تعداد بازدید: ۲
تاريخ انتشار: دوشنبه،۳۰ مرداد ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۰۰:۰۸
تفاوت روانشناسی اسلامی و غربی در چیست؟

شفقنا (پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه) –اصولاً تفاوت روانشناسی اسلامی و روانشناسی غربی، در نوع برخورد با انسان و ماهیت وجودی او است، یعنی در حقیقت دیدگاه های نظریه پردازان، پژوهشگران و اندیشمندان روانشناسی، متأثر از نوع باور و نگرش آنها نسبت به ماهیت و خلقت انسان است.به گزارش شفقنا به نقل از شبستانتبیین چارچوب مختصات روانشناسی اسلامی و روانشناسی غربی و تشریح تفاوت های این دو دیدگاه، در مسیر تحقق بحث تحول در علوم انسانی، فرصتی را فراهم آورد تا با حجت الاسلام والمسلمین ناصرسقای بی ریا، استاد حوزه و عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) گفت وگویی داشته باشیم که درا دامه بخش نخست آن را می خوانید:اصولاً تفاوت روانشناسی اسلامی و روانشناسی غربی در چه مؤلفه هایی است؟ آیا معضلات حال حاضر جامعه اسلامی را می توان در القائات نامناسب باورهای غربی جستجو کرد؟در باب روانشناسی اسلامی می باید گفت که، این مقوله دارای ابعاد مختلفی است؛ در بحث روانشناسی که از آن به علم رفتار انسان تعبیر می شود، با مجموعه ای از اصول و مبانی روانشناسی، هم چنین روش های پژوهش در روانشناسی سروکار داریم.مبانی روان شناسی از علوم مختلف، مانند فلسفه و کلام منبعث می شوند هر دانشمندی که در زمینه روانشناسی دارای نظریه است و یا رویکرد خاصی دارد، به طور حتم، دارای دیدگاهی خاص نسبت به ماهیت هستی و انسان است و این دیدگاه ها در نظریات و دستاوردهای او اثرگذار بوده است.اصولاً باید گفت، این ویژگی، خصوصیت کلی علوم انسانی متداول است. اگر شما علوم محض را در نظر بگیرید مانند ریاضیات که در آن قواعد، کلی و ثابت هستند، دستاوردهای جدید، دستاوردهای قبلی را کمتر متأثر می کنند و اصول این علم، همواره ثابت خواهند بود. در علوم انسانی از جمله روانشناسی، مسائلی که مطرح می شوند، عموماً مباحثی هستند که ریشه در خلقت و بنیان آدمی دارند؛ به گونه ای که اگر شما ماهیت انسان را بخوبی دریابید، می توانید مسائل مطرح شده را بدرستی حل و فصل نمایید.اگر شناخت شما، نسبت به خلقت و ویژگی های انسانی، متفاوت باشد، قطعاً دست یافت ها نیز تغییر خواهند کرد. بحث بر سر مسائل و مبانی روانشناسی اسلامی، بحثی معرفتی و ریشه ای است؛ یعنی اگر شما، هستی و چگونگی آفرینش انسان را به طور کلی، در دیدگاه هایی که فرد می تواند نسبت به هستی و دین و انسان داشته باشد، بررسی نمایید، این رویکردها می توانند در روانشناسی اسلامی مؤثر باشند. اصولاً تفاوت روانشناسی اسلامی و روانشناسی غربی در نوع برخورد با انسان و ماهیت وجودی او تبیین و تحلیل می گردد؛ یعنی در حقیقت دیدگاه های نظریه پردازان و پژوهشگران و اندیشمندان عرصه روانشناسی، متأثر از نوع باور و نگرش آنها نسبت به ماهیت و خلقت انسان است. به طور نمونه دانشمندی که معتقد است تمام نیازهای انسانی، نیازهای مادی هستند و از توجه به بُعد معنوی انسان، غافل است، زمانی که نیازهای روحی و معنوی نیز مطرح می گردند، تمامی این نیازها را به ماده و مغز آدمی ارجاع می دهد و کلاً، اساس نیازهای انسان را، نیازهای مادی می پندارد؛ چنین شخصی، با فردی که انسان را دارای دو بُعد مادی و غیرمادی می پندارد و موازی با نیازهای مادی برای انسان، نیازهای روحی و معنوی را نیز برای او لحاظ می کند، در پژوهش متفاوت هستند در نتیجه دستاوردهایشان نیز متفاوت خواهد بود.نگرش و یا برداشت متفاوت در علوم مرتبط با انسان، چه صدماتی را می تواند به جامعه وارد کند؟در چنین پژوهش هایی، نگرش به پایه های حیات انسان و نوع زیست موجودات و در نهایت غایت خلقت، تفاوت هایی را در دست آوردها و نتایج ایجاد خواهند کرد. غربی ها نیز در بررسی پژوهش ها و یافته های اندیشمندان علوم انسانی معتقد هستند، دیدگاه های فلسفی و نوع نگرش و برداشت آنها و حتی اساتید این اندیشمندان، در تولید و پژوهش و نتایج علمی آنها مؤثر بوده است؛ بنابراین، در دیدگاه صاحب نظران غربی نیز، نوع دیدگاه در تولید علم و دست آورد علمی مؤثر است. می بایست بیان کرد، چه در روانشناسی و چه در سایر علوم مرتبط با انسان، نوع برداشت و روش ها در دست آوردها، تأثیرگذار هستند. به طور نمونه دیدگاه هایی که فروید، دارد با دیدگاه هایی که پیاژه دارد و تفاسیری که این دو، نسبت به آدمی دارند، متفاوت هستند و این تفاوت ها متأثر از نوع برداشت و شناخت آنها نسبت به ماهیت انسان و مبانی انسان شناختی است.در بررسی دیدگاه های انسان شناختی پیاژه، دیده شده که آثار فلسفی مطالعه شده توسط وی و دیدگاه عمیق فلسفی او، در نتایج علمی او تأثیرگذار بوده است. تئوری رشد شناختی پیاژه، در واقع متأثر از دیدگاه فلسفی او نسبت به مسائل هستی است. بنابراین اگر ما متوجه چنین ریشه های فکری ای باشیم، آن هنگام، می توانیم بررسی نماییم که مکاتب و رویکردهای مختلفی که در باب روانشناسی و نظریات روانشناختی وجود دارند، بر چه اساس و فکر و اندیشه ای پایه ریزی شده اند و صاحبان آن نظریات، چه اصول و مبانی ای را قبول داشته اند.این هنگام است که می توان با مطالعه باورهای اسلامی، به این نتیجه رسید کهآیا، تفکر دینی چنین دست یافت هایی را نسبت به انسان قبول دارد یا خیر؟ بررسی مکاتب و نظریات گوناگون، راهکار صحیح برخورد با مسائل روانشناسی انسانی را، مشخص خواهند کرد.انسان شناسی در دیدگاه اسلامی با انسان شناسی در دیگر مکاتب چه تفاوتی دارد؟در بررسی دیدگاه های دینی و غیردینی، نقد و بررسی مسائل ابتدا بر اساس مسائل مبنایی صورت می گیرد، بنابراین به این رویکرد، «نقد مبنایی» می گویند. اگر چنین بحثی را بتوانیم نسبت به تمامی نظریه ها و مکاتب و رویکردهایی که در علوم انسانی موجود است، پی جویی نماییم، دو نتیجه مهم به دست خواهد آمد. اول اینکه، نقاط قوت و ضعف سایر اندیشه ها و مکاتب را دریافت خواهیم کرد و سپس این رویکردها را با مبانی اسلامی همراه و هماهنگ خواهیم کرد و در مرحله بعد، قطعاً، فضا برای ارائه نظریات دینی و اسلامی مهیا خواهد شد و ما می توانیم دست آوردهای علمی و پژوهشی خود را که، مبتنی بر نوع انسان شناسی اسلامی است، ارائه نماییم.به عبارتی، مبانی مورد وثوق انسان شناسی اسلامی و معرفت شناختی دینی، نتایج متفاوت تری نسبت به مسائل مختلف روانشناسی انسانی، ایجاد می نمایند. دیدگاه های جهان شناسی اسلامی، دست متفکرین اسلامی را برای کسب نتایج و پژوهش های جدید و نوین علمی باز گذاشته اند و می توان در ساحت های مختلف روانشناسی انسانی، مانند؛ بُعد شناختی انسان، دست آوردهای نوینی را ارائه کرد. البته در روانشناسی اسلامی، وقتی نظریه ای به دست آمد، در تأیید تجربی آن می توانیم از مطالعات تجربی نیز بهره برداری نماییم. یعنی وقتی نظریه ای از دیدگاه اسلامی بیان شد، می توان، به صورت تجربی نیز آن نتیجه را آزمایش و پژوهش کرد. در حقیقت در این مسیر می توان ادله تجربی را نیز به خدمت نتایج دینی در آورد و در نتیجه این دست آوردها اتقان بیشتری خواهند یافت.

کد خبر: 876215  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شفقنا
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اجتماعي

افشای مجروح شدن سردار قاسم سلیمانی در یک عملیات علیه داعش شفقنا  ۱ ساعت پیش

سردار قاسم سلیمانی شفقنا –  سردار قاسم سلیمانی در بسیاری از عملیات ها شخصا در خط مقدم حضور داشته و مبارزه با داعش را فرماندهی می کرده است و در یکی از همین عملیات ها بر علیه گروه تروریستی داعش، مجروح شده است.به گزارش شفقنا، ناگفته هایی از حضور مستمر سردارِ قاسم سلیمانی در...

حضور 2000 نیروی آمریکایی در سوریه عصر ایران  ۱ ساعت پیش

مقام های آمریکایی شامگاه جمعه اعلام کردند که وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) طی روزهای آینده حضور دو هزار نظامی آمریکایی را در سوریه اعلام می کند. به گزارش خبرگزاری رویترز به نقل مقام های آمریکایی، پنتاگون احتمالاً در روزهای آینده اعلام خواهد کرد حدود دو هزار نیروی آمریکایی در سوریه حضور دارند. به گزارش...

اعتراض مجلس یونان به قرارداد فروش سلاح به عربستان عصر ایران  ۱ ساعت پیش

دولت یونان به دلیل امضای قرارداد فروش سلاح به عربستان سعودی مورد انتقاد شدید احزاب و نمایندگان این کشور قرار گرفته است. این در حالی است که وزیر دفاع این کشور به پنهانکاری متهم شده است. به گزارش ایرنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، مقامات حزب حاکم «سیریزا» طرح فروش سلاح به ریاض را به دلیل حمله...

کولاک شدید در استان البرز عصر ایران  ۲ ساعت پیش

بارش برف همراه با باد شدید و سرما شامگاه جمعه استان البرز را فرا گرفت و تردد خودرو ها را با مشکل مواجه کرد. به گزارش ایرنا، این طوفان که از حدود ساعت 23:30 آغاز شد سبب شکسته شدن شاخه های درختان در برخی مناطق شمالی کرج شده است. همچنین بارش برف سبب لغزندگی تمام راه های استان شده و تردد با کندی صورت می...

انتقاد علی کریمی نسبت به عادل فردوسی‌پور عصر ایران  ۲ ساعت پیش

شماره هشت عصیانگر این روزهای فوتبال ایران نسبت به بی‌توجهی عادل فردوسی‌پور نسبت به درخواستش برای مناظره واکنش نشان داد. به گزارش ایلنا، علی کریمی که از چندی پیش با افشاگری خود نسبت به عملکرد فدراسیون نشینان، از آنها برای برگزاری مناظره‌ای زنده دعوت کرده بود، نسبت به بی‌توجهی عادل...

حراج سکه های نیم و تمام بهار آزادی از امروز عصر ایران  ۴ ساعت پیش

‎مدیرعامل بانک کارگشایی از حراج سکه های تمام بهار و نیم بهار آزادی در این بانک، از امروز شنبه چهارم آذر خبر داد. ‎ به گزارش خبرگزاری تسنیم، سلیمانی با بیان اینکه این حراج بر حسب دستور بانک مرکزی و برای جلوگیری از حبابی شدن بازار سکه از طریق بانک کارگشایی انجام می شود، گفت: از امروز سکه ها در...

نامه مشترک ایران، روسیه و ترکیه به دبیر کل سازمان ملل عصر ایران  ۴ ساعت پیش

روسیه، ایران و ترکیه با ارسال نامه مشترکی به دبیر کل سازمان ملل متحد و رئیس شورای امنیت و ارسال متن بیانیه مشترک روسای جمهور سه کشور در مورد سوریه که روز پنجشنبه در سوچی به تصویب رسید، از وی درخواست کردند که این متن به عنوان سند شورای امنیت منتشر شود. به گزارش ایسنا ،این نامه بصورت مشترک به امضای غلامعلی...

واکنش محسن رضایی به حادثه تروریستی مصر عصر ایران  ۵ ساعت پیش

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در واکنش به حادثه تروریستی در مصر، از آن به عنوان یک «قتل‌عام تروریستی» تعبیر کرد. به گزارش ایسنا، محسن رضایی در صفحه شخصی اینستاگرام خود نوشت: «کشته و مجروح شدن پانصد نفر در اقدامی تروریستی در مصر حادثه‌ای بی‌سابقه بود که در سه مرحله روی داد. مرحله...

دستگیری ۹ نفر در مشهد آفتاب نیوز  ۵ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : قادر کریمی امشب در گفت‌وگو با فارس گفت: در پی رصد و پایش فضای مجازی، مشخص شد کانالی در شبکه‌های اجتماعی با پوشش واحد صنفی مبادرت به تبلیغ گسترده لباس و البسه زنانه به شکل نامتعارف می‌کنند که با توجه به اهمیت موضوع دستورات تخصصی برای پیگیری سریع این پرونده صادر شد.وی افزود: کارشناسان مرکز...

کشف اشیاء عتیقه در میاندورود آفتاب نیوز  ۵ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : سرهنگ "ذات الله رضوانی" با اعلام این خبر، افزود: در راستای تشدید طرح مبارزه با قاچاق کالا و ارز مخصوصا قاچاق منابع ملی در پی کسب خبری مبنی برفعالیت فردی در امر قاچاق اشیاء عتیقه، موضوع در دستور کار ماموران پلیس آگاهی این فرماندهی قرار گرفت.وی تصریح کرد: ماموران پس از هماهنگی قضائی و تشکیل...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده