تعداد بازدید: ۲۴
تاريخ انتشار: دوشنبه،۲۳ مهر ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۱۸:۵۴
سقوط سلطنت رضاشاه با یک تلنگر
ترابر نیوز:  
بیست سال حکومت و سلطنت ظالمانه رضاشاه با تلنگرکوچک متفقین فرو پاشید و ثابت کرد هرکس در راستای تامین منافع بیگانگان به ملت خود پشت کند براساس منافع همان بیگانگان به سرنوشتی خفت بار دچار خواهد شد.
به گزارش مشرق، سقوط رضاشاه اولین نتیجه اشغال ایران توسط قوای متفقین بود. بیست سال حکومت و سلطنت ظالمانه رضاشاه با تلنگرکوچک متفقین فرو پاشید و ثابت کرد هرکس در راستای تامین منافع بیگانگان به ملت خود پشت کند براساس منافع همان بیگانگان به سرنوشتی خفت بار دچار خواهد شد.   وحشت رضاخان از تهدیدات متفقین و ورود قوای آنها به ایران در اغلب منابع ذکر شده است به نحوی که چندین بار به قصد فرار عزم خود را جزم کرده بود و فقط با توصیه های اطرافیان مربوط با سفارت دولت فخیمه! کوتاه زمانی آرام می گرفت. سرانجام مقرر شد او استعفا داده و ولیعهدش جانشینش گردد. ایرانی که رضاخان بعد ازخود به جا گذاشت کشوری فرسوده و دچار به هم ریختگی در اغلب عرصه ها بود.   آنچه در زیر مرور می کنیم گزارشی است از اوضاع مردم و کشور در پایان دوره اول دیکتاتوری رژیم پهلوی. نویسنده گزارشها رولدمینور دبیر سفارت آمریکا در ایران است. توصیف وی از رضاخان و اقدامات به زعم او مثبت وی کاملاً قابل درک است و البته ناقص و دارای اعوجاج.    رضاخان بنا بود به نام مدرن کردن ایران، کشور را به سمت تقلید سطحی از غرب سوق دهد به همین دلیل سرکوب ایلات و عشایر و روحانیون از منظر وی در زمره  اقدامات مثبت وی قرار می گیرد و نشان می دهد این اقدامات عمدتاً در راستای تامین منافع غرب و یا تقلید از آنان صورت می گرفت. با این اوصاف خواندن ارزیابی آنان از رژیم رضاشاهی خالی ازفایده نیست:*                                                                                                                                                                                                                                           کناره گیری شاه، مهمترین تغییر در ایران، و به مثابه باز شدن درها برای تغییر و  تحولات بعدی بود. توانایی، شخصیت، و دستاوردهای شاه سابق را هنوز نمی توان به درستی ارزیابی کرد؛ اما در پرتو تاریخ و تحولات آینده در این باره قضاوت خواهد شد. او، بدون شک، پادشاهی قدرتمند با شخصیتی قوی بود. شاید برجسته ترین دستاورد او مطیع و مقهور ساختن عشایر و ایلات، و ایجاد امنیت در سراسر کشور بود. … او دستاوردهای دیگری، از جمله نوسازی کشور، آزادی زنان، از بین بردن قدرت روحانیون، ساخت جاده ها، ایجاد نظام آموزشی مدرن، و توسعه خدمات بهداشت عمومی نیز داشته است. با این حال، در بعد منفی،‌ از جهت رفتار بسیار بد و پرخشونتی که با مردم داشت، حرف برای گفتن بسیار است.   تقریباً انگیزه و محرک او در هر کاری یا غرور و خودبینی بود و یا حرص و طمع؛ به ندرت کاری را از سر رأفت و مهربانی و عدالت و برای خاطر مردم انجام می داد. او می خواست ایران را یک شبه مدرن کند و چون هیچ آگاهی  و اطلاعی از چگونگی رسیدن به این هدف نداشت،‌ اقداماتش اغلب شتابزده و سطحی بود.   اگر چه هدف او نوسازی ایران بود، اما چنان به خارجی ها بی اعتماد بود که هرگونه ارتباط خود و شهروندانش را با خارجی ها قطع کرد. بیتابی و بی تحملی او در برابر انتقاد،‌ چشم او را به روی حقایق و وضعیت واقعی مردم بست؛ و مشاورانی که یا بی کفایت بودند و یا از ترس حقیقت را به او نمی گفتند، او را احاطه کردند.   حرص و طمع او هم هیچ حد و مرزی نداشت و او به تدریج  بخش عظیمی از املاک و صنایع کشور را صاحب شد. پس از کناره گیری وی رسماً فاش شد که سپرده های بانکی او  در ایران به میزان هنگفت 680،000،000 ریال می رسد. (معادل یک ششم بودجه ایران.   بودجه سالانه کشوردر سال 1320 ،‌ 432 میلیون تومان بوده است.) رضا شاه اساساً با مفهوم عدالت، چه از بعد شخصی و چه از بعد اجتماعی،‌ بیگانه بود  و هر فرد و هر مانعی را که بر سر راهش قرار داشت،‌ نیست و نابود کرد. در حال حاضر بیش از 500 نفر، که او آنها را به دلایل شخصی و یا سیاسی به زندان انداخته بود، آزاد شده اند. اما فهرستی طولانی از کسانی هم وجود دارد که در زندان به سفری بی بازگشت فرستاده شده اند.   بزرگترین سوء استفاده و فساد او، استثمار و بیگاری کشیدن وحشتناک از مردم بود. این بهره کشی ظالمانه از مردم ناشی از سیاست های کوته بینانه او، برنامه بیش از حد سریع و پر شتاب او برای نوسازی، نگهداری یک ارتش بزرگ، و حرص و طمع شخصی او بود.   با 8 ریال میانگین دستمزد روزانه یک کارگر، نمی شد غذای کافی برای یک خانواده فراهم کرد؛ چه رسد به خرید لباس و سایر ضروریات زندگی.   آموزش و پرورش، به رغم سر و صدا و تبلیغ بسیار، چیزی لوکس و مختص طبقات بالا بود. مالیات هم برای ثروتمندان چنان زیاد بود که آنها مجبور به استثمار و بهره کشی بیش از حد از توده مردم بودند. به سربازان وظیفه ماهی هفت ریال حقوق داده می شد که این مبلغ برای امرار معاش خود آنان تکافو نمی کرد و البته هیچ فکری هم برای خانواده آنها نشده بود؛ بخشی از همین رقم ناچیز هم به وسیله افسران ارتش به سرقت می رفت. در برخی از املاک رضا شاه کارگران بادستمزد سه ریال در روز به اجبار به کار گرفته می شدند که این با برده داری چندان فرقی نداشت...   مقامات بریتانیا به خوبی از شرایطی که شرح آن رفت آگاه بودند و، با درک این نکته که مردم ایران، شاه را مخلوق و آلت دست آنها می دانستند، تصمیم گرفتند خود را به طور کامل از او جدا کنند. انگلیسیها برای اینکه به مردم ایران نشان دهند که هیچ رابطه ویژه ای با رضا شاه ندارند و او را از خود رانده اند و بدین ترتیب زمینه را برای خروج او از صحنه آماده کنند، یک کارزار تبلیغاتی رادیویی قوی بر ضد او به راه انداختند.   از حدود دو هفته قبل از کناره گیریی رضا شاه، رادیوهای لندن و دهلی نو در برنامه هایی به زبان فارسی و انگلیسی، توجه مردم ایران را به ظلم و بی عدالتی و بیگاری کشیدن از مردم و استثمار آنها در حکومت رضا شاه جلب کردند. این رادیوها چیزهایی می گفتند که مردم ایران خود می دانستند اما جرأت گفتنش را  نداشتند. تأثیر این برنامه های رادیویی خیره کننده و تکان دهنده بود.   اقتدار شاه و ترس از او به سرعت از بین رفت و در هر کوی و برزن مردم آشکارا شروع به انتقاد و بدگویی از او کردند. اکنون، و مشخصاً پس از علامتی که به وسیله انگلیسیها در قالب کارزارهای رادیویی داده شد، روشن شده بود که وی یا باید خودش کنار برود یا به زور و اجبار برکنار شود. شاه در صبح روز 16 سپتامبر به نفع پسر و  ولیعهدش استعفا کرد و مجلس در همان روز کناره گیری او را  پذیرفت.   در بیانیه ای خالی از احساسات اعلام کرد: " نظر به اینکه من همه قوای خود را در این چند ساله مصروف امور کشور کرده و ناتوان شده ام حس می‌کنم که اینک وقت آن رسیده است که یک قوه و بنیه جوانتری به کارهای کشور که مراقبت دائم لازم دارد بپردازد و اسباب سعادت ورزی ملت را فراهم آورد.  بنابراین امر سلطنت را به ولیعهد و جانشین خود تفویض کرده و از کار کناره نمودم. از امروز که ۲۵ شهریور ماه ۱۳۲۰ است عموم ملت از کشوری و لشکری ولیعهد و جانشین قانونی مرا باید به سلطنت بشناسند و آنچه از سوی مصالح نسبت به من می‌کردند نسبت به ایشان منظور دارند."   رضا شاه و خانواده اش تا زمانی که ترتیب خروج وی از کشور داده شد در اصفهان اقامت گزیدند. او در 28 سپتامبر، در بندر عباس سوار کشتی انگلیسی "اس اس باندرا” شد و ایران را ترک کرد. یکی از همسرانش، شش پسرش، دو تن از دخترانش، یکی از دامادهایش، یک منشی و یازده خدمه با او بودند. شاه، یکی از همسرانش(مادر محمد رضا شاه)، یکی از پسرانش(محمد رضا شاه) و یکی از دخترانش را، که ازدواج کرده بود، در ایران باقی گذاشت.   هنگامی که رضا شاه ایران را ترک می کرد، اینطور به او تفهیم شده بود که آزاد است به کشوری که خود انتخاب کرده، یعنی آرژانتین، برود و در آنجا اقامت کند. دیگران، از جمله اعضای هیأت نمایندگی ایالات متحده در تهران، نیز همین تصور را داشتند. ویزای آرژانتین را هم وزیر مختار ایران در واشنگتن می توانست بگیرد.   همانطور که در تلگرام شماره 169 به تاریخ 28 سپتامبر ساعت 10 صبح، آمده است کار تا آنجا پیش رفت که این سفارت درخواست وزارت امور خارجه ایران را برای کمک وزارت امور خارجه ایالات متحده در اخذ ویزای اقامت آرژانتین برای شاه و همراهانش، به وزارت خارجه ایالات متحده انتقال داد. شاه خود آرژانتین را برای اقامت انتخاب کرده بود. بر خلاف تمام وعده ها، انگلیسیها شاه و همراهانش را در جزیره موریس پیاده کردند و آنان، حداقل موقتاً، در آنجا هستند. بنابراین یکی دیگر از پادشاهان جور وا جور ایران به نحوی خفت بار از صحنه بیرون رفت. این نیز بگذرد.    
  رضاشاه در اواخر عمر در ژوهانسبورگ (1323)   منبع: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران تعداد بازدید: 7 ،       

کد خبر: 20838  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: ترابر نیوز
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اقتصادي

قیمت نفت به بالاترین سطح در سال ۲۱۰۹ رسید ایلنا  ۱۰ دقیقه پیش

قیمت نفت به بالاترین سطح در سال ۲۱۰۹ رسیدبه گزارش ایلنا به نقل از رویترز، قیمت نفت امروز -دوشنبه- به دنبال انتشار بیانیه‌هایی مبنی بر افزایش میانگین مصرف پالایشگاه‌های چین به عنوان دومین مصرف‌کننده نفت خام جهان در مقایسه با سطح مصرفی سال گذشته به‌رغم کاهش رشد اقتصادی این کشور به بالاترین سطح از آغاز سال ۲۰۱۹ رسیده است. معاملات...

جزئیات پیشنهاد مجلس برای ساماندهی مصرف سوخت روزنامه جوان  ۵۰ دقیقه پیش

جوان‌آ‌نلاین: سید علاءالدین خادم عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه 98 در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری دانشجو، با اشاره به پیشنهاد مجلس برای ساماندهی مصرف سوخت در کشور، اظهار داشت: بحث کنترل بر مصرف سوخت از جمله بنزین که از سوی مرکز پژوهش های مجلس و تعدادی از نمایندگان پیشنهاد شده در دست بررسی...

افت ۳۶۵۲ واحدی شاخص بورس روزنامه جوان  ۵۰ دقیقه پیش

به گزارش خبرنگار جوان آنلاین، بر اساس ارقام درج شده در پایگاه اطلاع‌رسانی مدیریت فناوری بورس تهران، شاخص کل بورس اوراق و بهادار تهران امروز با ۳۶۵۲.۷۵ واحد کاهش به ۱۶۱ هزار و ۹۲۲ واحد و ارزش روز بازار به ۶۱۳ هزار میلیارد تومان رسید. شاخص قیمت (وزنی- ارزشی) با ۱۰۵۸.۹۲ واحد کاهش به ۴۶ هزار و ۹۴۰...

توضیحات پرویز کاظمی در رابطه با بدهی حسین هدایتی ستاره ها  ۵۲ دقیقه پیش

توضیحات پرویز کاظمی در رابطه با بدهی حسین هدایتی به گزارش ستاره ها به نقل از خبرگزاری مهر، دومین جلسه رسیدگی به پرونده اتهامات علی بخشایش مدیرعامل سابق بانک سرمایه، پرویز کاظمی رئیس سابق هیات مدیره بانک سرمایه و وزیر دولت نهم و محمدرضا توسلی عضو سابق حقوقی بانک سرمایه در دادگاه انقلاب آغاز شد. اضی مسعودی در ابتدای جلسه رسیدگی به اتهامات متهمان...

مسکن در کدام کشور منطقه ارزان‌تر از ایران است؟ ستاره ها  ۵۲ دقیقه پیش

مسکن در کدام کشور منطقه ارزان‌تر از ایران است؟  به گزارش ستاره ها به نقل از خبرآنلاین ، دولت‌ها همواره برنامه های ویژه‌ای را برای تامین مسکن مورد نیاز اتباعشان در دستور کار قرار می‌دهند و برخی کشورها که اتفاقا نیاز به پذیرش مهاجر دارند، مسکن را ابزاری برای تشویق متقاضیان دریافت اقامت می‌دانند. هر چند مسکن در ایران به...

بانک ملی ایران عصای نظام اقتصادی کشور است اقتصاد ایران آنلاین  ۱ ساعت پیش

بانک ملی ایران عصای نظام اقتصادی کشور است #dcImgDiv1{height:201px;}#doc_div1Img{height:207px;}  به گزارش اقتصاد ایران آنلاین به نقل از بانک ملی ایران، عباس معمار نژاد در نشست خود با مدیر عامل ، اعضای هیات مدیره،معاونان، مدیران امور و روسای ادارات کل بانک ملی ایران که به منظور ارایه صورت وضعیت بانک در ساختمان...

ژاپن واردات نفت از ایران را آغاز کرد اقتصاد ایران آنلاین  ۱ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری صداوسیما عبدالناصر همتی در یادداشتی اضافه کرد: به تدریج درآمدهای جدید نفتی در کنار دهها میلیارد دلار منابع فعال بانک مرکزی در نزد بانک های خارجی که پشتیبان قوی و مطمئن تجارت کشورمان است به چرخه تجاری وارد می شود.  وی افزود: صادرات غیرنفتی کشورمان نیز با تفاهماتی که صادرکنندگان...

صرف وقت کاربران ایرانی درشبکه‌های اجتماعی۳۰ برابر مطالعه روزنامه اکو فارس  ۱ ساعت پیش

مهر : معاون وزیر ارتباطات میزان صرف وقت کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی را ۳۰ برابر زمان مطالعه روزنامه و ۹ برابر زمان کتابخوانی عنوان کرد. امیر ناظمی در توییتر نوشت: براساس آمارگیری فرهنگ رفتاری خانوارهای ایرانی در سال ۹۶ توسط مرکز آمار، زمان حضور ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی حدود...

مقایسه وزنی سه شاخص جذب گردشگر خارجی اکو فارس  ۱ ساعت پیش

در بین ۱۳ شاخص جزئی سه شاخص ایمنی و امنیت، شاخص منابع فرهنگی و طبیعی و شاخص رقابت‌پذیری قیمتی در صنعتگردشگری و مسافرت اثر معناداری در جذب گردشگران خارجی دارند. در سال‌های اخیر، گردشگری به‌عنوان یک منبع درآمددر تجارت جهانی و عامل مهمی در تنظیم تراز...

دلار در اولین روز بهمن چقدر قیمت خورد؟ آفتاب نیوز  ۱ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : در ادامه افزایش قیمت دلار در بازار آزاد امروز صرافی‌های بانک ها نیز قیمت دلار را برای روز جاری با ۲۰۰ تومان افزایش نسبت به نرخ دیروز، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان اعلام کردند. بر این اساس این صرافی‌ها دلار را از مردم با قیمت ۱۱ هزار و ۵۵۰ تومان خریداری می‌کنند.قیمت فروش یورو نیز در صرافی‌های بانک...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده