تعداد بازدید: ۶
تاريخ انتشار: دوشنبه،۱ مرداد ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۱۱:۳۹
فلسفه سیاسی اسلامی از متون دینی تأثیر پذیرفته‌است
منظور از فلسفه سیاسی اسلامی آن فلسفه ای است که در تاریخ و تمدن و فرهنگ اسلامی پیدا شده و بالیده است. مطمئناً این فلسفه از متون دینی تأثیر پذیرفته و بهره‌مند شده است. به گزارش گروه رسانه‌‌های دیگر خبرگزاری آنا، حجت‌الاسلام احمدرضا یزدانی مقدم، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در پاسخ به این سؤال که آیا به کارگیری عنوان فلسفه سیاسی برای فلسفه سیاسی علامه طباطبایی یا به طور کلی برای فلسفه سیاسی اسلامی صحیح است یا نه؟، گفت: این پرسش از آنجا ناشی می‌شود که وقتی تعبیر فلسفه سیاسی اسلامی را می‌آوریم، ناگزیر در این تعبیر آن آموزه‌هایی که اسلام آورده است را در نظرداریم.
این آموزه‌ها هم وحیانی هستند و معنا ندارد که برای این آموزه‌ها از تعبیر فلسفه یا فلسفه سیاسی استفاده کنیم بلکه درست آن است که برای دانشی که آموزه‌های اسلام را استفاده می‌کند تعبیر کلام بیاوریم و بگوییم کلام اسلامی یا کلام سیاسی. به همین ترتیب درباره دیدگاه‌های سیاسی علامه طباطبایی از آنجایی که علامه طباطبایی یک اندیشمند مسلمان و قرآنی است و در آثار و افکارخود از کتاب و سنت بهره گرفته است، بنابراین تعبیر کلام سیاسی علامه طباطبایی از تعبیر فلسفه سیاسی علامه طباطبایی بهتر و صحیح تر است.
وی افزود: در پاسخ این پرسش باید توجه داشت که دو دیسپلین کلام و فلسفه یا دیسپلین‌های کلام سیاسی و فلسفه سیاسی متفاوت هستند. آن چیزی که ماهیت یک اندیشه یا متن را تعیین می‌کند، صرف محتوای آن نیست بلکه این که محتوای یاد شده در چه چارچوب و قالبی و با چه روشی عرضه شده است و در کدام دیسپلین قرار می‌گیرد تعیین کننده است.
این محقق و نویسنده کشورمان تصریح کرد: منظور از فلسفه سیاسی اسلامی آن فلسفه‌ای است که در تاریخ و تمدن و فرهنگ اسلامی پیدا شده و بالیده است. مطمئناً این فلسفه از متون دینی تأثیر پذیرفته و بهره مند شده است چنانکه فلسفه یونان یا فلسفه غرب یا فلسفه در هر تاریخ و تمدن دیگری از فرهنگ و تمدن و داشته‌های آن تمدن تأثیر پذیرفته و بهره گرفته است.
فلسفه ای که در یونان باستان یا غرب مسیحی پیدا شده است هم مایه‌هایی از فرهنگ و مذهب با خود دارد چنانکه از «مارکسیسم» به «مسیحیت سکولار» تعبیر شده است. اما آن چیزی که فلسفه یا یک دانش را تبدیل به فلسفه یا آن دانش می‌کند، صرف تأثیرپذیری و یا محتوای آن نیست بلکه روش به کار گرفته شده در آن و قالب و محتوا و دیسپلینی که محتوا در آن دیسپلین عرضه می‌شود تعیین می‏‌کند که آیا این اثر و متن و دانش خاص، فلسفه است یا کلام یا هر دانش دیگر.
این استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: تفاوت فلسفه و کلام در روش و نحوه ارائه و استدلال و مبانی و... دانشی این دو دانش است. اگر به جهت تأثیرپذیری اندیشمند از زمینه دینی و فرهنگی، سامان اندیشه او را کلام بشماریم باید معمول فیلسوفان شناخته شده مانند‌هابز و لاک و روسو و کانت و هگل را متکلم شماریم و اگر این فیلسوفان را به جهت مبانی و روشی که در آثار خود به کار گرفته اند فیلسوف به شمار آوریم؛ اندیشمندانی مانند فارابی و ابن سینا و شیخ اشراق را هم باید فیلسوف به شمار آوریم و اگر این گروه دوم متکلم هستند گروه نخست نیز چنین خواهند بود.
وی اضافه کرد: ممکن است صرف نظر از آن اشکال مشهوری که از یک منظر بیرون دینی متوجه این اندیشمندان می‌شود پرسشی را از منظر درون دینی مطرح کنیم و بگوییم که: چرا نباید اندیشه امثال فارابی و ابن سینا و ... را کلام به شمار آورد در حالیکه اینان تحت تأثیر کتاب و سنت و متون دینی بوده اند؟ پاسخ این است که خود این اندیشمندان اظهار می‌دارند که گرچه اندیشه و آثار آنان از متون دینی تأثیر پذیرفته است اما سامان این افکار و آثار و مبانی و روش به کار گرفته شده همانا استدلالی، برهانی و یقینی است.
اینان چنین روشی را برای «پژوهش آزاد عقلی در حقیقت» به کار گرفته‌اند و به امکاناتی که این روش برای گفتگوهای عام انسانی فراهم می‌آورد هم توجه داشته اند.یزدانی مقدم در ادامه سخنانش گفت: طلب دیگری نیز وجود دارد که شایسته توجه است و آن اینکه اگر بخواهیم پژوهش در حقیقت را منحصر به مباحث درون دین بگردانیم در آن صورت لازم است مقدم بر آن، حقانیت دین را اثبات کرده باشیم و اگر دینی را نیازمند به اثبات حقانیت آن ندانیم در این صورت باید هر دین ادعایی و ادعای دینی را بپذیریم.
بنابراین چاره ای جز این نیست که راه نخست را برگزینیم و نخست حقانیت یک دین را اثبات کنیم. برای اثبات حقانیت یک دین هم اول باید معیارهای لازم برای اثبات حقانیت دین را به طور کلی فراهم آوریم تا بعد یک دین خاص را با آن معیارهای کلی و پیشینی محک زده و ارزیابی کنیم. فراهم آوردن چنین معیارهایی ناگزیر وظیفه عقل و دانشی خواهد بود که آن را فلسفه می‌نامیم.
بنابراین به ناچار باید دین را به فلسفه ارجاع داد و با فلسفه آن را ارزیابی کرد. از اینجا تقدم ذاتی فلسفه بر دین و ارجاع دین به فلسفه لازم می‌آید. گرچه از نظر تاریخی این پیامبران الهی بوده اند که انسان‌ها را به عقل و عقل ورزی و استدلال و برهان خوانده اند، یعنی از نظر تاریخی دین بر فلسفه تقدم دارد و در واقع فلسفه حاصل آموزه‌های وحیانی است.
منبع: مهرانتهای پیام/4028

کد خبر: 1209499  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: آنا
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید
اخبار مرتبط:
▫ روح سرگردان ملیت ایرانی  فرارو - فرهنگي

آخرین خبرهای ادب و هنر

۱۸۸۴ پروژه گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری ۴۳ هزار میلیارد تومان درحال اجراست آنا  ۲ ساعت پیش

رئیس سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری با اشاره به سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در صنعت گردشگری گفت: در حال حاضر ۱۸۸۴ پروژه گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری ۴۳ هزار میلیارد تومان درحال اجراست. به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا از...

تفسیرشناسی کتابی در باب قواعد و آداب تفسیر آنا  ۲ ساعت پیش

تفسیرشناسی نوشته سیدمحمود طیب‌حسینی، علی خراسانی، محمد اکبری‌کارمزدی و علی مدبر، از تازه‌های حوزه نشر است که در قالب مقاله، قواعد و شرایط تفسیر را تشریح می‌کند. به گزارش خبرنگار حوزه ادبیات و کتاب گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا، تفسیرشناسی...

اجرای 2 نمایش برگزیده در مرکز تئاتر مولوی آنا  ۷ ساعت پیش

یک نمایش برگزیده و یک اثر تحسین شده از بیست و یکمین جشنواره تئاتر دانشگاهی، با حضور هنرمندان برجسته تئاتر، اجرای عمومی خود را در مرکز تئاتر مولوی آغاز کردند. به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا از مرکز تئاتر مولوی، نمایش‌های «از...

ازدواج بی خبر «وینونا رایدر» و «کیانو ریوز»! ستاره ها  ۷ ساعت پیش

به گزارش دنیای تصویر: وینونا رایدر و کیانو ریوز ۱۶ سال بعد فیلم دراکولا (فرانسیس فورد کاپولا) در فیلم «Destination Wedding» دوباره با هم همبازی شدند. رایدر در مصاحبه‌ای با حضور ریوز با مجله اینترتینمنت ویکلی اعلام کرده که او و ریوز در حقیقت زن و شوهر هستند! لااقل در کشور رومانی!...

افت گیشه آلمان به خاطر جام جهانی و گرما ستاره ها  ۷ ساعت پیش

به گزارش ستاره ها به نقل از آی ‌سینما: مسابقات جام جهانی فوتبال و همچنین افزایش دمای بی‌سابقه هوا در روزهای تابستان به کاهش فروش بلیت در گیشه سینماهای آلمان منجر شده است. کل درآمد گیشه این کشور در نیمه نخست سال 2018 به بیش از 502 میلیون دلار (439 میلیون یورو) رسیده که در مقایسه با پارسال...

آغاز پخش سری جدید محله گل و بلبل با موضوع آموزش استفاده از فضای مجازی آنا  ۸ ساعت پیش

سری جدید برنامه تلویزیونی محله گل و بلبل 3 با هدف آموزش استفاده صحیح از تلفن همراه و آشنایی با فضای مجازی امن و سالم همزمان با فرا رسیدن عید سعید قربان از شبکه دو سیما پخش می‌شود. به گزارش خبرنگار حوزه تلویزیون گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری...

تمرکز بر دنیای مجازی نوجوانان در سری جدید کاربرانه آنا  ۸ ساعت پیش

سری جدید برنامه تلویزیونی کاربرانه با هدف آموزش و فرهنگسازی استفاده صحیح از تلفن همراه و آشنایی با فضای مجازی امن و سالم برای نوجوانان به مدت 52 قسمت از شبکه امید پخش می‌شود. به گزارش خبرنگار حوزه تلویزیون گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا،...

کپی‌ها، اصالت و مرگ زیباشناسی دزدی ستاره ها  ۹ ساعت پیش

کپی‌ها، اصالت و مرگ زیباشناسی دزدی به گزارش ستاره ها به نقل از باشگاه خبرنگاران پویا؛ فرهاد فزونی گرافیست شناخته‌شده‌ای است که تابستان امسال را با نمایش «دستورالعمل‌های پرواز» آغاز کرد. نمایشی که ترکیبی از اجرا، موسیقی و پرفورمنس بود و قرار بود اثری نو به حساب آید. در تکمیل اثر، در بخش پیرامتنی فزونی پوستری...

عکس هایی از جشن تولد ۳۰ سالگی الناز حبیبی ستاره ها  ۹ ساعت پیش

  تولد الناز حبیبی الناز حبیبی الناز حبیبی و یکی از هوادارانش الناز حبیبی جشن تولد ۳۰ سالگی الناز حبیبی

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده