحات بانک‌ها نیز شرایط را برای تغییر مسیر تورم مهیا ساخته است.
در واقع در سال‌های پس از کاهش نرخ تورم و ایجاد انتظارات مثبت در اقتصاد، فرصتی فراهم شده بود که اصلاحات ساختاری در بانک‌ها با هزینه کمتر به سر منزل مقصود برسد، اما تعلل در اجرای سیاست‌ها و افزایش فشار سیاست‌های مالی به سیاست‌های پولی برای پوشش کسری دولت، عملا باعث شد که این اصلاحات با کمترین سرعت ممکن حرکت کند.
در این شرایط سیاست‌گذار تنها با به کارگیری ابزار پولی مانند نرخ سود و ابزار ارزی، مانند قیمت دلار قوع نرخ تورم را به تاخیر بیندازد، اما در مقابل این ابزارها وجود یک شوک قوی مانند بازگشت تحریم، عملا نتوانست شرایط را برای کنترل نرخ تورم مانند سال‌های قبل از آن کنترل کند.  مجموعه این بررسی‌ها نشان می‌دهد که عوامل اثرگذار در کاهش یا افزایش نرخ تورم، در اکثر مواقع خارج از اراده سیاست‌گذار بوده و در شرایطی که سیاست‌گذار می‌توانست از فرصت‌های به وجود آمده برای حل موضوع تورم بهره ببرد، عملا منابع و انرژی خود را صرف سایر امور کرد.
در سال‌های گذشته، سیاست‌گذار از حمایت و پشتوانه مردمی، برای انجام کارهای سخت برخوردار بود، در این شرایط همراه ساختن مردم برای انجام اصلاحات اقتصادی به مراتب کار ساده‌تری نسبت به شرایط کنونی بود و به نظر می‌رسد نمی‌توان از این ظرفیت در شرایط کنونی بهره برد. در این شرایط، به تعویق انداختن فرصت اصلاحات ساختاری هم در زمینه مالی و هم زمینه پولی وضعیت را پیچیده‌تر خواهد کرد.
کارشناسان معتقدند تا زمانی که سیاست‌گذار نتواند شرایط مناسب را برای کنترل نرخ تورم مهیا سازد، سیکل کاهش و افزایش نرخ تورم در اقتصاد کشور تکرار می‌شود و نمی‌توان درمان مناسبی برای این معضل همیشگی اقتصاد کشور مهیا شود.

کد خبر: 1179817  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: اقتصاد ایران آنلاین
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اقتصادي

29 طرح صنعت پتروشیمی ایران غیرفعال است+جدول تسنیم  ۴۷ دقیقه پیش

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، طبق آمار رسمی منتشر شده توسط شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در حال حاضر 29 طرح صنعت پتروشیمی غیرفعال است.این طرح ها که در استانهای مختلف کشور اعم از خوزستان، بوشهر، همدان، اصفهان، فارس و ... واقع شده اند، در تمام 3 سال گذشته (طول زمان اجرای برجام و همچنین پس از عهدشکنی...

گزارش تسنیم|گرانفروشی900 تومانی شیر+تصاویر تسنیم  ۴۷ دقیقه پیش

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزرای تسنیم، با وجود عدم موافقت کارگروه تنظیم بازار با افزایش قیمت کالاهای اساسی و مصرفی مردم، قیمت هر لیتر شیر پاستوریزه -که جایگاه مهمی نیز در سید غذایی مردم دارد- به طور غیر قانونی در برخی برند ها 700 تومان تا 900 تومان گران شده است.نرخ قانونی هر...

رئیس انجمن پسته ایران: تولید 80 درصد کاهش یافت تسنیم  ۲ ساعت پیش

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، محسن جلال پور رئیس انجمن پسته ایران و رئیس سابق اتاق بازرگانی در صفحه فضای مجازی خود نوشت: چینی‌ها پسته را به عنوان آجیل شاد می‌شناسند چون ظاهرش به‌گونه‌ای است که انگار می‌خندد. اما درگیری تجاری رئیس‌جمهور آمریکا با چین ممکن...

ادعای رسانه آمریکایی درباره بازگشت داعش اکو فارس  ۲ ساعت پیش

به گزارش اکوفارس به نقل از الفرات نیوز، سید عمار حکیم رئیس ائتلاف ملی شیعیان عراق امروز پنجشنبه در دیدار با "جان ویلکس" سفیر انگلیس در این کشور گفت: خدمت‌رسانی و از بین بردن انواع فساد از اولویت‌های دولت آینده است. دو طرف در این دیدار درباره روابط دوجانبه، تحولات سیاسی داخلی و منطقه،...

جزییات عملکرد خرید تضمینی گندم/ با اعتبار 7300 میلیارد تومانی، نصف پیش بینی سال جاری محقق شد تسنیم  ۳ ساعت پیش

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بررسی عملکرد خرید تضمینی گندم در سال 97 نشان میدهد، تا 24 تیرماه 5میلیون 548 هزار تن گندم به ارزش 7300 میلیارد تومان از کشاورزان خریداری شده است. گفتنی است پیش بینی خرید گندم در سال جاری 10.5 میلیون تن بوده است.بر اساس گزارش سازمان برنامه و بودجه تا کنون رقمی...

بعد از اطلاع رسانی تسنیم؛ برخورد سامانه همتا با تخلفات واردات گوشی ازطریق رویه مسافری تسنیم  ۳ ساعت پیش

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، طرح رجیستری به عنوان یکی از طرحهای مهم مقابله با قاچاق کالا شناخته میشود. این در حالی است که اخیرا باگ نرم افزاری یا خلا نظارتی در سامانه های مرتبط با این حوزه فضای مناسبی را در اختیار سودجویان قرار داد تا بار دیگر شاهد دور زدن رویه های قانونی باشیم.خبرگزاری تسنیم،...

قیمت عجیب سکه در بازار تهران نامه  ۴ ساعت پیش

 این روند در حالی اتفاق افتاده است که همچنان بازار تشنه تزریق سکه‌های پیش فروش شده با موعد تحویل سه ماهه می‌باشد. همچنین از نکات مهم امروز، افزایش معنادار نرخ دلار، یورو و پوند در ایستگاه پایان هفته می‌باشد.به گزارش تابناک،  بر اساس آخرین اطلاعات رسیده از سطح بازار آزاد ارز و سکه تهران، امروز...

قیمت رهن و اجاره در نقاط شمالی پایتخت شبکه ایران  ۴ ساعت پیش

ایران آنلاین / آنچه در زیر می آید جدول قیمت معاملات انجام شده رهن آپارتمان در مناطق مرفه نشین تهران طی تیر ماه 97 است. بنابرعرف بازار، در ازای کم کردن یک میلیون تومان از ودیعه، 30 هزار تومان به اجاره بهای ماهیانه اضافه می شود.       ...

معاون امور فرودگاهی امام: ارز دولتی همچنان به ایرلاین‌های داخلی پرداخت می شود تسنیم  ۵ ساعت پیش

علی رستمی در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، اظهار کرد: هواپیمایی کیش ایر با هواپیمایی آسمان برای جابجایی مسافران تهران-استانبول این شرکت مذاکره کرده اند و پرواز جایگزین گذاشته و قول داده اند قبل از ساعت 24 امشب این پرواز انجام شود.وی تصریح کرد: بیشتر مسافران پرواز مذکور به هتل منتقل شده...

تازه ترین گزارش از بازار سکه و طلا در تهران شبکه ایران  ۵ ساعت پیش

 روند بازار سکه و ارز در بازار تهران صعودی بود؛ به طوری که قیمت سکه 10 هزار تومان افزایش یافت.  قیمت سکه امامی امروز در بازار 10 هزار تومان افزایش یافت. نیم‌سکه نیز با رشد 10 هزار تومانی قیمت و ربع‌سکه 5 هزار تومانی قیمت مواجه شد. به این ترتیب در بازار سکه امامی با قیمت 2 میلیون...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده