تعداد بازدید: ۲
تاريخ انتشار: دوشنبه،۳۰ مرداد ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۰۰:۲۴
سود علی‌الحساب بانکها ربا نیست/ نظر شورای نگهبان ملاک ربا نبودن جریمه تاخیر
به گزارش سرویس اقتصادی جام نیـوز،  یکی از مسئولان کشور در برنامه‌ای تلویزیونی با انتقاد از سیستم بانکداری در کشور گفته بود وقتی سود روز شمار و علی‌الحساب پرداخت می‌شود این بدیهی است که ربا پرداخت می‌شود در این زمینه با حجت‌الاسلام سید عباس موسویان به گفت و گو پرداخته ایم.
موسویان سال 73 کارشناسی ارشد رشته اقتصاد نظری از  دانشگاه شهید بهشتی گرفت و بعد از آن به تحصیل در دوره دکترای تخصصی تفسیر و علوم قرآن مشغول شد و در سال 1384 این اندیشمند اسلامی مدرک دکترای فقه اقتصادی را از حوزه علمیه قم نیز دریافت کرد و اکنون نیز عضو شورای فقهی بانک مرکزی است.   نظر حجت‌الاسلام سید عباس موسویان در مورد بانکداری اسلامی این است: بانکداری اسلامی همان اهداف بانکداری متداول دنیا را دنبال می‌کند با این تفاوت که ادعا می‌شود عملیات بانکداری در این بانک‌ها براساس فقه معاملات اسلامی صورت می‌گیرد.
مهم‌ترین اصل در بانکداری اسلامی تقسیم سود و زیان حاصل از معامله و پرهیز از پرداخت ربا یا همان بهره پول است.   * به لحاظ فقهی ربا تعریف مشخصی دارد که در هیچکدام از این تعاریف نگفته‌اند سود علی‌الحساب رباست حجت الاسلام والمسلمین سیدعباس موسویان، عضو شورای فقهی بانک مرکزی، در رابطهبا این سخن یکی از مسئولان کشور که از سود علی‌الحساب و روزانه بانکها انتقاد کرده بود و گفته بود  سود روزانه بانکها بدیهی و واضح است که ربا  است چرا که هیچ کسب‌وکار و درآمدی نیست که روزانه سودش معین باشد گفت: به لحاظ فقهی ربا تعریف مشخصی دارد که در هیچ کدام از تعاریف آن، اشاره‌ای به اینکه سود ثابت یا متغیر باشد یا اینکه روزشمار، ماه شمار یا سال شمار باشد نشده است.
  وی با بیان اینکه اگر قرارداد  فی‌مابین بانک و سپرد‌گذار قرارداد قرض باشد به لحاظ شرعی هرگونه گرفتن سود در قرارداد قرض ربا است گفت: در این صورت تفاوتی وجود ندارد که سود روزانه باشد  یا سالانه و همچنین درصد نرخ سود نیز در آن تغییر ماهوی ایجاد نمی‌کند و چه با نرخ یک درصد باشد و چه با نرخ ده درصدی و بالاتر ربا محقق می‌شود که در این صورت همه انواع سود ربا است.
  * سپرده های سرمایه گذاری بانکها قرارداد وکالت است عضو شورای فقهی بانک مرکزی با اشاره به اینکه اگر قرارداد غیر از قرارداد قرض بود سود سالانه ماهانه و حتی روزانه آن نیز اشکال ندارد و حتی می‌توان بر روی آن سود علی الحساب گذاشت گفت: امروزه در سپرده های سرمایه گذاری بانکها از قرارداد وکالت استفاده می‌شود که در قرارداد وکالت سود روزانه، ماهانه و سالانه  ربا نیست.
  وی با بیان اینکه به صرف علی‌الحساب بودن نمی توان گفت که سود بانکها ربا است گفت: با توجه به اینکه قرارداد بانکها قرارداد وکالت است و نه قرارداد قرض می توان گفت سود علی الحساب ربا نیست. اما نکته‌ای که در این زمینه وجود دارد این است که بانک در پایان سال به عنوان وکیل مؤظف است حساب و کتاب پایان دوره  را انجام دهد و مابه التفاوت سود قطعی و سود علی‌الحساب را بپردازد.
  حجت‌الاسلام موسویان با انتقاد از این دیدگاه که بیان می‌شود که محال است سود روزانه حلال باشد گفت: این حرف درستی نیست چرا که در روایات متعددی در صدر اسلام آمده است که شخصی از دیگری پول می‌گرفت و همان روز معامله‌ای انجام می‌داد و بعد سود حاصل از معامله را در آن روز با هم تقسیم می کردند.
  * بانکها ماهیت استخر سرمایه دارند از یک طرف منابع وارد آن می‌شود و از طرف دیگر این منابع به ده ها هزار پروژه وصل است عضو شورای فقهی بانک مرکزی افزود:  بانکها ماهیت استخر سرمایه دارند از یک طرف منابع وارد آن می‌شود و از طرف دیگر این منابع به ده ها هزار پروژه وصل است و وقتی سپرده‌گذار پولش را در بانک سپرده‌گذاری می‌کند به محض سپرده‌گذاری به آن پروژه ها وصل می‌شود و یک ساعت دیگر هم بخواهد پول خود را بردارد پول آن به اندازه یک ساعت کار کرده است و به اندازه یک ساعت به پول او سود تعلق می گیرد منتها بانکها اعلام کرده اند که کمتر از یک روز را نمی‌توانیم سودش را محاسبه کنیم و سودش را بپردازیم.
  وی در رابطه با انتقاداتی که در مورد سیستم بانکداری اکنون وجود دارد گفت: اگر ماهیت بانکداری بدون ربا که شامل مباحث استخر سرمایه یا همان سرمایه مشاع و به کار بردن  قرارداد وکالت است خوب تحلیل شود  نه تنها سود روز شمار علی‌الحساب بلکه اگر بانکها توان محاسباتی داشتند پرداخت سود ساعتی نیز به لحاظ فقهی مشکلی نمی‌داشت.
  حجت‌الاسلام موسویان با بیان اینکه در تمامی کتب فقهی بحث ربا را در قراردادهای قرض محقق دانسته اند گفت: بنابراین در قرارداد وکالت بحث ربا وجود ندارد حتی اگر سودش روزانه باشد مثل اینکه تاجری پول شما را می‌گیرد و با آن تجارت می‌کند و در همان روز کالایی را می‌خرد و با سود می‌فروشد و احتیاج نیست که این خرید و فروش یک ماه طول بکشد همانگونه که در روایات نیز جواز داده شده است که اگر فردی با سرمایه شخص دیگر کالایی می‌خرید و از این دست می خرید و از آن دست می‌فروخت سودی به دست می آورد و بعد آن سود را با هم تقسیم می‌کردند که این معامله به یک روز نیز نمی‌رسید.
  وی با بیان اینکه در قراداد وکالت تنها مسئله‌ای که اهمیت دارد بحث توانایی مدیریت اموال مطرح است گفت:‌ممکن است توانایی مدیریتی فردی به گونه ای باشد که بتواند با سرمایه افراد ساعت به ساعت کسب و کار کند و از آن سود به دست بیاورد و از آن طرف ممکن است وکیل نالایقی باشد که حتی ماهانه نیز نتواند از آن سرمایه استفاده کند که در اینجا سود ماهانه آن نیز اشکال دارد اما اشکالش نه ازجهت ربا بلکه به جهت این است که سودی به وجود نیامده است که بخواهد آن را بپردازد.
  ** وجه التزام را برخی از علما جایز می‌دانند عضو شورای فقهی بانک مرکزی  در رابطه با اشکالاتی که از سوی علما و حتی برخی از مراجع راجع به بانکداری مطرح است گفت: بیشتر اشکال فقها و مراجع عظام در رابطه با وجه التزام است که در این رابطه نیز دیدگاه‌های مختلف فقهی وجود دارد و برخی از مراجع وجه التزام را قبول دارند و برخی دیگر قبول ندارند اما با توجه به اینکه فقهای شورای نگهبان معتقدند که وجه التزام اشکال ندارد و ربا نیست بانکها بر اساس دیدگاه فقهای شورای نگهبان که قانون شده است و به بانکها ابلاغ شده است رفتار می‌کنند.
  وی با بیان اینکه کار بانکها در دریافت وجه التزام یا جریمه تاخیر خلاف شرع و قانون نیست گفت: اما کسانی که مقلد مراجعی هستند که وجه التزام بانکها را جایز نمی دانند آن افراد باید بدهی‌های خود را به موقع پرداخت کنند تا مرتکب وجه التزام نشوند چراکه اگر تأخیر کنند و بانک از آنها وجه التزام دریافت کند برای بانک اشکال ندارد چون بانک مقلد شورای نگهبان و قانون است اما آن شخص چون خودش مقلد مرجعی است که وجه التزام را اشکال می‌داند برای او حرام خواهد بود.
تسنیم 110

