تعداد بازدید: ۹
تاريخ انتشار: چهارشنبه،۲ آبان ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۰۱:۲۹
زبان فارسی و جهش‏‌های علمی پیش رو در جهان
زبان فارسی در این دوره سه هزار ساله، با‌ وجود گذر از دو دوره چالش ‏برانگیز تاریخی؛ یکی در مواجهه با فرهنگ هلنی (حمله اسکندر گُجستگ به ایران) در سده سوم پیش از میلاد و دیگری در دوره اسلامی و مواجهه با زبان عربی در سده هفتم میلادی، سربلند از آزمون بیرون آمد و با بازسازی درونی خود، راست‏ قامت ایستاد و قوم خویش را در تندباد حوادث بی‌پشت و پناه رها نکرد.
این زبان در دوره اسلامی بخوبی از ادای مفاهیم ادبی برآمد و با زبان هنر که در قامت آثار جاویدان فردوسی، سعدی، مولوی و حافظ متجلی شده بود، دین خویش را به فرهنگ ملی ادا کرد؛ اما نباید از حقیقت ماجرا غافل شد. زبان فارسی نه در دوره پیش از اسلام و نه در دوره پس از آن در زمینه بیان مفاهیم علمی، هرگز نتوانست پابه ‏پای ادبیات پیش برود و نقش خود را در این زمینه ایفا کند.
البته نباید تلاش‏‌های دانشمندان ایرانی را طی سده‌های چهارم تا هفتم هجری در به‏ کارگیری زبان فارسی برای بیان مفاهیم علمی نادیده گرفت. از میانه سده چهارم کسانی مثل محمدبن ایوب طبری بیان علم ریاضی را به فارسی آغاز کردند و بعدتر در سده پنجم با آثار دو دانشمند شاخص و نابغه، یعنی ابوعلی سینا و ابوریحان بیرونی دوران طلایی را پشت سر گذاشت.
سیداسماعیل جرجانی در سده ششم در کتاب پزشکی خود ذخیره خوارزمشاهی و خواجه نصیرالدین طوسی در اساس الاقتباس در سده هفتم این راه را ادامه دادند؛ اما حمله خانمان‏سوز مغول همه چیز را به نابودی کشاند ازجمله تولید علم و زبان علمی آن را در دنیای اسلام و ایران. از این دوره تقریباً جغرافیای تولید علم از دنیای اسلام و ایران به غرب کوچید و زبان‏ های غربی پس از ارتقا از زبان عامیانه به زبان علمی در سده پانزدهم میلادی به بعد، آهسته ‏آهسته خود را برای نمایش تولید علم به جای زبان لاتین مهیا کردند.
در ایران، از زمان آغاز دوران تجدد و تأسیس دارالفنون در سال 1268هجری قمری تاکنون، تلاش‏‌های فراوانی برای تولید علم به زبان فارسی شکل گرفته است؛ اما شرایط دنیا در حوزه تولید علم بسرعت در حال دگرگونی است و هر روز اتفاق بزرگی در این حوزه رخ می‏ دهد. براساس گزارشی که اخیراً پایگاه اسکوپوس برای سال 2016 میلادی منتشر کرد، اگر در سال 2005 از کل تولید علم دنیا، 87 درصد به زبان انگلیسی تولید می‏‌شد، این میزان در سال 2014 به 92 درصد افزایش یافته است.
بر اساس همین گزارش زبان فارسی نیز با 7 پله ارتقا نسبت به سال 2014 به رتبه 14 جهان به لحاظ زبان تولید علم ارتقا یافته است. پرسش این است «آیا زبان فارسی می‌تواند عقب ‏ماندگی تاریخی خود را در این حوزه جبران کند؟» به نظرم تبدیل زبان فارسی به زبان علم در محیط‌های آموزشی ایران و الزام استادان گروه‏‌های مرجع در رشته‏ های علوم پایه و پزشکی برای نوشتن مقالات علمی خود به زبان فارسی، دست‏ کم با درصد قابل قبول - مثلاً 50 درصد به زبان فارسی در مرحله نخست - شتاب جبران این عقب ماندگی را افزایش خواهد داد.
این کار از یک سو، از راه واژه‏ گزینی ‏های جدید، به توان علمی زبان فارسی دامن خواهد زد و از سوی دیگر میل آموختن زبان فارسی را در بین مخاطبان دیگر کشورهای جهان برای دسترسی به محتوای علمی آن افزایش خواهد داد. هرچند شخصاً بر این باورم این موضوع باید هدفمند به پیش برود؛ چراکه ما نباید در صورت زبان باقی بمانیم، تولید علم، باید به رفع نیازهای گسترده کنونی جامعه ما منجر شود و فقط در دام تولید مقاله اسیر نماند.
کلمات کلیدی ابراهیم خدایار زبان فارسی جهش‏‌های علمی

کد خبر: 29808  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شبکه ایران
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای فرهنگي

عناوین دروغ برای شما سخنرانی می‌کنند! روزنامه جوان  ۲۱ دقیقه پیش

این روز‌ها کم و بیش از جنگ علیزاده با رسانه‌های فارسی زبان عربستان سعودی مطلع هستیم. او تحلیلگری است که در فضای مجازی به جنگ رسانه‌ای معاند رفته است البته در این سوی مرز‌ها منتقدان محتاطی دارد که همه حرف‌ها و پست‌های او را نه تنها با دیده احتیاط نگاه می‌کنند، بلکه حتی...

کپی‌رایت سند ۲۰۳۰ برای رسانه‌های مکتوب! روزنامه جوان  ۲۱ دقیقه پیش

تاریخ ۱۴۰ ساله مطبوعات ایران این همه تنشی که طی پنج‌ساله اخیر به خود دیده است را به یاد ندارد! اگرچه تا قبل از انقلاب اسلامی ناچار بود به نظر سانسورچیان سازمان امنیت تن در دهد و آنچه آن‌ها دیکته می‌کردند را بنویسد که امروز به برکت جمهوری اسلامی از این بند رهاشده تا نفسی تازه کند، اما هزینه...

یادداشت احمد طالبی‌نژاد بر فیلم «همشهری کین» خبرگزاری برنا  ۵۲ دقیقه پیش

یادداشت احمد طالبی‌نژاد بر فیلم «همشهری کین» به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا، متن نوشته طالبی‌نژاد به شرح زیر است: ارتباط مهم‌ترین کارگردان تاریخ سینما با سینماى ایران  بی‌آنکه نیازى به نتیجه نظرسنجی‌ها در ادوار گذشته داشته باشیم، می‌توانیم ادعا کنیم اورسن ولز مهم‌ترین و تاثیرگذارترین...

سکوت خانم بازیگر ادامه دارد روزنامه جوان  ۱ ساعت پیش

کارشناس مسئول روابط عمومی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درباره تفاهمنامه این مرکز با نیکی کریمی توضیحاتی ارائه داد. کیان جوادی کارشناس مسئول روابط عمومی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درباره تفاهمنامه این مرکز با نیکی کریمی بازیگر سینما به منظور کمک به زلزله‌زدگان کرمانشاه، در گفت‌وگو...

مردم این «دستپخت» را داوری می‌کنند! روزنامه جوان  ۱ ساعت پیش

کارشناس برنامه دستپخت که ظاهراً خیلی در نقشش فرو رفته بود وقتی خواست بد بودن غذای یکی از شرکت‌کننده‌های برنامه را به او بگوید به جای رعایت شأن انسانی شرکت‌کننده و البته آبروی رسانه ملی، با استفاده از الفاظی توهین‌آمیز بیشتر از دستپخت، شخصیت وی را رسماً لگدمال کرد. یکی از کارشناسان...

مراسم تکریم و معارفه معاونان جدید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد شبستان  ۲ ساعت پیش

مراسم تکریم و معارفه معاونان جدید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد خبرگزاری شبستان، به نقل از روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مراسم تکریم و معارفه معاونان جدید «معاونت توسعه مدیریت و منابع» و «معاونت حقوقی، امور مجلس و استان‌ها» با حضور سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.   در این مراسم علی‌اصغر...

مدیریت کارآمد در گرو بهره‌مندی از تجربه و بکارگیری نیروهای داخلی وزارتحانه است شبستان  ۳ ساعت پیش

مدیریت کارآمد در گرو بهره‌مندی از تجربه و بکارگیری نیروهای داخلی وزارتحانه استخبرگزاری شبستان به نقل از روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، «سید عباس صالحی» امروز(دوشنبه، ۲۸ آبان) در مراسم تکریم و معارفه معاونان جدید «معاونت توسعه مدیریت و منابع» و «معاونت حقوقی، امور مجلس و استان‌ها» این وزارتخانه گفت: از زمان...

امروز رادیو با گذشته قابل مقایسه نیست/در حوزه پیام رسانی تحول پیدا کرده ایم شبستان  ۵ ساعت پیش

امروز رادیو با گذشته قابل مقایسه نیست/در حوزه پیام رسانی تحول پیدا کرده ایمبه گزارش خبرنگار تلویزیون خبرگزاری شبستان، افتتاحیه پانزدهمین اجلاس فناوری رسانه در مرکز همایش های صداو سیما در حال برگزاری است.   «حمید شاه آبادی» در سخنانی در این مراسم گفت:  پیام عزت ملت ایران، پیام اقتدار انقلاب اسلامی و رشادت ها و تلاش های مردم را  ما با کمک شما در قالب...

گزارشی از بزرگداشت همایون کاتوزیان، توفیق سبحانی و اسماعیل کهرم آفتاب نیوز  ۵ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، پنجمین نشست «یکشنبه‌های کتابخانه ملی»، روز یکشنبه ۲۷ آبان، در تالار نسخ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با حضور چهره‌هایی چون احمد سمیعی گیلانی، سیدعلی آل داود، سیدصادق سجادی، ناصرالدین پروین، ناهید بنی اقبال، محمدرضا نوراللهیان،...

مجموعه فرهنگی شمس تبریزی در خوی کلنگ‌زنی شد ایلنا  ۶ ساعت پیش

مجموعه فرهنگی شمس تبریزی در خوی کلنگ‌زنی شدبه‌گزارش ایلنا، محمدحسن طالبیان معاون در این مراسم گفت: حدود ۲۰ میلیارد تومان از اعتبارات مصوب سفر رئیس‌جمهوری به خوی برای ساخت مجموعه فرهنگی و هنری  شمس‌تبریزی در خوی اختصاص یافته است.» او با بیان اینکه در ادوار گذشته اتفاقات بسیار خوبی برای ساخت بارگاه شاعران بزرگی...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده