تعداد بازدید: ۱۵
تاريخ انتشار: شنبه،۷ مهر ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۱۵:۳۳
برهم صالح- فواد حسین؛ دوئل دیپلمات کارآزموده در برابر معتمد بارزانی
خبرگزاری شبستان، گروه بین الملل: چهارمین انتخابات پارلمانی کشور عراق که در 12 می 2018 (22 اردیبشهت 1397) برگزار شد، مهم‌ترین رخدادی است که تعیین کننده آینده کشور عراق در وضعیت پساداعش است. چهار سال تاخت‌وتاز بزرگ‌ترین و ترسناک‌ترین گروه تروریستی تاریخ بشریت در عراق و حکومت نیرویی «آناکرونیست» بر بخش‌هایی از این کشور، وضعیتی آشفته و پیچیده را پیش‌روی جریان‌های سیاسی عراقی قرار داده است.
بدون تردید، تشکیل دولت جدید عراق می‌تواند همانند شمشیری دولبه باشد که از یک سو می‌تواند با حصول توافقی بزرگ میان جناح‌های سیاسی، زمینه‌ساز عراقی باثبات و متفاوت از گذشته باشد و از سوی دیگر، در صورت نزاع و چند دسته‌گی میان بازیگران مختلف، می‌تواند منجر به بحرانی فراگیر شود که همگان را در باتلاق «منازعات بی‌پایان» فرو کشد.
  در میانه این وضعیت تعیین مناصب اصلی قدرت در دولت جدید عراق، کلید اصلی تعیین آینده سیاسی کشور عراق است و در صورتی که سه مقام کلید ریاست پارلمان، ریاست جمهوری  و نخست‌وزیری بر اساس توافق میان جناح‌های سیاسی باشد و افرادی تکنوکرات و شایسته مناصب را در دست بگیرند، به نظر می‌رسد افقی روشن در انتظار ملت عراق است.
  بر اساس نظام سهمیه‌بندی حاکمیتی در عراق بعد از 2003 ریاست پارلمان را اعراب سنی، ریاست جمهوری را کردها و نخست‌وزیری را اعراب شیعه عهده‌دار هستند. در گام اول اعراب سنی در 15 سپتامبر 2018 (24 شهریور 1397) «محمد الحلبوسی» را به عنوان رئیس پارلمان عراق انتخاب کردند اما اکنون در گام دوم کردها باید رئیس‌جمهوری جدید عرق را معرفی کنند.
در همین راستا، الحلبوسی نشست پارلمان عراق در 2 اکتبر 2018 (۱۰ مهر 1397) را به عنوان واپسین فرصت برای معرفی نامزدها و زمان رای‌گیری نهایی برای مشخص شدن رئیس جدید کاخ «السلام» تعیین کرد.   در نشست دوم اکتبر پارلمان عراق، باید یک شخص با رای دو سوم نمایندگان به عنوان رئیس‌جمهوری آینده عراق برگزیده شود اما واقعیات میدانی در میان کردها از چنددسته‎‌گی و انشقاق آراء در میان کردها حکایت دارد.
طی سال‌های بعد از 2005 توافق میان دو حزب اصلی اقلیم کردستان یعنی حزب دموکرات کردستان عراق (PDK) به ریاست مسعود بارزانی و حزب اتحادیه میهنی کردستان (PDK) به ریاست جلال طالبانی، سنتی سیاسی را در میان کردها ایجاد کرد که بر اساس آن منصب ریاست جمهوری به حزب اتحادیه میهنی واگذار شد و منصب ریاست اقلیم کردستان نیز به مسعود بارزانی تفویض شد، لذا در سه دولت عراق در سال‌های بعد از 2003 تنش چندانی میان جناح‌های سیاسی کردی برای تعیین این منصب وجود نداشت.
حتی پس از زمین‌گیر شدن جلال طالبانی در اواخر سال 2012 نیز همچنان حزب اتحادیه میهنی با موافقت حزب دموکرات، فواد معصوم را به عنوان رئیس کاخ «السلام» معرفی کرد.   با این وجود، در وضعیت جدید پس از وفات جلال طالبانی در اکتبر 2017 و کناره‌گیری مسعود بارزانی از منصب ریاست اقلیم کردستان از اول نوامبر 2017، شاهد مرگ توافق‌نامه استراتژیک میان دو حزب اصلی تصمیم‌گیرنده در در میان کردها بودیم.
در نتیجه این امر نیز اکنون در شرایط جدید شاهد معرفی دو نامزد مجزا از سوی دو حزب برای تصدی منصب ریاست جمهوری عراق هستیم. از یک سو، حزب اتحادیه میهنی کردستان، به صورت مستقل برهم احمد صالح و از سوی دیگر، حزب دموکرات کردستان عراق، فواد حسین را به عنوان نامزد تصدی ریاست جمهوری معرفی کرده‌اند.   علاوه بر این دو شخصیت سیاسی که با وجود حمایت دو حزب مهم و تاثیرگذار اقلیم کردستان، بیشترین شانس را برای ریاست بر کاخ «السلام» دارند، 7 نفر دیگر از میان کردها در نشست دوم اکتبر پارلمان نامزذ شده‌اند.
سلیم شوشکیی از جماعت اسلامی کردستان، لطیف رشید، عضو حزب اتحادیه میهنی کردستان، سردار عبدالله (مستقل)، سروه عبدالواحید (مستقل)، عماد کمال سعید (مستقل)، کمال قیتولی (مستقل) و عمر برزنجی (مستقل) 7 شخصیت دیگری هستند که در دوم اکتبر وارد کارزار رقابت بر سر منصب ریاست جمهوری می شوند. در حقیقت، کردها برخلاف گذشته که با اجماع بر سر یک شخص، رئیس‌جمهور آینده را معرفی می‌کردند، اکنون با تعدد نامزد مواجه هستند.
  دوئل نفس‌گیر میان برهم صالح و فواد حسین نامزد شدن 9 شخصیت از کردها برای ریاست بر کاخ «السلام» را نمی‌توان به منزله رقابتی هم‌سطح میان تمامی نامزدها در نظر گرفت. معادلات سیاسی و میدانی کشور عراق و اقلیم کردستان نشان‌گر آن است که هیچ شخصی بدون رضایت و حمایت حداقل یکی از دو حزب اصلی اقلیم نمی‌تواند منصبی را در بغداد عهده‌دار شود بنابراین به نظر می‌رسد که تنها برهم احمد صالح و فواد حسین به دلیل حمایت حزب و جایگاه ویژه احزاب متبوع‌شان در صحنه سیاسی عراق از شانس کسب دو سوم آرای نمایندگان برخوردار هستند.
هر چند نباید امکان رای سلبی و توافق بازدارنده دو حزب اتحادیه میهنی و دموکرات را بر سر شخصیت سوم نادیده گرفت. بدین معنی که هر دو حزب دموکرات و اتحادیه، با واقف بودن نسبت به این امر که ریاست جمهوری نامزدهای اصلی هر یک از این احزاب می‌تواند منازعه‌ای بزرگ و کلان را در داخل اقلیم ایجاد کند، با رای سلبی به نامزد یکدیگر، بر سر شخصیتی سوم توافق می کنند.
در این حالت به نظر می‎‌رسد «سردار عبدالله» شخصیت مستقل و تاحدود مقبول تمامی جناح‌های سیاسی اقلیم کردستان می‌تواند مناسب‌ترین گزینه برای این سناریو باشد. در تحلیل امکان اجرایی شدن این سناریو می‌توان اظهار داشت که تحقق این سناریو بسیار دشوار بوده و تنها در شرایط بن‌بست سیاسی میان این دو حزب امکان اجرایی شدن دارد؛ بنابراین، همچنان می‌توان سناریوی ریاست جمهوری برهم صالح و فواد حسین را محتمل‌ترین سناریوی ممکن ارزیابی کرد.
  در نشست دوم اکتبر پارلمان عراق رقابت میان فواد حسین و برهم صالح را می‌توان همچون دوئلی بزرگ و سرنوشت‌ساز میان دو جریان اصلی قدرت در اقلیم کردستان ارزیابی کرد که می‌تواند بسیاری از معادلات سیاسی اقلیم کردستان و حتی عراق را دگرگون کند. زمانی که حزب اتحادیه میهنی در 19 سپتامبر برهم صالح را نامزد اصلی خود برای ریاست جمهوری عراق معرفی کرد، بلافاصله حزب دموکرات کردستان عراق، این تصمیم را فاقد صلاحیت و بدون هماهنگی با آنها معرفی کرد و متعاقب چند روز، فواد حسین را به عنوان نامزد خود برای ریاست بر کاخ «السلام» معرفی کرد.
حزب دموکرات با پیش کشیدن موضوع استحقاق انتخابی و با تاکید بر در دست داشتن 28 کرسی (با احتساب کرسی اقلیت‌ها) از مجموع 329 کرسی پارلمان عراق، به عنوان حزب اول در میان کردها، پست ریاست جمهوری را حق خود دانست. همچنین، این حزب از پایان توافقنامه استراتژیک میان دو حزب به دلیل تخطی اتحادیه میهنی سخن به میان آورد.
در تحلیل، این بیانیه می‌توان اکنون رقابت اصلی ریاست جمهوری عراق را دوئل «برهم- فواد» نام‌گذاری کرد.   تقابل برهمِ پر نام و نشان با فوادِ محرم اسرار رقابت میان برهم احمد صالح با فواد حسین برای ریاست بر کاخ «السلام» را می‌توان، رقابت میان شخصیتی پرآوازه در عرصه سیاسی عراق و اقلیم کردستان با شخصیتی معتمد و به عبارتی «محرم اسرار» مسعود بارزانی، رئیس سابق اقلیم کردستان ارزیابی کرد.
برهم احمد صالح به عنوان شخصیت سیاسی که در سال 1992 به عنوان یکی از اعضای شورای رهبری حزب اتحادیه میهنی کردستان برگزیده شد،  نماینده اولین کابینه حکومت خودمختار کردستان در آمریکا در سال‌های بعد از 1991 بوده و در سال 2001 پس از بازگشت به سلیمانیه، از سوی جلال طالبانی به عنوان رئیس کابینه حکومت منطقه سلیمانیه برگزیده شد.
برهم احمد صالح در حکومت موقت عراق در سال 2004 معاون نخست وزیر بود و مدت کوتاهی نیز ریاست وزارت برنامه‌ریزی را بر عهده داشت. همچنین، او در سال های 2006 تا 2009 معاون نخست‌وزیر کشور عراق بود. در آخرین و مهم‌ترین منصب نیز این سیاست‌مدار کُرد به عنوان نخست‌وزیر ششمین کابینه حکومت اقلیم کردستان در سال‌های 2009 تا 2012 فعالیت کرد.
کاریزمای شخصیتی و توانمندی‌های او در سیاست موجب شد تا در میان شهروندان اقلیم کردستان لقب «دکتر میهن» در وصف او به‌کار گرفته شود.   با تمام این اوصاف، برهم صالح پس از خانه‌نشین شدن جلال طالبانی از اواخر سال 2012، در حزب اتحادیه میهنی به حاشیه رانده شد و در نهایت با وجود اینکه مقام معاون دوم دبیر کل حزب اتحادیه میهنی را یدک می‌کشید در 16 سپتامبر 2017 با خروج از حزب مادر، جریان جدید «ائتلاف برای دموکراسی و عدالت» را ایجاد کرد.
پس از یک سال دشوار و ناموفق از تجریه ایجاد حزب سیاسی جدید، در نهایت برهم احمد صالح در 19 سپتامبر 2018 (28 شهریور 1397) بار دیگر به خانه اولیه خود بازگشت و بلافاصله به عنوان نامزد حزب اتحادیه میهنی برای ریاست جمهوری عراق و معاون اول دبیر کل حزب برگزیده شد.   در طرف مقابل، فواد حسین از اعضای شورای رهبر حزب دموکرات کردستان عراق و به عنوان رئیس دیوان ریاست اقلیم کردستان، از کردهای اهل خانقین در استان دیاله عراق است.
فواد حسین طی سال‌های ریاست مسعود بارزانی بر اقلیم کردستان در مقام دست راست یا به عبارت بهتر محرم اسرار مسعود بارزانی ایفای نقش کرده است. به گونه‌ای که می‌توان او را شخص همیشه حاضر در تمامی نشست‌ها و سفرهای مسعود بارزانی خطاب کرد. حتی می‌توان این فرضیه را مطرح کرد که فواد حسین از پسران و نچیروان بارزانی برادرزاده مسعود بارزانی، بیشتر به رئیس اقلیم کردستان دسترسی داشت.
علاوه براین، فواد حسین در مقام سیاست‌مداری مطرح در داخل عراق و حتی اقلیم کردستان هیچ‌گاه مطرح نبوده و بیشتر در نشست‌های شخصی نقش مشاور را ایفا کرده است.   با نگاه به سابقه دو نامزد اصلی دو حزب حاکم اقلیم کردستان برای تصدی منصب ریاست جمهوری عراق می‌توان اظهار داشت که برهم صالح چه در سطح حزبی و چه در سطح کلیت اقلیم، شایسته‌ترین و توانمند‌ترین شخصیت برای ریاست بر کاخ «السلام» است.
سابقه فعالیت‌های دیپلماتیک و شخصیت کاریزمای او در تقابل با دیگر سیاسیون عراقی، بدون تردید او را به شایسته‌ترین شخصیت برای تصدی این منصب تبدیل کرده است اما در طرف مقابل، حمایت تمام مسعود بارزانی و حزب دموکرات از فواد حسین، می‌تواند تممی روند معادله را دگرگون کند. زیرا تحولات سیاسی عراق نشان داده‌اند که صلاحیت و توانمندی به هیچ عنوان ابزاری کافی برای رسیدن به مناصب قدرت نبوده و نیست.
با تمام این اوصاف، می‌بایست در انتظار تحولات آینده و رایزنی کردها ماند و دید که تقابل دیپلمات باتجربه و نامدار کرد با مرد محبوب معتمد بارزانی در دوم اکتبر 2018 به کجا ختم می شود./   نویسنده: آرمان سلیمی، پژوهشگر مسائل عراق

کد خبر: 2247  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شبستان
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای بين‌الملل

ترزا می: احتمال گرفتن تضمین از اتحادیه اروپا وجود دارد آفتاب نیوز  ۱ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : ترزا می در یک کنفرانس خبری در بروکسل گفت، همچنان کاری‌هایی هست که باید انجام شود اما برای گرفتن تضمین از اتحادیه اروپا پیشرفت‌هایی حاصل شده و گفت‌وگو برای روشن‌تر شدن مفاد توافق ادامه دارد.نخست‌وزیر انگلیس همچنین گفت: من مذاکره دشواری با ژان کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپا داشتم اما این...

اردوغان و ترامپ درباره سوریه گفت‌وگو کردند آفتاب نیوز  ۱ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهور ترکیه و «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا روز جمعه درباره مسائل مختلف دوجانبه، مسائل امنیتی و «مبارزه با تروریسم» و تحولات اخیر در سوریه گفت‌وگو کردند. در بیانیه‌ای که دفتر ریاست‌جمهوری ترکیه منتشر کرده آمده اردوغان در این گفت‌وگوی تلفنی بر آنچه «نگرانی‌های...

شورای امنیت مجوز نظارت سازمان ملل بر الحدیده را صادر کند العالم فارسی  ۱ ساعت پیش

العالم ـ یمن مارتین گریفیتس روز جمعه در نشست شورای امنیت که با موضوع خاورمیانه و یمن برگزار شد، به صورت ویدئو کنفرانس، گزارشی از نشست طرفین درگیری در سوئد ارائه کرد. وی در بخشی از این گزارش از عبدالمالک الحوثی رهبر انصار الله یمن که تعهد خود را برای پیشرفت مذاکرات نشان داد، تشکر...

بشاراسد: بازسازی اقتصاد سوریه 250 تا 400 میلیارد دلار هزینه دارد شبکه ایران  ۱ ساعت پیش

به نقل از روسیا الیوم، دفتر معاون نخست ‌وزیر روسیه اعلام کرد که بوریسوف در دیدار با بشار اسد در خصوص مسائل سیاسی و همچنین مشارکت روسیه در بازسازی سوریه و همکاری در بخش های صنعتی، پزشکی و انرژی باهم گفت وگو کردند. در اطلاعیه دفتر معاون نخست ‌وزیر روسیه آمده است که بر اساس ارزیابی های رئیس...

روزنامه ترکیه ای از اعلان جنگ عربستان و امارات با ترکیه خبر داد العالم فارسی  ۱ ساعت پیش

العالم ـ ترکیه به گزارش اسپوتنیک به نقل از ینی شفق، این روزنامه در یادداشت سردبیری، به قلم ابراهیم کاراگول به بررسی نزاع بین آنکارا با ریاض و ابوظبی پرداخت و نوشت جنگی که محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی و محمد بن زائد، ولی‌عهد امارات عربی متحده علیه ترکیه به راه‌انداخته‌اند،...

پرسپولیس با شکست پارس جنوبی، یک پله صعود کرد العالم فارسی  ۲ ساعت پیش

العالم ـ ایران ـ ورزشی هفته پانزدهم مسابقات لیگ برتر فوتبال، عصر امروز (جمعه) با برگزاری سه دیدار پیگیری شد. تراکتورسازی مقابل فولاد خوزستان شکست خورد و در رده چهارم جدول باقی ماند. فولادی‌ها هم با هدایت افشین قطبی به جایگاه هفتم جدول صعود کردند. صنعت نفت با شکست سایپا، به...

عراق سفیر ترکیه را در اعتراض به نقض مکرر حریم هوایی‌اش فراخواند العالم فارسی  ۲ ساعت پیش

العالم - عراق وزارت خارجه عراق عصر جمعه، «فاتح یلدز» سفیر ترکیه در بغداد را فرخواند و به عملیات هوایی ارتش ترکیه در شمال عراق به‌عنوان مصداق روشن نقض حاکمیت عراق اعتراض کرد. به نوشته السومریه نیوز، طبق بیانیه صادره از سوی وزارت خارجه عراق، این وزارت‌خانه با...

اعتراض مردمی به «قانون بردگی» در مجارستان شبکه ایران  ۲ ساعت پیش

تغییرات پیشنهادی اخیر به کارفرمایان اجازه می‌دهد که از کارکنان خود بخواهند سالانه ۴۰۰ ساعت اضافه کاری کنند. این رقم پیش از این ۲۵۰ ساعت بوده است. این مساله می‌تواند برای برخی از کارگران معادل هشت ساعت کار دیگرمعادل یک روز اضافه‌کاری در هفته است. خشم اتحادیه‌های کارگری مجارستان اصلاحیه...

عامل حمله تروریستی فرانسه کشته شد شبکه ایران  ۲ ساعت پیش

 به نقل از خبرگزاری فرانسه، وزارت کشور فرانسه اعلام کرد که شریف شیخات، عامل حمله استراسبورگ در عملیات پلیس از پای درآمده است. او پیش از اینکه هدف گلوله قرار بگیرد، به سوی نیروهای امنیتی فرانسه آتش گشوده بود. خبرگزاری فرانسه نیز اعلام کرد که داعش مسئولیت حمله استراسبورگ را بر عهده گرفته است. در...

تحلیل رجزخوانی های ضد ایرانی پمپئو در نشست اخیر سازمان ملل العالم فارسی  ۴ ساعت پیش

العالم ـ گزارش روزنامه اینترنتی رای الیوم با اشاره به این مطلب، در یادداشتی به قلم جلال چراغی روزنامه نگار و تحلیلگر ایرانی نوشت: ادعاهای مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا در سخنرانی اخیرش در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره توافق هسته ای ایران که چهارشنبه گذشته برگزار شد، درستی...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده