تعداد بازدید: ۲۶
تاريخ انتشار: دوشنبه،۳۰ مرداد ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۰۰:۲۴
سود علی‌الحساب بانکها ربا نیست/ نظر شورای نگهبان ملاک ربا نبودن جریمه تاخیر
به گزارش سرویس اقتصادی جام نیـوز،  یکی از مسئولان کشور در برنامه‌ای تلویزیونی با انتقاد از سیستم بانکداری در کشور گفته بود وقتی سود روز شمار و علی‌الحساب پرداخت می‌شود این بدیهی است که ربا پرداخت می‌شود در این زمینه با حجت‌الاسلام سید عباس موسویان به گفت و گو پرداخته ایم.
موسویان سال 73 کارشناسی ارشد رشته اقتصاد نظری از  دانشگاه شهید بهشتی گرفت و بعد از آن به تحصیل در دوره دکترای تخصصی تفسیر و علوم قرآن مشغول شد و در سال 1384 این اندیشمند اسلامی مدرک دکترای فقه اقتصادی را از حوزه علمیه قم نیز دریافت کرد و اکنون نیز عضو شورای فقهی بانک مرکزی است.   نظر حجت‌الاسلام سید عباس موسویان در مورد بانکداری اسلامی این است: بانکداری اسلامی همان اهداف بانکداری متداول دنیا را دنبال می‌کند با این تفاوت که ادعا می‌شود عملیات بانکداری در این بانک‌ها براساس فقه معاملات اسلامی صورت می‌گیرد.
مهم‌ترین اصل در بانکداری اسلامی تقسیم سود و زیان حاصل از معامله و پرهیز از پرداخت ربا یا همان بهره پول است.   * به لحاظ فقهی ربا تعریف مشخصی دارد که در هیچکدام از این تعاریف نگفته‌اند سود علی‌الحساب رباست حجت الاسلام والمسلمین سیدعباس موسویان، عضو شورای فقهی بانک مرکزی، در رابطهبا این سخن یکی از مسئولان کشور که از سود علی‌الحساب و روزانه بانکها انتقاد کرده بود و گفته بود  سود روزانه بانکها بدیهی و واضح است که ربا  است چرا که هیچ کسب‌وکار و درآمدی نیست که روزانه سودش معین باشد گفت: به لحاظ فقهی ربا تعریف مشخصی دارد که در هیچ کدام از تعاریف آن، اشاره‌ای به اینکه سود ثابت یا متغیر باشد یا اینکه روزشمار، ماه شمار یا سال شمار باشد نشده است.
  وی با بیان اینکه اگر قرارداد  فی‌مابین بانک و سپرد‌گذار قرارداد قرض باشد به لحاظ شرعی هرگونه گرفتن سود در قرارداد قرض ربا است گفت: در این صورت تفاوتی وجود ندارد که سود روزانه باشد  یا سالانه و همچنین درصد نرخ سود نیز در آن تغییر ماهوی ایجاد نمی‌کند و چه با نرخ یک درصد باشد و چه با نرخ ده درصدی و بالاتر ربا محقق می‌شود که در این صورت همه انواع سود ربا است.
  * سپرده های سرمایه گذاری بانکها قرارداد وکالت است عضو شورای فقهی بانک مرکزی با اشاره به اینکه اگر قرارداد غیر از قرارداد قرض بود سود سالانه ماهانه و حتی روزانه آن نیز اشکال ندارد و حتی می‌توان بر روی آن سود علی الحساب گذاشت گفت: امروزه در سپرده های سرمایه گذاری بانکها از قرارداد وکالت استفاده می‌شود که در قرارداد وکالت سود روزانه، ماهانه و سالانه  ربا نیست.
  وی با بیان اینکه به صرف علی‌الحساب بودن نمی توان گفت که سود بانکها ربا است گفت: با توجه به اینکه قرارداد بانکها قرارداد وکالت است و نه قرارداد قرض می توان گفت سود علی الحساب ربا نیست. اما نکته‌ای که در این زمینه وجود دارد این است که بانک در پایان سال به عنوان وکیل مؤظف است حساب و کتاب پایان دوره  را انجام دهد و مابه التفاوت سود قطعی و سود علی‌الحساب را بپردازد.
  حجت‌الاسلام موسویان با انتقاد از این دیدگاه که بیان می‌شود که محال است سود روزانه حلال باشد گفت: این حرف درستی نیست چرا که در روایات متعددی در صدر اسلام آمده است که شخصی از دیگری پول می‌گرفت و همان روز معامله‌ای انجام می‌داد و بعد سود حاصل از معامله را در آن روز با هم تقسیم می کردند.
  * بانکها ماهیت استخر سرمایه دارند از یک طرف منابع وارد آن می‌شود و از طرف دیگر این منابع به ده ها هزار پروژه وصل است عضو شورای فقهی بانک مرکزی افزود:  بانکها ماهیت استخر سرمایه دارند از یک طرف منابع وارد آن می‌شود و از طرف دیگر این منابع به ده ها هزار پروژه وصل است و وقتی سپرده‌گذار پولش را در بانک سپرده‌گذاری می‌کند به محض سپرده‌گذاری به آن پروژه ها وصل می‌شود و یک ساعت دیگر هم بخواهد پول خود را بردارد پول آن به اندازه یک ساعت کار کرده است و به اندازه یک ساعت به پول او سود تعلق می گیرد منتها بانکها اعلام کرده اند که کمتر از یک روز را نمی‌توانیم سودش را محاسبه کنیم و سودش را بپردازیم.
  وی در رابطه با انتقاداتی که در مورد سیستم بانکداری اکنون وجود دارد گفت: اگر ماهیت بانکداری بدون ربا که شامل مباحث استخر سرمایه یا همان سرمایه مشاع و به کار بردن  قرارداد وکالت است خوب تحلیل شود  نه تنها سود روز شمار علی‌الحساب بلکه اگر بانکها توان محاسباتی داشتند پرداخت سود ساعتی نیز به لحاظ فقهی مشکلی نمی‌داشت.
  حجت‌الاسلام موسویان با بیان اینکه در تمامی کتب فقهی بحث ربا را در قراردادهای قرض محقق دانسته اند گفت: بنابراین در قرارداد وکالت بحث ربا وجود ندارد حتی اگر سودش روزانه باشد مثل اینکه تاجری پول شما را می‌گیرد و با آن تجارت می‌کند و در همان روز کالایی را می‌خرد و با سود می‌فروشد و احتیاج نیست که این خرید و فروش یک ماه طول بکشد همانگونه که در روایات نیز جواز داده شده است که اگر فردی با سرمایه شخص دیگر کالایی می‌خرید و از این دست می خرید و از آن دست می‌فروخت سودی به دست می آورد و بعد آن سود را با هم تقسیم می‌کردند که این معامله به یک روز نیز نمی‌رسید.
  وی با بیان اینکه در قراداد وکالت تنها مسئله‌ای که اهمیت دارد بحث توانایی مدیریت اموال مطرح است گفت:‌ممکن است توانایی مدیریتی فردی به گونه ای باشد که بتواند با سرمایه افراد ساعت به ساعت کسب و کار کند و از آن سود به دست بیاورد و از آن طرف ممکن است وکیل نالایقی باشد که حتی ماهانه نیز نتواند از آن سرمایه استفاده کند که در اینجا سود ماهانه آن نیز اشکال دارد اما اشکالش نه ازجهت ربا بلکه به جهت این است که سودی به وجود نیامده است که بخواهد آن را بپردازد.
  ** وجه التزام را برخی از علما جایز می‌دانند عضو شورای فقهی بانک مرکزی  در رابطه با اشکالاتی که از سوی علما و حتی برخی از مراجع راجع به بانکداری مطرح است گفت: بیشتر اشکال فقها و مراجع عظام در رابطه با وجه التزام است که در این رابطه نیز دیدگاه‌های مختلف فقهی وجود دارد و برخی از مراجع وجه التزام را قبول دارند و برخی دیگر قبول ندارند اما با توجه به اینکه فقهای شورای نگهبان معتقدند که وجه التزام اشکال ندارد و ربا نیست بانکها بر اساس دیدگاه فقهای شورای نگهبان که قانون شده است و به بانکها ابلاغ شده است رفتار می‌کنند.
  وی با بیان اینکه کار بانکها در دریافت وجه التزام یا جریمه تاخیر خلاف شرع و قانون نیست گفت: اما کسانی که مقلد مراجعی هستند که وجه التزام بانکها را جایز نمی دانند آن افراد باید بدهی‌های خود را به موقع پرداخت کنند تا مرتکب وجه التزام نشوند چراکه اگر تأخیر کنند و بانک از آنها وجه التزام دریافت کند برای بانک اشکال ندارد چون بانک مقلد شورای نگهبان و قانون است اما آن شخص چون خودش مقلد مرجعی است که وجه التزام را اشکال می‌داند برای او حرام خواهد بود.
تسنیم 110

کد خبر: 876234  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: جام نیوز
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اقتصادي

انتقاد از درخواست غیرمتعارف خودروسازان نامه  ۲۳ دقیقه پیش

به گزارش نامه نیوز رضا انصاری در خصوص پیشنهاد افزایش قیمت خودروهای تولید داخل توسط خودروسازان، اظهار داشت: کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای پس از شنیدن مسائل و مشکلاتی که در جلسه روز گذشته توسط خودروسازان مطرح شد به این جمع بندی رسید تا کارگروهی تشکیل شود و در اسرع وقت سازمان حمایت از مصرف کنندگان و...

انبارهای خودرو زیر ذره بین کمیسیون صنایع مجلس/تلاش برای کشف ۹۰ هزار خودرو احتکار شده نامه  ۲۳ دقیقه پیش

در روزهای گذشته یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی از احتکار 90 هزار خودرو از سوی خودروسازان داخلی خبر داد؛ امری که با تکذیب این شرکت ها همراه بود. به گزارش نامه نیوز اکنون عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی هدف بازدید اعضای این کمیسیون از مجموعه های خودروسازی، خطوط تولید و انبارهای آنها...

صادرات انرژی خام به‌صرفه‌تر از صادرات فولاد/ کسی سراغی از بهره‌وری در فولادسازان نمی‌گیرد؟ خبرگزاری فارس  ۵۱ دقیقه پیش

خبرگزاری فارس؛ موضوع بهره‌وری در صنعت فولاد از موضوعات بسیار مهم در رابطه با قیمت تمام‌شده محصول و رقابت‌پذیری با بازارهای جهانی است. با داشتن بیش از 90 درصد منابع اولیه، متاسفانه هنوز شاهد قیمت تمام‌شده بالای محصولات فولادی هستیم که منجر به کاهش حاشیه سود این نهاده ارزشمند شده است. ایران جزو معدود...

کشتی‌آرای: بازار جهانی علت اصلی گرانی است اکو ویژن  ۱ ساعت پیش

قیمت طلا و سکه در بازار داخلی امروز نسبت به روز گذشته با افزایش همراه بوده است و تا جایی پیش رفته که بار دیگر ارزش سکه تمام‌بهار آزادی از 2 میلیون تومان عبور کرد. محمد کشتی‌آرای درباره علت گرانی طلا و سکه در روز جاری به خبرنگار تسنیم گفت: امروز قیمت جهانی طلا کم شد که دلیل آن افزایش...

دلار تک نرخی گران شد؛ ۴ هزار و ۲۰۵ تومان اکو ویژن  ۱ ساعت پیش

بانک مرکزی نرخ 39 ارز را برای امروز دوشنبه اعلام کرد که براساس آن نرخ 23 ارز از جمله دلار آمریکا نسبت به روز گذشته افزایش و نرخ 11 ارز از جمله یورو و پوند کاهش یافت. همچنین نرخ 5 ارز دیگر نیز ثابت مانده است. طی روزهای اخیر ارزش دلار در برابر ارزهای بین المللی در بازارهای جهانی افزایش داشته است. گفتنی...

۲۳ هزار واحد مسکن مهر پرند تا پایان سال واگذار می‌شود نامه  ۱ ساعت پیش

صدیف بدری درخصوص نشست کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی و معاونان وزارت راه و شهرسازی در پرند اظهار داشت: کمیسیون عمران مجلس وظیفه نظارت بر عملکرد وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های خدماتی مرتبط دیگر را بر عهده دارد، که در همین راستا جلسه مذکور برگزار شد.به گزارش نامه نیوز، سخنگوی کمیسیون عمران مجلس افزود: جلسه...

بارگیری همزمان ۲ نفتکش پهن پیکر برای نخستین‌بار در بندر امام نامه  ۱ ساعت پیش

ایرج مدیری با اعلام این خبر اظهار کرد: برای اولین بار در منطقه ویژه اقتصادی بندری امام خمینی (ره)، ضمن پذیرش دو فروند کشتی تانکر نفتی پهن پیکر با طول ۱۸۳ متر و به وزن ۴۷ هزار تن در اسکله‌های پایانه نفتی این مجتمع بزرگ بندری، عملیات بارگیری آنها با موفقیت به اتمام رسید.به گزارش نامه نیوز، معاون امور...

تهیه نظام آماری برای صنعت سنگ کشور شبکه ایران  ۲ ساعت پیش

ایران آنلاین /در نشست مشترک مهدی کرباسیان رئیس هیأت عامل ایمیدرو با مدیران انجمن سنگ ایران مصوب شد مدیریت آموزش و پژوهش ایمیدرو با همکاری معاونت طرح های توسعه معدن و صنایع معدنی این سازمان در زمینه برنامه ریزی برای انجام اقدامات لازم در تهیه نظام آماری صنعت سنگ همکاری های لازم را انجام دهند. همچنین...

سهم اندک مصالح ساختمانی در قیمت تمام شده مسکن شبکه ایران  ۲ ساعت پیش

ایران آنلاین /سیدکمال الدین شهریاری با بیان اینکه بخش بسیار کوچکی از قیمت مسکن به مصالح ساختمانی مربوط است، گفت: اگر اکنون آپارتمان در تهران متری 5 میلیون تومان باشد رقمی در حدود یک و نیم تا دو میلیون آن قیمت و هزینه ساخت بوده و از این هزینه ساخت هم 30 درصد تقریبا برای دستمزد کسر شده و حدود 70 درصد...

پاسخ مناطق آزاد به یک خبر تسنیم  ۳ ساعت پیش

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری تسنیم، دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در واکنش به خبر «مغایرت ایجاد مناطق آزاد جدید با 4 سند بالادستی نظام» به نقل از مدیرکل برنامه‌ریزی اقتصادی ستاد مبارزه با قاچاق کالا پاسخی را به خبرگزاری ارسال کرده که در ذیل می آید؛«استحضار دارید...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده