تعداد بازدید: ۲۷
تاريخ انتشار: دوشنبه،۳۰ مرداد ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۱۲:۰۱
«ایران» برای اولین بار منتشر کرد: پیام محرمانه دو دیپلمات امریکا برسر کودتا
ایران آنلاین /بایرود در تماس با سفیر بریتانیا در  واشنگتن بود و طی این نامه، درخواست ملاقات او را با ماتیوس جهت بررسی کودتا علیه دکتر مصدق ارایه می‌دهد. این سند ازسوی سیاوش رنجبر دائمی؛ استاد تاریخ ایران در دانشگاه منچستر انگلیس در اختیار «ایران» قرار گرفت و اینک، برای نخستین بار به فارسی منتشر می شود. 26 نوامبر 1952 [5 آذر 1331] به: آقای متیو از: آقای بایرود طرح مسأله وزارت امورخارجه بریتانیا ما را از تمایل خود برای اجرای یک کودتا در ایران مطلع ساخته است که بر این اساس «دولتی قابل اعتمادتر» را جایگزین دولت مصدق کند و می‌خواهد بداند آیا دولت امریکا موافق همکاری در این مورد هست. سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا و امریکا مذاکرات بسیار فشرده و مقدماتی درباره عملیاتی بودن چنین اقدامی داشته‌اند اما استمرار این مذاکرات منوط به آمادگی جدی وزارت امورخارجه امریکا برای ورود به این قضیه به‌طور جدی به‌عنوان یک سیاست است. نمایندگان سرویس‌های اطلاعاتی شرکت‌کننده در این مذاکرات خواستار توضیح صریح در این خصوص شده‌اند. پیش زمینه به خاطر دارید که سفارت بریتانیا در هشتم اکتبر [1952] سندی را به ما داد که حاوی کلیات مربوط به چگونگی مهارت تهدید کمونیسم در ایران بود. به دنبال دستورات شما، جک جرنگان و همکاران دیگر وزارت امورخارجه و سیا تاکنون سه بار با سفارت بریتانیا و نمایندگان اطلاعاتی آنها برای بررسی موضوع ملاقات داشته‌اند. یکی از اقداماتی که در سند دریافتی از بریتانیایی‌ها ذکر شده بود، سازماندهی یک کودتا بود اما خود سند نیز این گزینه را به دلیل نبود یک رهبر ایرانی مناسب، امکان پذیر نمی‌داند. با وجود این، در ملاقاتی که دیروز صورت پذیرفت، سفارت بریتانیا اظهار داشت که بررسی‌های بیشتر، دولت بریتانیا را به این نتیجه رسانده که توانایی‌ها و قابلیت‌های لازم برای سازماندهی کودتا وجود دارد و به اعتقاد آنها احتمالاً بهترین گزینه برای نجات ایران است. در حالی که نماینده سفارت بریتانیا (برنارد باروز) جزئیاتی درباره استدلال بریتانیا در این باره ارائه داد. به نظر می‌رسد این نتیجه‌گیری وزارت امورخارجه بریتانیا به دو دلیل باشد: الف) سازمان جاسوسی بریتانیا گزارش‌هایی دال بر وجود یک سازمان در داخل ایران برای اجرای طرح مخابره کرده است، ب) وزارت امورخارجه بریتانیا تقریباً از توافق نفتی با مصدق ناامید شده است و امید چندانی نیز به توانایی دولت مصدق برای جلوگیری از یک کودتای کمونیستی ندارد. به نظر می‌رسد بریتانیایی‌ها گزینه خاص برای رهبری کودتای مذکور در ذهن داشته باشند. برداشت ما از مذاکرات مقدماتی با آنها حاکی از آن است که بریتانیایی‌ها مخالفتی با سیاستمداران قدیمی و رهبران ملی گرای میانه رو نداشته باشند. به گفته بریتانیایی‌ها، سازمانی که با آنها در تماس است نیز به اندازه خود آنها در انتخاب یک رهبر برای کودتا انعطاف پذیر است. اما هیچ کدام از افراد مذکور چهره پرنفوذ و قوی نیستند که بتوان به آنها تکیه کرد. سیا و NEA بر این باورند که حفظ دولتی که پس از کودتا برسر کار می‌آید، بستگی به حمایت‌های سیاسی و مالی فوری از جانب امریکا و بریتانیا و نیز عقد زودهنگام یک قرارداد نفتی دارد. دریافت ما این است که بریتانیایی‌ها در این مورد موافق باشند. اما بعید به نظر می‌رسد که دولت بریتانیا حاضر باشد قرارداد نفتی به مراتب بهتری از آنچه به دکتر مصدق پیشنهاد داده را به دولت جدید پیشنهاد دهد. بنابراین دولت بریتانیا حساب ویژه‌ای روی رویکرد منطقی‌تر دولت جدیدِ پس از کودتا و بسیج افکار عمومی میانه رو و معتدل در ایران برای ترغیب دولت به پذیرش پیشنهادهای موردنظر خود باز خواهد کرد. مذاکره بنا به درخواست صریح بریتانیایی‌ها، صحبت‌ها درباره سندی که آنها ارائه دادند غیررسمی و کاملاً مقدماتی بود. تغییر نگرش بریتانیایی‌ها درباره کودتا آنها را مصمم‌تر ساخته و به نظر می‌رسد این قضیه نیاز به توجه جدی در مسأله بالا دارد. در حال حاضر بریتانیایی‌ها می‌خواهند بدانند که آیا ما تمایل داریم به‌طور جدی پیشنهاد آنها را مدنظر قرار دهیم تا برای سازمان‌های عملیاتی مخفی روشن شود که وارد بررسی جزئی و مفصل، جنبه‌های فنی کار شوند (که شامل معاوضه مقادیر قابل توجه اطلاعات حساس می‌شود) یا اینکه ما معتقدیم طرح همین الان متوقف شود. دو نماینده از طرف سازمان اطلاعات بریتانیا مشخصاً برای بحث در این مورد به واشنگتن آمده‌اند و درصورت ادامه بحث، اوایل هفته آینده واشنگتن را ترک خواهند نمود. ما می‌توانستیم بدون اینکه هرگونه تعهدی به اجرای آن داشته باشیم موافقت خود را با بررسی جدی طرح کودتای پیشنهادی اعلام کنیم اما باید متوجه باشیم که با این کار، گام بزرگی در این مسیر برداشته‌ایم. تصمیم نهایی درباره اجرایی کردن عدم اجرای طرح کودتا باید تا اول ژانویه [1953] اتخاذ شود، چراکه یکی از دیدگاه‌های سازمان‌های اطلاعاتی از آوریل یا مه آینده، بهترین زمان برای اجرای آن خواهد بود و حداقل چهار ماه آینده برای فراهم کردن شرایط کودتا لازم است. یکی از مؤلفه‌هایی که لازم است در تصمیم‌گیری مدنظر داشته باشیم این است که در حال حاضر ما در حال سبک و سنگین کردن اقدام یک جانبه برای کمک به دولت مصدق هستیم درصورتی‌ که بریتانیایی‌ها موافق سازش نفتی با مصدق آن‌گونه که مدنظر اوست نباشند. تلاش برای سرنگونی دکتر مصدق و در عین حال کمک به او تقریباً غیرممکن است. مشخصاً کمک ما باعث تقویت دولت مصدق خواهد شد و این در صورتی است که براساس طرح کودتا لازم است برای مدتی دولت مصدق تضعیف شود تا از این طریق اعتبار او خدشه دار شده و برای ایرانیان مشخص شود که مصدق نمی‌تواند انتظار کمک از قدرت‌های غربی داشته باشد. درهرصورت بسیار نامحتمل است که بریتانیایی‌ها درصورت اقدام یک جانبه ما در سمت و سویی متفاوت در مهیا کردن شرایط کودتا با ما همکاری کنند. با توجه به این نکته آخر، بعید نیست یکی از دلایلی که باعث شده بریتانیایی‌ها گزینه کودتا را برگزینند، این است که کمک یک جانبه امریکا به مصدق باعث شده و با این کار خود، به نوعی پیش دستی کرده باشند. حتی ممکن است بریتانیایی‌ها موافقت ضمنی ما با طرح کودتا را به معنای دست کشیدن از ایده کمک یک جانبه از طرف ما به دکتر مصدق تلقی کنند و این برداشت آنها ممکن است باعث انعطاف‌پذیری کمتر بریتانیایی‌ها درباره پیشنهادهای نفتی باشد که در حال حاضر بر سر آن در حال مذاکره هستیم. بالعکس، عدم موافقت با طرح کودتا ممکن است باعث شود بریتانیایی‌ها با جدیت بیشتری به دنبال توافق با مصدق باشند. انتظار می‌رود که عدم پذیرش رویکرد بریتانیایی‌ها از جانب ما به منزله عزم و اراده ما برای حل مناقشه نفتی با دولت مصدق تلقی خواهد شد و روی هم رفته با توجه به صحبت‌های وزیر، با آقای [آنتونی] ایدن [وزیر امورخارجه بریتانیا]، به معنی مخالفت مستمر ما با این ارزیابی آنها خواهد بود که مصدق قبل از رسیدن به یک توافق نفتی برکنار شود.یکی از نکات مشخص و البته حیاتی که باید به آن توجه داشته باشیم این است که تا چه اندازه می‌توانیم نسبت به آمادگی‌های قبل از کودتا و نیز فاش نشدن دخالت ما در این طرح مطمئن شویم و البته اینکه کودتا نهایتاً با موفقیت انجام می‌گیرد. سیا معتقد است که طرح کودتا احتمالاً شدنی است و به نحوی مدیریت خواهد شد که ارتباط بین بریتانیایی‌ها و امریکا هرگز ثابت نخواهد شد. با وجود این، هرگز نمی‌توان درباره طرحی اینچنینی بویژه در کشوری مثل ایران صددرصد مطمئن بود. ممکن است اشتباهات فراوانی رخ دهد. به علاوه اینکه، این نکته را باید مفروض بداریم که ایرانی‌ها، بریتانیایی‌ها را به همدستی و دخالت در چنین تغییر و تحول ناگهانی متهم می‌کنند حتی اگر دلیل و مدرکی در این مورد نداشته باشند و این اتهامات از طرف بلوک شوروی و احتمالاً خیلی بازیگران دیگر در شرق نزدیک و آسیا بازتاب داده می‌شود. روال کلی در ایران آنقدر ضدغربی بوده است که هرگونه تغییر ناگهانی ناشی از روش‌های غیرمعمول و نامتعارف برای افکار عمومی جهان، مشکوک جلوه می‌کند. حتی موفقیت موقتی طرح کودتا برای ما چندان مفید نخواهد بود مگر اینکه همزمان توده ملت ایران و دیگر ملت‌ها را نسبت به شرق نزدیک و آسیای جنوبی بیگانه نسازیم. همچنین درصورت عدم موفقیت کامل کودتا بویژه در مراحل آغازین، خطر دخالت خشن شوروی وجود دارد. حتی درصورت پیوستن برخی رهبران جبهه ملی همچون کاشانی به نیروهای توده و استقرار آنها در استان‌های شمالی و ادعای اینکه آنها نماینده واقعی ملت ایران هستند، شرایط جدی‌تر از آن چیزی نمی‌شود که امروز هست. چنین گروهی بدون شک می‌تواند از حمایت روس‌ها برخوردار باشد و مشکلاتی که آنها می‌توانند برای دولت مرکزی در تهران به وجود آورند کاملاً مشخص و روشن است به نحوی که حتی ازسرگیری جریان نفت و دیگر کمک‌های غرب احتمالاً برای متوازن کردنِ دوباره شرایط، کافی نخواهد بود. نتیجه گیری 1. با وجود عدم اطمینان از موفقیت‌آمیز بودن تلاش ما برای نجات ایران تحت رهبری مصدق، موافقت همراهی با بریتانیایی‌ها در فراهم کردن زمینه برای کودتا علیه دکتر مصدق در این برهه زمانی شانس به ثمر نشستن تلاش‌های فعلی ما برای رسیدن به یک چارچوب نفتی جدیدی که مورد پذیرش بریتانیایی‌ها و ایران باشد را تضعیف می‌کند. 2. لازمه چنین طرحی اجتناب از اتخاذ هرگونه سیاست دال بر کمک یک جانبه به دولت کنونی ایران است و باعث آسیب جدی به روابط ما با ایران در ماه‌های آینده می‌شود، نمی‌توان از ایجاد روابط مطلوب با دولت جدیدی که بعد از کودتا قدرت می‌گیرد، مطمئن بود. 3. هیچ تضمینی وجود ندارد که طرح کودتا موفقیت‌آمیز باشد و اینکه هیچ تضمینی وجود ندارد که رهبر دولت کودتا بتواند ایران را بهتر از دولت کنونی رهبری کند. 4. حتی درصورت موفقیت‌آمیز بودن کودتا، این حرکت ممکن است در بلندمدت نه تنها در ایران بلکه در اقصی نقاط دنیا بویژه در شرق نزدیک به ضرر ما تمام شود. پیشنهادات 1. توصیه می‌شود که شما اوایل هفته آینده پذیرای کریستوفر استیل [دومین مقام عالی‌رتبه سفارت انگلیس در واشنگتن] باشید و نظرات و دیدگاه‌های دولت بریتانیا را درباره طرح بشنوید. 2. چنانچه او موارد مهم جدیدی را مطرح نکرد توصیه می‌کنم به نحو زیر به او پاسخ دهید: الف) ما پیشنهاد شما را به دقت بررسی کرده‌ایم. برای ما چنین طرحی پرخطر و پر از شک و تردید است که حتی با اجرای موفقیت‌آمیز بودن کودتا نیز برطرف نخواهد شد. بنابراین، درحالی که ما کلیت طرح را نادیده نمی‌گیریم ترجیح می‌دهیم فعلاً وارد برنامه‌ریزی دوجانبه در این مورد نشویم. ب) درهرصورت ما بنا نداریم قبل از رسیدن به یک توافق نفتی با دکتر مصدق، با جدیت طرح کودتا را مدنظر قرار دهیم. در حال حاضر ما معتقدیم دولت بدون فوت وقت، تمام تمرکز خود را بر صحبت‌های اخیر با آقای ایدن در نیویورک قرار دهند. پیشنهاد می‌کنم که در زمان ملاقات با کریستوفر استیل، پاول نیتز را همراه خود ببرید چراکه سفارت بریتانیا صراحتاً برای شرکت او در این طرح ابراز تمایل کرده است. حضور جک جرنگان نیز باتوجه به آشنایی او با مذاکرات غیررسمی قبلی مفید است. البته به صلاحدید شما، من نیز می‌توانم در ملاقات حاضر شوم./ روزنامه ایران 
کلمات کلیدی اسنادمرتبط با کودتای 28 مرداد انتشار متن مرتبط با کودتای 28 مرداد

کد خبر: 876742  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شبکه ایران
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای فرهنگي

آغاز دوباره عصری با نمایش با خوانش «رئال» ایلنا  ۳۱ دقیقه پیش

آغاز دوباره عصری با نمایش با خوانش «رئال»به گزارش ایلنا، برنامه «عصری با نمایش» که در دو هفته گذشته به دلیل هم‌زمانی با ایام سوگواری ماه محرم تعطیل بود، با سپری شدن این ایام از هفته جاری، برگزاری خود را از سر می‌گیرد و بر این اساس نمایشنامه «رئال» عنوان اثری است که روزهای پنجشنبه و جمعه ۵ و ۶ مهر در این برنامه...

رییس و اعضای گروه هنرهای تجسمی فرهنگستان هنر منصوب شدند شبستان  ۴۰ دقیقه پیش

رییس و اعضای گروه هنرهای تجسمی فرهنگستان هنر منصوب شدندبه گزارش خبرگزاری شبستان، در راستای احیای گروه‌های تخصصی و بر اساس تبصره یک از ماده ۱۲ اساسنامه این فرهنگستان، از سوی علیرضا اسماعیلی، مصطفی گودرزی به عنوان رییس گروه هنرهای تجسمی فرهنگستان هنر منصوب شد. مصطفی گودرزی دارای دکترای تاریخ هنر از دانشگاه سوربن پاریس، عضو پیوستۀ فرهنگستان هنر، رئیس...

مجری و بازیگر سرشناس به 50 زن تعرض جنسی کرده است جام نیوز  ۴۳ دقیقه پیش

به گزارش جام نیوز به قل از یورونیوز، بیل کازبی، بازیگر آمریکایی که به اتهام تعرض جنسی مجرم شناخته شده است روز دوشنبه برای اطلاع از حکم صادره علیه خود به دادگاه رفت.   این هنرپیشه ۸۱ ساله پیش از این در ماه آوریل به اتهام تعرض جنسی به زنی به نام آندرئا کونستان در سال ۲۰۰۴ میلادی گناهکار شناخته شده...

دومین اتهام جنسی یک قاضی/ روایتی نانوشتنی از زن قربانی +عکس جام نیوز  ۴۳ دقیقه پیش

به گزارش جام نیوز به نقل از یورونیوز، برت کاوانا،‌ نامزد پیشنهادی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا برای عضویت در دیوان عالی ایالات متحده دیگر بار به سو رفتار جنسی متهم شد.   دبورا رامیرز، زنی که در دانشگاه ییل با آقای کاوانا هم‌کلاس بوده در گفتگو با روزنامه نیویورکر اعلام کرد از سوی...

جایزه دستاورد هنری به یک آمریکایی رسید خبرگزاری برنا  ۵۷ دقیقه پیش

جایزه دستاورد هنری به یک آمریکایی رسید به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ «دنی دیویتو» هنرپیشه، کارگردان و تهیه‌کننده آمریکایی جایزه «دونوستیا» را برای یک عمر «دستاورد هنری» در عرصه سینما و تلویزیون را دریافت کرد. امسال در همین جشنواره «جودی دنچ» هنرپیشه بریتانیایی...

انتصاب رئیس انجمن کارگردانان سینمای مستند خبرگزاری برنا  ۵۷ دقیقه پیش

انتصاب رئیس انجمن کارگردانان سینمای مستند به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ در این جلسه با رای اکثریت اعضاءمحسن استادعلی به عنوان رییس هیئت مدیره، بابک بهداد نایب رییس، مهدی اسدی خزانه دار، آرش اسحاقی دبیر و هادی معصوم‌دوست به عنوان سخنگو انتخاب شدند. پیش از این در مجمع عمومی انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند که...

عکس/ شباهت رضا گلزار در کودکی و بزرگسالی آفتاب نیوز  ۱ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز :  محمدرضا گلزار تصویری از زمان کودکی خود را در مقایسه با امروز خود در اینستاگرام منتشر کرد که از نظر پوشش شباهت زیادی باهم دارند.

تهران مقصد گردشگری نمی‌شود! آفتاب نیوز  ۱ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : علی رضایی فرح آبادی - در طول سالیان سال برخی از شهرهای ایران به عنوان مقاصد گردشگری درسراسر جهان شناخته شده است. از جمله اصفهان، شیراز، مشهد و برخی از شهرهای شمال کشور اما در دهه اخیر بسیاری از ارگان ها ازجمله شهرداری تهران و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری تلاش کرده اند تا شهر...

بازنشر یک فیلم از عرض ارادت استاد شجریان به عبدالوهاب شهیدی شبکه ایران  ۱ ساعت پیش

فیلمی با حضور محمدرضا شجریان و هوشنگ ظریف مربوط به مهر ۱۳۸۹ در تالار وحدت با اجرای زنده‌یاد صدرالدین شجره که شجریان در آن طی صحبت‌هایی کوتاه در مورد شهیدی می‌گوید: استاد عبدالوهاب شهیدی، بزرگمرد آواز و هنر ایران که من سالیان درازی است دستشان را بوسیده‌ام و در حضورشان همیشه کرنش کرده‌ام...

هشت سال دفاع مقدس برای تاریخ ایران زمین جایگاه لیله القدر را دارد شبکه ایران  ۱ ساعت پیش

سیدعباس صالحی (وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی) با عرض تسلیت به مناسبت ایام محرم و حادثه تروریستی اهواز در ابتدای این مراسم گفت: دفاع مقدس برای تاریخ ما ایرانیان و سرزمین ما لیله القدر است. اگر لیله القدر شبی که در آن ملائک نازل و از هزار ماه بافضیلت برتر است. هشت سال دفاع مقدس نیز برای تاریخ ایران زمین چنین...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده