تعداد بازدید: ۱۰
تاريخ انتشار: دوشنبه،۳۰ مرداد ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۰۰:۰۸
تفاوت روانشناسی اسلامی و غربی در چیست؟

شفقنا (پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه) –اصولاً تفاوت روانشناسی اسلامی و روانشناسی غربی، در نوع برخورد با انسان و ماهیت وجودی او است، یعنی در حقیقت دیدگاه های نظریه پردازان، پژوهشگران و اندیشمندان روانشناسی، متأثر از نوع باور و نگرش آنها نسبت به ماهیت و خلقت انسان است.به گزارش شفقنا به نقل از شبستانتبیین چارچوب مختصات روانشناسی اسلامی و روانشناسی غربی و تشریح تفاوت های این دو دیدگاه، در مسیر تحقق بحث تحول در علوم انسانی، فرصتی را فراهم آورد تا با حجت الاسلام والمسلمین ناصرسقای بی ریا، استاد حوزه و عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) گفت وگویی داشته باشیم که درا دامه بخش نخست آن را می خوانید:اصولاً تفاوت روانشناسی اسلامی و روانشناسی غربی در چه مؤلفه هایی است؟ آیا معضلات حال حاضر جامعه اسلامی را می توان در القائات نامناسب باورهای غربی جستجو کرد؟در باب روانشناسی اسلامی می باید گفت که، این مقوله دارای ابعاد مختلفی است؛ در بحث روانشناسی که از آن به علم رفتار انسان تعبیر می شود، با مجموعه ای از اصول و مبانی روانشناسی، هم چنین روش های پژوهش در روانشناسی سروکار داریم.مبانی روان شناسی از علوم مختلف، مانند فلسفه و کلام منبعث می شوند هر دانشمندی که در زمینه روانشناسی دارای نظریه است و یا رویکرد خاصی دارد، به طور حتم، دارای دیدگاهی خاص نسبت به ماهیت هستی و انسان است و این دیدگاه ها در نظریات و دستاوردهای او اثرگذار بوده است.اصولاً باید گفت، این ویژگی، خصوصیت کلی علوم انسانی متداول است. اگر شما علوم محض را در نظر بگیرید مانند ریاضیات که در آن قواعد، کلی و ثابت هستند، دستاوردهای جدید، دستاوردهای قبلی را کمتر متأثر می کنند و اصول این علم، همواره ثابت خواهند بود. در علوم انسانی از جمله روانشناسی، مسائلی که مطرح می شوند، عموماً مباحثی هستند که ریشه در خلقت و بنیان آدمی دارند؛ به گونه ای که اگر شما ماهیت انسان را بخوبی دریابید، می توانید مسائل مطرح شده را بدرستی حل و فصل نمایید.اگر شناخت شما، نسبت به خلقت و ویژگی های انسانی، متفاوت باشد، قطعاً دست یافت ها نیز تغییر خواهند کرد. بحث بر سر مسائل و مبانی روانشناسی اسلامی، بحثی معرفتی و ریشه ای است؛ یعنی اگر شما، هستی و چگونگی آفرینش انسان را به طور کلی، در دیدگاه هایی که فرد می تواند نسبت به هستی و دین و انسان داشته باشد، بررسی نمایید، این رویکردها می توانند در روانشناسی اسلامی مؤثر باشند. اصولاً تفاوت روانشناسی اسلامی و روانشناسی غربی در نوع برخورد با انسان و ماهیت وجودی او تبیین و تحلیل می گردد؛ یعنی در حقیقت دیدگاه های نظریه پردازان و پژوهشگران و اندیشمندان عرصه روانشناسی، متأثر از نوع باور و نگرش آنها نسبت به ماهیت و خلقت انسان است. به طور نمونه دانشمندی که معتقد است تمام نیازهای انسانی، نیازهای مادی هستند و از توجه به بُعد معنوی انسان، غافل است، زمانی که نیازهای روحی و معنوی نیز مطرح می گردند، تمامی این نیازها را به ماده و مغز آدمی ارجاع می دهد و کلاً، اساس نیازهای انسان را، نیازهای مادی می پندارد؛ چنین شخصی، با فردی که انسان را دارای دو بُعد مادی و غیرمادی می پندارد و موازی با نیازهای مادی برای انسان، نیازهای روحی و معنوی را نیز برای او لحاظ می کند، در پژوهش متفاوت هستند در نتیجه دستاوردهایشان نیز متفاوت خواهد بود.نگرش و یا برداشت متفاوت در علوم مرتبط با انسان، چه صدماتی را می تواند به جامعه وارد کند؟در چنین پژوهش هایی، نگرش به پایه های حیات انسان و نوع زیست موجودات و در نهایت غایت خلقت، تفاوت هایی را در دست آوردها و نتایج ایجاد خواهند کرد. غربی ها نیز در بررسی پژوهش ها و یافته های اندیشمندان علوم انسانی معتقد هستند، دیدگاه های فلسفی و نوع نگرش و برداشت آنها و حتی اساتید این اندیشمندان، در تولید و پژوهش و نتایج علمی آنها مؤثر بوده است؛ بنابراین، در دیدگاه صاحب نظران غربی نیز، نوع دیدگاه در تولید علم و دست آورد علمی مؤثر است. می بایست بیان کرد، چه در روانشناسی و چه در سایر علوم مرتبط با انسان، نوع برداشت و روش ها در دست آوردها، تأثیرگذار هستند. به طور نمونه دیدگاه هایی که فروید، دارد با دیدگاه هایی که پیاژه دارد و تفاسیری که این دو، نسبت به آدمی دارند، متفاوت هستند و این تفاوت ها متأثر از نوع برداشت و شناخت آنها نسبت به ماهیت انسان و مبانی انسان شناختی است.در بررسی دیدگاه های انسان شناختی پیاژه، دیده شده که آثار فلسفی مطالعه شده توسط وی و دیدگاه عمیق فلسفی او، در نتایج علمی او تأثیرگذار بوده است. تئوری رشد شناختی پیاژه، در واقع متأثر از دیدگاه فلسفی او نسبت به مسائل هستی است. بنابراین اگر ما متوجه چنین ریشه های فکری ای باشیم، آن هنگام، می توانیم بررسی نماییم که مکاتب و رویکردهای مختلفی که در باب روانشناسی و نظریات روانشناختی وجود دارند، بر چه اساس و فکر و اندیشه ای پایه ریزی شده اند و صاحبان آن نظریات، چه اصول و مبانی ای را قبول داشته اند.این هنگام است که می توان با مطالعه باورهای اسلامی، به این نتیجه رسید کهآیا، تفکر دینی چنین دست یافت هایی را نسبت به انسان قبول دارد یا خیر؟ بررسی مکاتب و نظریات گوناگون، راهکار صحیح برخورد با مسائل روانشناسی انسانی را، مشخص خواهند کرد.انسان شناسی در دیدگاه اسلامی با انسان شناسی در دیگر مکاتب چه تفاوتی دارد؟در بررسی دیدگاه های دینی و غیردینی، نقد و بررسی مسائل ابتدا بر اساس مسائل مبنایی صورت می گیرد، بنابراین به این رویکرد، «نقد مبنایی» می گویند. اگر چنین بحثی را بتوانیم نسبت به تمامی نظریه ها و مکاتب و رویکردهایی که در علوم انسانی موجود است، پی جویی نماییم، دو نتیجه مهم به دست خواهد آمد. اول اینکه، نقاط قوت و ضعف سایر اندیشه ها و مکاتب را دریافت خواهیم کرد و سپس این رویکردها را با مبانی اسلامی همراه و هماهنگ خواهیم کرد و در مرحله بعد، قطعاً، فضا برای ارائه نظریات دینی و اسلامی مهیا خواهد شد و ما می توانیم دست آوردهای علمی و پژوهشی خود را که، مبتنی بر نوع انسان شناسی اسلامی است، ارائه نماییم.به عبارتی، مبانی مورد وثوق انسان شناسی اسلامی و معرفت شناختی دینی، نتایج متفاوت تری نسبت به مسائل مختلف روانشناسی انسانی، ایجاد می نمایند. دیدگاه های جهان شناسی اسلامی، دست متفکرین اسلامی را برای کسب نتایج و پژوهش های جدید و نوین علمی باز گذاشته اند و می توان در ساحت های مختلف روانشناسی انسانی، مانند؛ بُعد شناختی انسان، دست آوردهای نوینی را ارائه کرد. البته در روانشناسی اسلامی، وقتی نظریه ای به دست آمد، در تأیید تجربی آن می توانیم از مطالعات تجربی نیز بهره برداری نماییم. یعنی وقتی نظریه ای از دیدگاه اسلامی بیان شد، می توان، به صورت تجربی نیز آن نتیجه را آزمایش و پژوهش کرد. در حقیقت در این مسیر می توان ادله تجربی را نیز به خدمت نتایج دینی در آورد و در نتیجه این دست آوردها اتقان بیشتری خواهند یافت.

کد خبر: 876215  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شفقنا
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اجتماعي

کاغذ دیواری رنگی برای گوشی موبایل – ۸ شهریور رنگی رنگی  ۳ هفته پیش

رنگی رنگی یک سبک زندگیه که در اون سعی میکنیم با اضافه کردن جزئیات شاد به زندگی روزمره مون، قشنگ تر و بهترش کنیم.بنابراین مطالب مجله آنلاین رنگی رنگی با این ایده تهیه میشه که هر مطلبش، حاوی یک بخش رنگی برای زندگی آدمای رنگی باشه.در این مطلب هم با همین هدف، برای امروزتون یک والپیپر موبایل طراحی کردیم تا...

علت حریق قطار تهران-مشهد مشخص شد خبرگزاری برنا  ۳ هفته پیش

علت حریق قطار تهران-مشهد مشخص شد به گزارش گروه اجتماعی برنا ؛ صادق سکری با بیان این که به نظر می آید، اتصال برق عامل حریق در یکی از واگن های قطار تهران- مشهد بوده است، افزود: این قطار تنها چند لحظه پس از حرکت از ایستگاه دچار حادثه و حریق شده و در حوالی «خانی آباد» متوقف شد. مدیر کل روابط عمومی راه آهن جمهوری...

جان‌کربی: “کیم‌جونگ‌اون” فریب مجیزگویی‌های ترامپ را نمی‌خورد بوکان نیوز  ۳ هفته پیش

واحد مرکزی خبر نوشت: سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه آمریکا در گفتگو با سی ان ان و در واکنش به تازه ترین آزمایش موشکی کره شمالی و تهدید دونالد ترامپ اظهاراتی را بیان کرد. جان کربی در واکنش به تهدید دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا مبنی بر اینکه همه گزینه ها روی میز است گفت: تا وقتی که واشنگتن بهانه به...

۸ شهریور – صبحت بخیر و رنگی رنگی رنگی  ۳ هفته پیش

صبحت بخیر آدم رنگی ، هر روز از زندگی رو مثل پله ای از نردبون بزرگی که به آرزوهات ختم میشه ببین. هر روزی که بیدار میشیم، کسی رو خوشحال میکنیم و چیز جدیدی یاد میگیریم، روزیه که توی زندگیمون تا ابد به حساب میاد. پس لحظه لحظه این روزهای خوب شهریوری رو قدر بدون و خودت رو برای یه پاییز پر ماجرا آماده کن.این...

بن‌سلمان: جدّم در خواب مرا ولی‌عهد کرد! بوکان نیوز  ۳ هفته پیش

ولی عهد عربستان سعودی در جلسه ای با حضور مقامات و شاهزاده های سعودی، نارضایتی خود از برکناری پسر عمویش محمد بن نایف از منصب ولایتعهدی را اعلام کرد! به گزارش العالم، به گفتۀ یکی از حاضران در آن جلسه، محمد بن سلمان مدعی شده که "هیچ تمایلی به ولایت عهدی نداشتم، تا اینکه جدم، بینانگذار...

پیشگویی منجّم مغربی/پوتین و مرکل در مهمانی بشار اسد؟! بوکان نیوز  ۳ هفته پیش

یک ستاره شناس مغربی گفت، تغییر مواضع اروپا در قبال سوریه حاصل مقاومت اسطوره ای ارتش سوریه و ملت این کشور است که برای مقابله با بزرگترین جنگ ظالمانه تروریسم با رهبری خود متحد شدند. به گزارش العالم، علی العیس منجّم مغربی که از محبوبیت زیادی برخوردار است، اظهار داشت: این جنگ تروریسم ظالمانه علیه ملت...

حمایت سعید جلیلی از وزیر روحانی بوکان نیوز  ۳ هفته پیش

پایگاه خبری الف – آخرین عناوین سیاسی :: نسخه کامل <

دختر زیبا و خواستگار پیر/اگر با دختر کشاورز ازدواج کند بدهی او را می بخشد شباویز  ۳ هفته پیش

دختر زیبا و خواستگار پیر/اگر با دختر کشاورز ازدواج کند بدهی او را می بخشدبه گزارش پایگاه خبری شباویز, روزگاری یک کشاورز در روستایی زندگی می کرد که باید پول زیادی را که از یک پیرمرد قرض گرفته بود، پس می داد. کشاورز دختر زیبایی داشت که خیلی ها آرزوی ازدواج با او را داشتند. وقتی پیرمرد طمعکار متوجه شد کشاورز نمی تواند پول او را پس بدهد، پیشهاد یک معامله کرد و گفت اگر با دختر...

پیکر ابراهیم یزدی وارد تهران شد عصر ایران  ۳ هفته پیش

 جماران- پیکر ابراهیم یزدی دبیرکل نهضت آزادی لحظاتی پیش از ازمیر تریکه، از طریق فرودگاه بین المللی امام خمینی، وارد تهران شد.

بادیگاردهای رهبر کره شمالی را بهتر بشناسید بوکان نیوز  ۳ هفته پیش

«کیم جونگ اون» رهبر کره شمالی که دایما از جانش در ترس است، تعدادی از ماموران سابق سرویس اطلاعاتی روسیه (کا.گ.ب) را برای حفاظت از جانش در برابر سوء قصد احتمالی دشمنان استخدام کرده است. به گزارش جام جم، رهبر کره شمالی ۱۰ نفر از ماموران سابق ضدتروریست کا.گ.ب(KGB)، برای آموزش نحوه تشخیص و عکس‌العمل...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده

پربیننده ترین خبرها