کد خبر: 876234  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: جام نیوز
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اقتصادي

نفرین شاهزاده‌ها؛ سیاست و اقتصاد عربستان در بن‌بست جام نیوز  ۱۷ دقیقه پیش

به گزارش سرویس اقتصادی جام نیـوز ، بیزنس‌اینسایدر در گزارشی که اخیرا منتشر کرده نوشته است، حالا دیگر باید جنگ عربستان با یمن، سوریه و لبنان را به فراموشی سپرد. خانواده سلطنتی سعودی جنگی را علیه خود آغاز کرده و صرف‌نظر از اینکه چه کسی پیروز این جنگ است، درگیری داخلی می‌تواند حکومت سعودی...

دویچه‌وله: همسر فعلی موگابه قبل از ازدواج منشی او بود / آنها در همان زمان بچه‌دار شدند اقتصاد ایران آنلاین  ۲۵ دقیقه پیش

دویچه‌وله: همسر فعلی موگابه قبل از ازدواج منشی او بود / آنها در همان زمان بچه‌دار شدند #dcImgDiv1{height:201px;}#doc_div1Img{height:207px;}  "موگابه رهبر مبارزه با استعمار بود، اما جاه‌طلبی و قدرت‌پرستی او را به استبداد و فساد کشاند. در انحطاط این رهبر آفریقایی زن او نیز نقش برجسته‌ای ایفا کرد و زندگی سیاسی مبارز سابق را بیش از...

سردار سلیمانی فرماندهی نبرد البوکمال را برعهده داشت اقتصاد ایران آنلاین  ۲۶ دقیقه پیش

یک رسانه عربی مدعی شد که فرمانده سپاه قدس ایران شخصا فرماندهی نبرد آزادسازی شهر البوکمال سوریه را برعهده داشته است.  به گزارش انتخاب، المیادین اعلام کرد که ارتش سوریه به همراه هم پیمانانش در محور مقاومت یعنی سپاه ایران، حزب الله، فاطمیون، زینبیون و حیدریون امروز یکشنبه توانستند بیش از ۸۰ درصد...

توزیع «جو» رایگان بین دامداران مناطق زلزله‌زده استان کرمانشاه از ۲۸ آبان آفتاب نیوز  ۳۶ دقیقه پیش

آفتاب‌‌نیوز : سیدمحمد موسوی افزود: با تصویب شورای مدیریت بحران کشور در جلسه دیروز به ریاست معاون اول رئیس جمهور، مقرر شد دو هزار تن «جو» رایگان در اختیار دامداران مناطق زلزله‌زده استان کرمانشاه قرار گیرد.وی گفت: این اقدام به منظور تامین بخشی از علوفه موردنیاز دام‌های مناطق زلزله‌زده صورت می‌گیرد.وی...

اسکان موقت زلزله‌زدگان دو ماهه انجام می‌شود آفتاب نیوز  ۳۶ دقیقه پیش

آفتاب‌‌نیوز : علیرضا تابش در نشست شورای بحران استان کرمانشاه با بیان اینکه درباره مسکن مهر باید به صورت جامع‌تر تصمیم‌گیری شود اظهار داشت: اسکان موقت دو ماهه جمع می‌شود و مردم از زیر چادر به کانکس و سپس دائم می‌روند و این روند شاید یک سال طول بکشد.وی نخستین گام برای ایجاد اسکان موقت و دائم را تشکیل...

تصادف زنجیره ای در آزاد راه کرج- قزوین 3مصدوم برجا گذاشت ایرنا  ۵۱ دقیقه پیش

عباس صفری شامگاه یکشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا اظهارداشت: این حادثه ساعت 20:55 درمحدوده پل کردان شهرستان ساوجبلاغ رخ داد که سبب ترافیک در این محور شد.وی خاطر نشان کرد: مصدومان این حادثه توسط نیروهای امدادی استان البرز به بیمارستان انتقال یافتند.صفری گفت: علت حادثه توسط کارشناسان پلیس راه البرز...

هنگام پیش خرید آپارتمان باید به چه نکاتی توجه کرد! جام نیوز  ۱ ساعت پیش

به گزارش سرویس اقتصادی جام نیـوز ،مطمئنا در دنیای پرتلاطم امروزی، یکی از موضوعاتی که می تواند جوامع بشری را از اختلافات شخصی و جمعی در امان بدارد، «آشنایی با حقوق متقابل افراد با یکدیگر و قانون» است که مهمترین اثر این آشنایی و آگاهی را می توان در پیشگیری از وقوع بسیاری از مشکلات حقوقی دانست؛...

افزایش ۳ برابری قیمت ملکه‌های چینی جام نیوز  ۱ ساعت پیش

به گزارش سرویس اقتصادی جام نیـوز ، مدیر عامل اتحادیه زنبورداران از عرضه قاچاقی عسل‌های خارجی بدون ذکر کشور مبدأ خبر داد و گفت:‌ زنبورهای ملکه‌ای که از چین با قیمت ۱۰۰ دلار خریده می‌شوند در ایران تا سه میلیون تومان فروخته می‌شوند.   عفت رئیسی سرحدی  در رابطه با واردات...

پیش‌بینی گاردین: زلزله‌های بزرگ در 2018 افزایش می‌یابند؛ تا 20 زلزله شدید قابل انتظار است /... اقتصاد ایران آنلاین  ۱ ساعت پیش

پیش‌بینی گاردین: زلزله‌های بزرگ در 2018 افزایش می‌یابند؛ تا 20 زلزله شدید قابل انتظار است / علت: کاهش سرعت چرخش زمین به دور خود  گاردین در گزارشی از مقاله دو دانشمند، پیش‌بینی کرده است که سال 2018 تعداد وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ به دلیل کاهش سرعت چرخش زمین به دور...

صدور بیانیه دیکته شده ریاض از سوی اتحادیه عرب علیه ایران اکو فارس  ۱ ساعت پیش

فارس نوشت :  در بیانیه پایانی نشست وزرای خارجه اتحادیه عرب که از زبان «احمد ابوالغیط» دبیرکل اتحادیه عرب خوانده شد، ایران به دخالت و نا امن‌سازی در منطقه متهم شد. به گزارش شبکه العربیه، ابو الغیط در این بیانیه گفت: سخنان خصمانه و تنش‌آفرین ایران را محکوم می‌کنیم و دخالت‌های...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده