تعداد بازدید: ۹
تاريخ انتشار: سه‌شنبه،۲۳ مرداد ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۱۲:۱۳
اثر سقوط لیر بر اقتصاد ایران

#dcImgDiv1{height:201px;}#doc_div1Img{height:207px;}  کاهش شدید ارزش لیر در ترکیه باعث شد که دو دیدگاه درخصوص اثرگذاری آن بر اقتصاد کشور به وجود آید. دیدگاه نخست معتقد است کاهش ارزش لیر می‌تواند یک تهدید به حساب آید، به این صورت که افت قابل توجه لیر در ماه‌های اخیر ممکن است باعث خروج ارز از ایران برای خرید مستغلات و سایر دارایی‌ها شود. همچنین این موضوع می‌تواند از یکسو، ارزش صادرات ایران به ترکیه را برای صادر‌کننده‌ها کاهش دهد و از سوی دیگر، تمایل برای واردات از ترکیه افزایش یابد که این موضوع تولید داخل را تحت تاثیر قرار خواهد داد. اما در مقابل این موضوع، دیدگاه دیگری وجود دارد که افت لیر و همزمانی آن با افت ریال و تشدید تحریم‌ها را یک فرصت می‌داند. بر این اساس، در این شرایط اقتصاد ایران می‌تواند روابط تجاری خود را با ترکیه افزایش دهد و بخشی از مواد اولیه را که برای تولید استفاده می‌شد و امکان واردات آن از کشورهای دیگر وجود ندارد می‌توان از ترکیه تامین کرد. همچنین در این شرایط، زمینه برای خروج دلار از روابط اقتصادی دو کشور فراهم شده  است. «دنیای اقتصاد» در این گزارش به بررسی فرصت‌ها و تهدیدهای تجارت ایران با ترکیه می‌پردازد. شرایط روابط اقتصادی دو کشور  آخرین آمارها حاکی از آن است که در سال ۲۰۱۷ میزان مبادلات تجاری ایران با ترکیه به ۷/ ۱۰ میلیارد دلار رسیده که این رقم نسبت به سال قبل ۱۱ درصد رشد داشته است. در سال ۲۰۱۷ سهم صادرات ایران به ترکیه به ۵/ ۷ میلیارد دلار رسیده که این رقم نسبت به سال قبل، ۵۹ درصد رشد داشته است. ایران دوازدهمین صادر‌کننده به ترکیه بوده است و سهم ۲/ ۳ درصدی از کل واردات ترکیه را تشکیل می‌دهد. مهم‌ترین کالاهای صادر شده به این کشور نفت، گاز و فرآوردهای نفتی و مس بوده است، افزایش نسبی قیمت نفت و گاز در سال گذشته باعث شد که ارزش دلاری صادرات به این کشور افزایش یابد. بررسی‌ها نشان می‌دهد ۵۰ درصد صادرات کشور به ترکیه محدود به ۱۰ قلم کالای صادراتی بوده که عمدتا فلزات خام و محصولات پتروشیمی بوده است.  از سوی دیگر، در مقابل آمارها نشان می‌دهد که صادرات ترکیه به ایران در سال ۲۰۱۷ با افت ۳۴ درصدی نسبت به سال قبل از آن به رقم ۳/ ۳ میلیارد دلاری رسیده است. ایران هشتمین مقصد صادراتی ترکیه در سال ۲۰۱۷ بوده است. عمده واردات ایران از ترکیه نیز شامل کالاهای اساسی، میوه‌ها، محصولات چوبی و فلزی بوده است. از نگاه ایران نیز در سال گذشته ترکیه پنجمین کشور واردکننده کالا از ایران بوده و چهارمین صادرکننده کالا به ایران نیز محسوب می‌شود. در سال‌های قبل دو کشور برای رسیدن به سطح تجاری ۳۰ میلیارد دلار در سال‌های آتی، هدف‌گذاری کردند، هر چند به نظر نمی‌رسد این روند در کوتاه‌مدت محقق شود. از سوی دیگر، دولت‌های ایران و ترکیه برای تسهیل روابط اقتصادی موافقت‌نامه‌هایی را امضا کردند. در سال‌های دور و در سال ۱۳۳۴ موافقت‌نامه تسهیل و بسط ترانزیت و حمل و نقل مسافر و کالا بین ایران و ترکیه، در سال ۱۳۵۷ موافقت‌نامه همکاری اقتصادی و فنی بین دولت ایران و ترکیه و جدیدا در سال ۱۳۹۳، توافق‌نامه تجارت ترجیحی میان ایران و ترکیه منعقد شد که این قرارداد آخر از روز اول ژانویه ۲۰۱۵ از سوی دولت ترکیه اجرایی شد. بر اساس این توافق‌نامه ۱۴۰ فقره از کالاهای صادراتی ایران، شامل اقلام کشاورزی، شیلات و مواد غذایی و ۱۲۵ فقره از کالاهای صادراتی ترکیه شامل تولیدات صنعتی، تحت پوشش تخفیف تعرفه‌های گمرکی قرار گرفته‌اند. آنالیز وضعیت اقتصاد  نکته مشابه اقتصاد ایران و ترکیه در ماه‌های اخیر این موضوع است که دو اقتصاد مشمول تحریم‌های یکجانبه آمریکا شده و ارزش پول این دو کشور به‌شدت کاهش یافته است. بر اساس آمار طی یک سال اخیر (منتهی به ۲۲ مرداد ماه) ارزش ریال در مقابل دلار حدود ۱۷۶ درصد کاهش یافته است، از سوی دیگر آمارها نشان می‌دهد لیر در مقابل دلار طی این بازه زمانی به میزان ۹۷ درصد ارزش خود را از دست داده است. در نتیجه این آمارها می‌گوید که میزان تضعیف ریال در مقایسه با لیر بیشتر بوده است. اگر چه به نظر می‌رسد ریال در هفته‌های اخیر به یک سطح متعادل رسیده و لیر هنوز در شیب سقوط قرار دارد. همچنین آمارها نشان می‌دهد که نرخ تورم نقطه به نقطه ترکیه در ماه جولای ۸/ ۱۵ درصد بوده و براساس آخرین آمار بانک مرکزی در تیرماه نرخ تورم ۱۸ درصد بوده است. مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی ترکیه، بدهی شرکت‌های خصوصی به بانک‌های خارجی، کسری حساب جاری و تکیه رشد اقتصادی به اعتبارات کوتاه‌مدت بوده و نگرانی از بازپرداخت اعتبارات باعث شده تمدید اعتباردهی به شرکت‌های ترکیه‌ای کاهش یابد که در نتیجه منجر به کاهش رشد اقتصادی ترکیه شده است. نکته قابل توجه که بسیار برای ترکیه نگران‌کننده است، حجم بالای بدهی خارجی آن است که نزدیک به ۶۰ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل می‌دهد، این در حالی است که میزان بدهی خارجی ایران نسبت به کل تولید ناخالص داخلی کمتر از ۵ درصد است و در این خصوص افزایش نرخ ارز، تهدید قابل توجهی را متوجه اقتصاد ایران نمی‌کند. در اقتصاد ایران، مهم‌ترین تهدیدات اقتصادی را می‌توان تحریم‌های یکجانبه آمریکا، رشد بالای نقدینگی، کسری بودجه و وضعیت نامناسب نظام بانکی عنوان کرد. البته در هر دو کشور، بالا رفتن نرخ تورم و کاهش رفاه مصرف‌کننده نیز یک تهدید به حساب می‌آید، بنابراین به نظر می‌رسد از نگاه اقتصادی وضعیت و آسیب‌های مشابهی وجود دارد. نگاه نخست: تهدیدات افت لیر  به‌طور کلی کارشناسان چند موضوع را به‌عنوان تهدیدات افت لیر عنوان می‌کنند. از نگاه کارشناسان، افت ارزش لیر باعث می‌شود که میزان سرمایه‌گذاری ایرانی‌ها در املاک و مستغلات ترکیه افزایش یابد. آخرین آمارها حاکی از آن است که شهروندان ایرانی با خرید ۹۴۴ملک در نیمه نخست سال جاری میلادی نسبت به مدت مشابه سال قبل خرید سه برابری داشتند و در رتبه سوم شهروندان خارجی خرید واحد مسکونی در ترکیه قرار دارند. این در حالی است که در سال قبل، در رتبه‌های هشتم و نهم قرار داشتند. افت ارزش لیر باعث می‌شود که فرصت جدیدی برای خرید واحد مسکونی ایجاد کند؛ اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که این روند قابل تهدید نیست. اگرچه ارزش لیر نسبت به دلار کاهش یافته است، اما میزان تضعیف ریال طی یک سال اخیر بیشتر از لیر بوده است، در نتیجه نسبت به سال قبل، ارزش لیر نسبت به ریال حتی افزایش نیز داشته است. به نظر نمی‌توان افت ارزش لیر را در این خصوص یک عامل مستقل دانست و به نظر می‌رسد انگیزه‌های مهاجرتی در این خصوص بیشتر اثرگذار شده است.  از سوی دیگر برخی معتقدند که کاهش ارزش لیر باعث می‌شود که میزان واردات ایران از ترکیه افزایش یابد و در نتیجه واحدهای تولیدی داخلی از این وضعیت آسیب ببینند؛ البته به نظر می‌رسد که این موضوع نیز در شرایط کنونی به‌عنوان یک تهدید محسوب نمی‌شود. برخی از محصولات وارداتی ایران از ترکیه کالاهایی هستند که دارای نمونه داخلی بوده که سیاست‌گذار در ماه‌های گذشته واردات این کالاها را به داخل کشور ممنوع کرده و تنها احتمال ورود این کالاها از طریق قاچاق وجود دارد؛ اما با توجه به تقویت لیر در مقابل ریال طی یک سال گذشته، نمی‌توان گفت که انگیزه‌های قاچاق به داخل کشور نسبت به سال قبل افزایش یافته است. سومین نگرانی درباره خروج سرمایه ارزی از ایران و هدایت آن به ترکیه از سوی صادرکنندگان و سرمایه‌گذاران ایرانی است. به نظر می‌رسد در شرایطی که اقتصاد کشور با اما و اگرها بسیاری روبه‌رو است، سرمایه‌گذاران ایرانی نیز این ریسک را نمی‌کنند که منابع خود را در این کشور سرمایه‌گذاری کنند. همچنین بخشی از این جریان خروج سرمایه در ماه‌های گذشته اتفاق افتاده است. بنابراین در حال حاضر انگیزه‌ها برای خروج سرمایه از ایران به ترکیه نیز کاهش یافته است. نگاه دوم: فرصت‌ها  در مقابل برخی معتقدند که در شرایط کنونی افت لیر و اعمال تحریم‌های آمریکا در مقابل ترکیه یک فرصت برای اقتصاد کشور محسوب می‌شود که سیاست‌گذار می‌تواند از آن استفاده کند. در وهله نخست در شرایطی که به دلیل تحریم‌ها واردات برخی از مواد اساسی، دارویی و بهداشتی با مشکل روبه‌رو شده است، ترکیه می‌تواند این وظیفه را بر عهده بگیرد و با هزینه کمتر از ماه‌های قبلی، بخشی از واردات کالا به کشور از طرف این همسایه غربی صورت گیرد.  در وهله دوم، به‌دلیل افزایش نرخ ارز و اعمال تحریم‌ها برخی از کالاهای واسطه‌ای کشور برای واردات با مشکل روبه‌رو شده و در نتیجه فعالیت‌های تولیدی کشور مختل شده است. بنابراین واردات برخی مواد واسطه‌ای نیز می‌تواند به حرکت تولید در کشور کمک کند. از سوی دیگر، با توجه به افزایش حساسیت ترکیه به بهره‌گیری از دلار، می‌تواند سازوکارهای لازم برای حذف دلار از معاملات تجاری دوجانبه را فراهم کند. در روزهای اخیر، مسوولان سیاسی ترکیه بر تمایل خود به کاهش وابستگی اقتصاد این کشور به دلار تاکید کردند، در ماه‌های قبل، بانک‌های مرکزی ایران و ترکیه پیمان‌های پولی دو جانبه امضا کردند و به دنبال عملیاتی کردن این نوع مبادلات هستند. علاوه بر این در ماه‌های اخیر به دلیل نوسانات اقتصادی در ترکیه، برخی از شرکت‌ها و بانک‌های کم‌ریسک خارجی همکاری خود را با این کشور کاهش داده‌اند. در این شرایط شرکت‌های داخلی نیز می‌توانند با شناسایی راه‌های گسترش همکاری جایگزین این شرکت‌ها شوند. در این خصوص سیاست‌گذار اقتصادی ایران با همکاری طرف مقابل باید شرایط را برای افزایش همکاری اقتصادی ایران و ترکیه فراهم آورد تا این نوع همکاری‌ها باعث شود که اثرات منفی تحریم بر اقتصاد کشور کاهش یابد. در مجموع به نظر می‌رسد افت ارزش لیر بیش از آنکه یک تهدید محسوب شود، یک فرصت است که می‌توان با سیاست‌گذاری مناسب در شرایط تحریمی از آن بهره برد.

کد خبر: 1238073  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: اقتصاد ایران آنلاین
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اقتصادي

رشد ۱.۹ درصدی اقتصاد ایران در بهار امسال بدون احتساب نفت همشهری آنلاین  ۲ ساعت پیش

رشد ۱.۹ درصدی اقتصاد ایران در بهار امسال بدون احتساب نفت رشد ۱.۹ درصدی اقتصاد ایران در بهار امسال بدون احتساب نفت اقتصاد > اقتصاد‌ ایران - همشهری آنلاین:مرکز آمار ایران اعلام کرد: رشد اقتصادی کشور در بهار امسال با احتساب نفت ۱.۷ درصد و بدون احتساب نفت ۱.۹ درصد بوده است. ...

تصمیم‌هایی را که منافع ملی ما را در اوپک تهدید کند وتو می‌کنم آنا  ۳ ساعت پیش

وزیر نفت کشورمان اعلام کرد که تصمیم‌های «کمیته مشترک وزارتی نظارت بر تواق اوپک و غیراوپک» را در صورتی که تهدیدکننده منافع ملی ایران باشد وتو خواهد کرد. به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری آنا از آناتولی، بیژن زنگنه با تأکید بر این‌که...

ناکامی فروشندگان توله پلنگ به خریدار عراقی +عکس اکو فارس  ۴ ساعت پیش

تسنیم نوشت: حسن آقاشیرمحمدی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست خوزستان از دستگیری سه متخلف قاچاق پلنگ خبر داد. آقاشیرمحمدی به تسنیم گفت: بر اساس اطلاعاتی که همیاران محیط زیست در اختیارمان گذاشتند از تلاش متخلفان در استان کهگیلویه و بویراحمد برای فروش یک توله پلنگ به یک خریدار عراقی شدیم و تلاش برای دستگیری...

قیمت آپارتمان در مناطق مختلف تهران + جدول اکو فارس  ۴ ساعت پیش

برای خرید آپارتمان در مناطق مختلف تهران باید از متری ۲ میلیون تا ۱۷ میلیون تومان هزینه کرد. قیمت آپارتمان در مناطق مختلف تهران بسته به موقعیت مکانی، منطقه‌ای، متراژ، دسترسی و ... تغییر می‌کند. قیمت برخی از واحد‌های مسکونی در مناطق مختلف تهران به شرح زیر است:

جذابیت بورس با ارزش‌گذاری دلاری سهام آنا  ۵ ساعت پیش

یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به جذابیت قیمت سهام در بورس، گفت: علت جذابیت بازار برای سرمایه‌گذاران ارزش‌گذاری بازار با دلار است. سعید خدایی در گفتگو با خبرنگار بورس گروه اقتصادی خبرگزاری آنا، درباره اینکه چه عواملی برای افزایش شاخص...

التهابات ارز ریشه در تصمیمات داخلی دارد/ تغییر رئیس‌ کل هم کارساز نبود آنا  ۵ ساعت پیش

یک کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه افزایش نرخ ارز در روزهای گذشته علل مختلف دارد، گفت: به نظرمن در شرایطی که هنوز موعد اجرای تحریم‌های نفتی نرسیده است، عوامل داخلی نقش بیشتری دارد. آلبرت بغزیان در گفتگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا...

واکنش بازیکنان یوونتوس به اخراج کریستیانو رونالدو اکو فارس  ۶ ساعت پیش

به گزارش تسنیم، میرالم پیانیچ، هافبک بوسنیایی یوونتوس در واکنش به کارت قرمزی که فلیکس بریش آلمانی در جریان پیروزی 2 بر صفر شب گذشته (چهارشنبه) این تیم مقابل والنسیا  در مرحله گروهی لیگ قهرمانان اروپا به کریستیانو رونالدو داد، گفت: فوتبال ورزشی عجیبی است. ما می‌توانستیم این بازی را با نتیجه...

خبر درگیری در مرز میرجاوه تکذیب شد اکو فارس  ۶ ساعت پیش

به گزارش اکوفارس به نقل از روابط عمومی قرارگاه قدس جنوب شرق نیروی زمینی سپاه، ساعتی قبل خبری در برخی رسانه ها‌‌ مبنی بر درگیری تروریست ها با مرزبانان در هنگ مرز مرزی میرجاوه منتشر شد که روابط عمومی قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه با صدور بیانیه ای هرگونه درگیری در مرزهای استان را از پایه بی اساس...

قاچاق یک شرکت تولید آرد در مازندران بورس نیوز  ۶ ساعت پیش

به گزارش بورس نیوز و به نقل از ایلنا، یدالله ملکی مدیرکل تعزیرات حکومتی استان مازندران گفت: با گزارش اداره کل گمرکات استان مازندران در مورد قاچاق یک هزار و ۳۷۰ تن گندم توسط یک شرکت آرد، پرونده تخلف تشکیل و به این اداره کل ارسال شد. به منظور پردازش و تبدیل آن به آرد پرونده ای در این خصوص تشکیل وجهت...

در بخش تولید خودرو و ساخت قطعه مانعی در مسیر فعالیت متقاضیان وجود ندارد بورس نیوز  ۶ ساعت پیش

به گزارش بورس نیوز و به نقل از خانه ملت، محسن کوهکن ریزی در خصوص وجود انحصار در تولید قطعه و خودرو، اظهار کرد: همواره به انحصار در قالب صادرات، سندیکاها و شخصیت‌های حقوقی که بتواند از حقوق مجموعه دفاع کنند می‌پردازیم، اما در زمینه تولید و حتی در ارتباط با واردات انحصار دولتی و خصوصی دارای فساد و رانت...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده