تعداد بازدید: ۱۵
تاريخ انتشار: چهارشنبه،۲ آبان ۱۳۹۷
ساعت انتشار: ۰۱:۲۹
زبان فارسی و جهش‏‌های علمی پیش رو در جهان
زبان فارسی در این دوره سه هزار ساله، با‌ وجود گذر از دو دوره چالش ‏برانگیز تاریخی؛ یکی در مواجهه با فرهنگ هلنی (حمله اسکندر گُجستگ به ایران) در سده سوم پیش از میلاد و دیگری در دوره اسلامی و مواجهه با زبان عربی در سده هفتم میلادی، سربلند از آزمون بیرون آمد و با بازسازی درونی خود، راست‏ قامت ایستاد و قوم خویش را در تندباد حوادث بی‌پشت و پناه رها نکرد.
این زبان در دوره اسلامی بخوبی از ادای مفاهیم ادبی برآمد و با زبان هنر که در قامت آثار جاویدان فردوسی، سعدی، مولوی و حافظ متجلی شده بود، دین خویش را به فرهنگ ملی ادا کرد؛ اما نباید از حقیقت ماجرا غافل شد. زبان فارسی نه در دوره پیش از اسلام و نه در دوره پس از آن در زمینه بیان مفاهیم علمی، هرگز نتوانست پابه ‏پای ادبیات پیش برود و نقش خود را در این زمینه ایفا کند.
البته نباید تلاش‏‌های دانشمندان ایرانی را طی سده‌های چهارم تا هفتم هجری در به‏ کارگیری زبان فارسی برای بیان مفاهیم علمی نادیده گرفت. از میانه سده چهارم کسانی مثل محمدبن ایوب طبری بیان علم ریاضی را به فارسی آغاز کردند و بعدتر در سده پنجم با آثار دو دانشمند شاخص و نابغه، یعنی ابوعلی سینا و ابوریحان بیرونی دوران طلایی را پشت سر گذاشت.
سیداسماعیل جرجانی در سده ششم در کتاب پزشکی خود ذخیره خوارزمشاهی و خواجه نصیرالدین طوسی در اساس الاقتباس در سده هفتم این راه را ادامه دادند؛ اما حمله خانمان‏سوز مغول همه چیز را به نابودی کشاند ازجمله تولید علم و زبان علمی آن را در دنیای اسلام و ایران. از این دوره تقریباً جغرافیای تولید علم از دنیای اسلام و ایران به غرب کوچید و زبان‏ های غربی پس از ارتقا از زبان عامیانه به زبان علمی در سده پانزدهم میلادی به بعد، آهسته ‏آهسته خود را برای نمایش تولید علم به جای زبان لاتین مهیا کردند.
در ایران، از زمان آغاز دوران تجدد و تأسیس دارالفنون در سال 1268هجری قمری تاکنون، تلاش‏‌های فراوانی برای تولید علم به زبان فارسی شکل گرفته است؛ اما شرایط دنیا در حوزه تولید علم بسرعت در حال دگرگونی است و هر روز اتفاق بزرگی در این حوزه رخ می‏ دهد. براساس گزارشی که اخیراً پایگاه اسکوپوس برای سال 2016 میلادی منتشر کرد، اگر در سال 2005 از کل تولید علم دنیا، 87 درصد به زبان انگلیسی تولید می‏‌شد، این میزان در سال 2014 به 92 درصد افزایش یافته است.
بر اساس همین گزارش زبان فارسی نیز با 7 پله ارتقا نسبت به سال 2014 به رتبه 14 جهان به لحاظ زبان تولید علم ارتقا یافته است. پرسش این است «آیا زبان فارسی می‌تواند عقب ‏ماندگی تاریخی خود را در این حوزه جبران کند؟» به نظرم تبدیل زبان فارسی به زبان علم در محیط‌های آموزشی ایران و الزام استادان گروه‏‌های مرجع در رشته‏ های علوم پایه و پزشکی برای نوشتن مقالات علمی خود به زبان فارسی، دست‏ کم با درصد قابل قبول - مثلاً 50 درصد به زبان فارسی در مرحله نخست - شتاب جبران این عقب ماندگی را افزایش خواهد داد.
این کار از یک سو، از راه واژه‏ گزینی ‏های جدید، به توان علمی زبان فارسی دامن خواهد زد و از سوی دیگر میل آموختن زبان فارسی را در بین مخاطبان دیگر کشورهای جهان برای دسترسی به محتوای علمی آن افزایش خواهد داد. هرچند شخصاً بر این باورم این موضوع باید هدفمند به پیش برود؛ چراکه ما نباید در صورت زبان باقی بمانیم، تولید علم، باید به رفع نیازهای گسترده کنونی جامعه ما منجر شود و فقط در دام تولید مقاله اسیر نماند.
کلمات کلیدی ابراهیم خدایار زبان فارسی جهش‏‌های علمی

کد خبر: 29808  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شبکه ایران
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای فرهنگي

تصویربرداری «آخر خط» از هفته آینده آغاز می‌شود خبرگزاری برنا  ۴۹ دقیقه پیش

تصویربرداری «آخر خط» از هفته آینده آغاز می‌شود به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ مجید میرخان، تهیه‌کننده «آخر خط»، در ارتباط با شروع مجدد تصویربرداری این مجموعه پس از دو هفته توقف گفت: به دلیل مشکلات مالی تصویربرداری این پروژه دو هفته متوقف شد و با گفت‌وگوهایی که با مدیر سازمان صداوسیما و مسئولان شبکه...

کمک جشنواره «وارش» به ثبت پرونده جنگل‌های هیرکانی شبکه ایران  ۵ ساعت پیش

       حجت‌الله ایوبی درباره برگزاری این رویدادهای مهم هنری در خارج از تهران، گفت: برخی استان‌های به ظاهر برخوردار از جمله مازندران، از جهت فرهنگی جزو استان‌های محروم هستند و میزان برنامه‌های فرهنگی در این استان‌ها بویژه برنامه‌های ملی و بین‌المللی...

سلبریتی‌ها با رانت تلویزیون متولد می‌شوند روزنامه جوان  ۶ ساعت پیش

برنامه‌های محبوب در شبکه‌های تلویزیونی به واسطه همراهی اسپانسرها، دعوت از مهمانانی که برای دیده شدن پول پرداخت می‌کنند یا با استفاده از رانت‌های دیگر، چون رفاقت با برنامه سازان تلویزیون می‌توانند در اکثر شبکه‌های تلویزیونی دیده شوند، موضوعی است که در نهایت از یک فرد عادی،...

5 تومن دیگه بکشید رو پراید! آفتاب نیوز  ۶ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز :

استادان شبکه تربیتی صالحین امروز در مشهد گرد هم می‌آیند روزنامه جوان  ۷ ساعت پیش

حجت‌الاسلام سید محمدجواد امام‌پور، رئیس ستاد اجرایی این اجلاسیه به «جوان» گفت: این طرح از سال ۱۳۸۷ با ابلاغیه سردار جعفری شروع شد و تمام استان‌ها موظف شدند که سازوکار و مقدمات تشکیل حلقه‌های صالحین را آماده کنند. تربیت نیروی انسانی مهم‌ترین بخش کار بود که شامل سرگروه...

منصور هادی جایی در روند سیاسی ندارد روزنامه جوان  ۷ ساعت پیش

فضل ابوطالب، دبیرکل دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن خطاب به معین شریم، معاون فرستاده سازمان ملل به یمن اظهار کرد: جانبداری پاتریک کامرت، رئیس کمیته هماهنگی الحدیده و همکاری نکردن کشور‌های عضو ائتلاف عربی دو مانع اجرای توافقنامه‌های الحدیده و تبادل اسرا هستند. اواخر آذرماه سال جاری توافق بر سر...

نخستین انجمن شعر ارتش استان فارس راه اندازی شد شبستان  ۸ ساعت پیش

نخستین انجمن شعر ارتش استان فارس راه اندازی شدبه گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از شیراز، «حجت الاسلام محمدحسین انصاری نژاد» امروز (سه شنبه 2 بهمن) در جمع خبرنگاران با بیان اینکه در دوران دفاع مقدس رزمندگان اسلام در برابر متجاوزان بعثی رشادت ها و از خودگذشتگی های بسیاری را از خود بجا گذاشتند گفت: برای انتقال این دستاوردها و رشادت های...

5تومن دیگه بکشید رو پراید! آفتاب نیوز  ۸ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز :

مجری افتتاحیه سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر مشخص شد ایلنا  ۹ ساعت پیش

مجری افتتاحیه سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر مشخص شدبه گزارش ایلنا، منصور ضابطیان اجرای مراسم افتتاحیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر را بر عهده خواهد داشت. مراسم افتتاحیه جشنواره سه‌شنبه نهم بهمن ماه برگزار می‌شود.  

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده