تعداد بازدید: ۲۱
تاريخ انتشار: جمعه،۳ شهریور ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۱۵:۰۱
روزی که با اشغال ایران توسط متفقین مسیر تاریخ کشور عوض شد
ایران آنلاین / اینچنین بود که در روز ۳ شهریور ۱۳۲۰ ارتش متفقین به بهانهٔ حضور جاسوسان آلمانی وارد خاک ایران شد. نیروهای شوروی از شمال و شرق و نیروهای بریتانیایی از جنوب و غرب، از زمین و هوا به ایران حمله کردند و شهرهای سر راه را اشغال کردند و به سمت تهران آمدند. ارتش ایران به سرعت متلاشی شد. رضاشاه ناچار به استعفا شد و متفقین با انتقال سلطنت به پسر و ولیعهد او، محمدرضا موافقت کردند.
این حادثه در کشاکش جنگ دوم جهانی رخ داد و این حمله حاصل سومین تبانی ارتش سرخ شوروی و نیروهای بریتانیا بود که به زیان حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران شکل می‌گرفت‌. قرن نوزدهم در پایان جنگ‌های طولانی روسیه با ایران‌، تبانی این کشور با بریتانیا علیه ناپلئون در اروپا، سبب حمایت بریتانیا از انعقاد پیمان‌های گلستان و ترکمانچای و تحمیل آن بر ایران شد.
اوایل قرن بیستم نیز پیمان‌های  ۱۹۰۷ و ۱۹۱۵ سبب تقسیم ایران به حوزه نفوذ دو کشور انگلیس و روسیه و زمینه‌ساز حضور نظامی آنان در ایران شد. سومین بار در جنگ دوم جهانی بود که بهانه حضور کار‌شناسان آلمانی در ایران، اشغال ایران را در پی داشت. لحظات اولیه حمله، یعنی درست در ساعت چهار بامداد سوم شهریور، اسمیرنوف سفیر کبیر شوروی و سر ریدر بولارد وزیر مختار بریتانیا در منزل رجبعلی منصور، نخست‌وزیر وقت حضور یافته و طی یادداشتی حمله قوای خود را به کشور ابلاغ کردند.
منصور متعاقباً به همراه جواد عامری، کفیل وزارت امور خارجه، به کاخ سعدآباد رفت و رضاشاه را مطلع کرد و سپس راهی مجلس شورای ملی شد و گزارش حمله نظامی روسیه و بریتانیا را به اطلاع نمایندگان مجلس رساند. نمایندگان روس و انگلیس‌، علت این مداخله را وجود تعداد زیادی کار‌شناس آلمانی در ایران ذکر کردند که به عقیده آنان مشغول جاسوسی بودند.
دخالت نظامی شوروی و انگلستان در ایران متعاقب دو اولتیماتوم مشترک روس و انگلیس در ۲۸ تیر و ۲۵ مرداد ۱۳۲۰ راجع به حضور کار‌شناسان آلمانی به وقوع پیوست‌. این حمله همچنین به فاصله سه هفته قبل از تبعید رضاشاه به خارج از کشور رخ داد. شهرهای بی‌دفاع شمال و جنوب کشور در جریان حمله هماهنگ و مشترک روس و انگلیس‌، شدیداً بمباران شدند و نیروی دریایی ایران در خلیج فارس و دریای خزر ظرف چند ساعت مضمحل شد.
فرمانده نیروی دریایی نیز در‌‌ همان روز اول حمله کشته شد. عصر روز سوم شهریور و درحالی که پیشروی قوای بریتانیا و روسیه در شمال و جنوب خاک ایران ادامه داشت‌، علی منصور با مشاهده بحرانی بودن اوضاع تصمیم به استعفا گرفت‌. دریافت خبرهای مربوط به متلاشی شدن لشکرهای تبریز، رضاییه‌، گیلان‌، اردبیل‌، مشهد و کرمانشاه سبب شد تا رضاشاه لشکرهای دو پادگان مرکزی را در اطراف تهران به حالت دفاعی مستقر سازد.
در همین روز رضاشاه طی تلگرافی به روزولت، رییس جمهوری وقت امریکا از وی خواست مانع پیشروی بریتانیا و روسیه در داخل ایران شود، اما دولت امریکا با صراحت این درخواست را رد و تأکید کرد که ایالات متحده‌، هدف بریتانیا را هدف خود می‌شمارد. غروب سوم شهریور، رضاشاه که متعاقب دریافت پاسخ دولت امریکا، امیدی به توقف حملات بریتانیا و روسیه نداشت و از جبهه‌های جنگ دوم جهانی نیز اخبار مسرت‌بخش دریافت نمی‌کرد، سربازان احتیاط ۴ دوره شامل متولدین ۱۲۹۴ تا ۱۲۹۷ را به خدمت فراخواند.
او در شامگاه‌‌ همان روز، خبرهای مربوط به پیشروی قوای روس و انگلیس را به سوی تهران دریافت کرد. روز ۵ شهریور رجبعلی منصور در جلسه فوق‌العاده هیات دولت که در حضور رضاشاه تشکیل شده بود، نومیدانه از مقام رییس‌الوزرایی استعفا داد و رضاشاه‌، مجید آهی وزیر دادگستری را مأمور تشکیل کابینه کرد، اما وی نیز از پذیرفتن این سمت امتناع ورزید و به ناچار مسئولیت نخست‌وزیری کشور به محمدعلی فروغی واگذار شد.
فروغی در منزل خود با سفیران بریتانیا و روسیه راجع به ترک مخاصمه و توقف جنگ‌ مذاکره کرد. در همین نشست فروغی از نیت انگلیس‌ها برای برکناری و تبعید رضاشاه باخبر شد. در نتیجه رضاشاه، همه اعضای خانواده‌اش به استثنای محمدرضا پهلوی ولیعهد را روانه اصفهان کرد و خود نیز تصمیم به استعفا را به اطلاع فروغی و اعضای کابینه‌اش رساند.
در آن روز‌ها، شهرهای کشور و به ویژه تهران با کمبود نان و سایر ارزاق مورد نیاز مردم روبرو بود. کشوری که در جنگ جهانی دخالتی نداشت و بار‌ها بی‌طرفی خود را به طرفین درگیری اعلام کرده بود، بیشترین صدمات جنگ را تحمل کرد. هزاران غیرنظامی زیر بمباران شهرهای مختلف جان باختند و خسارات بسیار سنگینی به تأسیسات اقتصادی کشور و اماکن زندگی مردم وارد آمد.
کشور دچار قحطی شد و مردم از لحاظ نان و ارزاق به شدت در مضیقه قرار گرفتند. اشغال ایران محدود به قوای بریتانیا و روسیه نبود. پس از ورود امریکا به جنگ‌، عده‌ای از نظامیان آن کشور نیز وارد ایران شدند، اما استقلال و تمامیت ارضی ایران‌، نخست با امضای یک پیمان سه جانبه بین ایران، انگلیس و شوروی در بهمن ۱۳۲۰ و سپس با صدور اعلامیه‌ای که در پایان کنفرانس سران متفقین؛ روزولت‌، چرچیل و استالین در تهران منتشر شد، تضمین گردید.
در پایان این کنفرانس که در آبان همین سال در تهران تشکیل شد، طرفین تعهد کردند نیروهای نظامی خود را ظرف ۶ ماه از ایران خارج کنند. دولت شوروی قبل از خاتمه جنگ درصدد به دست آوردن امتیاز استخراج نفت در دریای شمال برآمد، اما چون با تصویب قانون منع اعطای امتیاز نفت به خارجیان در مجلس شورای ملی‌، از دریافت این امتیاز محروم شد، بنای مخالفت و ناسازگاری با دولت ایران را گذاشت و پس از خاتمه جنگ مقدمات شورش مسلحانه را در آذربایجان فراهم کرد.
نیروهای شوروی از حرکت واحدهای اعزامی ارتش برای سرکوبی این شورش جلوگیری کرده و موجبات تسلط حزب دمکرات را بر آذربایجان و سپس کردستان فراهم کردند. چندماه بعد نیروهای شوروی از تخلیه ایران در موعد مقرر خودداری کردند، اما پس از شکایت ایران به شورای امنیت و مسافرت قوام‌السلطنه، نخست‌وزیر وقت به مسکو که به امضای موافقتنامه‌ای درباره تشکیل شرکت مختلط نفت ایران و شوروی منجر شد، در اردیبهشت ۱۳۲۵ نیروهای خود را از ایران خارج کردند.
حکومت خودمختار حزب دمکرات در آذربایجان و کردستان نیز بیش از ۷ ماه پس از خروج نیروهای شوروی دوام نیاورد. موافقتنامه مربوط به تشکیل شرکت مختلط نفت ایران و شوروی نیز سال بعد در مجلس رد شد. /تاریخ ایرانی کلمات کلیدی ایران به اشغال متفقین درآمد

کد خبر: 882649  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شبکه ایران
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای سياسي

آخرین اخبار از تشکیل حزب جدید منتجب‌نیا تسنیم  ۲ دقیقه پیش

رحمت‌اله بیگدلی عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه احزاب خبرگزاری تسنیم، با اشاره به آخرین خبرها از تشکیل حزب جدید توسط مخالفان‌ الیاس‌ حضرتی‌ و وضعیت فعلی حزب اعتماد ملی گفت:‌ تا امروز چندین جلسه با همباوران حزبی برای تمهید مقدمات تاسیس حزب جدید برگزار...

اسلحه مقابل دوربین/نگاهی به عکاسی در شرایط بحرانی نامه  ۱۹ دقیقه پیش

به گزارش نامه نیوز درپی حادثه تروریستی اهواز و بازتاب تصویری گسترده آن یکی از عکس‌هایی که جلب توجه کرد تصویر عکاس خانمی است که با وجود شرایط دشوار آن لحظات و در حالی که روی زمین خوابیده است همچنان دوربین خود را در دست دارد و مشغول عکاسی است. در فضای مجازی از این تصویر به عنوان فردی مسوولیت‌پذیر یاد...

حمایت آشکار کشورهای عربی از حادثه تروریستی اهواز نامه  ۱۹ دقیقه پیش

به گزارش نامه نیوز رسانه‌های غربی یک‌بار دیگر با شیطنت‌های خاص خود تلاش کردند تا اذهان عمومی را از واقعیت اتفاق افتاده منحرف کنند. این منابع خبری به‌جای اینکه از عبارت «حمله تروریستی» برای پوشش این رویداد استفاده کنند، صرفاً از لفظ «حمله مسلحانه» یا «حمله افراد مسلح» استفاده کرده‌اند و برخی رسانه‌های...

دولت، روز دوشنبه را عزای عمومی اعلام کرد ایرنا  ۳۹ دقیقه پیش

به گزارش ایرنا از پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری، در بیانیه هیات دولت که به همین مناسبت صادر شده آمده است: حمله تروریستی روز شنبه گذشته به مردم و مدافعان امنیت مردم در اهواز بخوبی نشان داد که دشمنان ایران هدفی جز نابودی ایران و ایرانی را دنبال نمی‌کنند و در کشتار ضد انسانی آنان، زن و کودک، پیر و جوان،...

تخلفات آمریکا از تعهدات بین المللی را تبیین خواهیم کرد ایلنا  ۴۱ دقیقه پیش

تخلفات آمریکا از تعهدات بین المللی را تبیین خواهیم کرد  به گزارش ایلنا، حجت‌الاسلام والمسلمین حسن روحانی که برای حضور و سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک سفر کرده است، در در بدو ورود به این شهر در جمع خبرنگاران  با بیان اینکه آمریکایی‌ها از بسیاری از تعهدات بین‌المللی از جمله از تعهدات خود از برجام سر باز زدند٬ گفت: مجمع...

حزب اسلامی کار حادثه تروریستی اهواز را محکوم کرد ایلنا  ۴۱ دقیقه پیش

حزب اسلامی کار حادثه تروریستی اهواز را محکوم کرد  به گزارش ایسنا، متن این بیانیه به شرح زیر است: روز گذشته در حالی که سراسر ایران اسلامی به استقبال گرامیداشت هفته دفاع مقدس رفته بود بار دیگر ایادی خودفروخته تجزیه‌طلب با حمایت و راهبری برخی کشورهای منطقه و دولت‌های غربی و با هدف ایجاد رعب و وحشت، مردم خونگرم و انقلابی خوزستان را به...

دولت جمهوری اسلامی ایران فردا را عزای عمومی اعلام کرد مرور نیوز  ۱ ساعت پیش

دولت جمهوری اسلامی ایران فردا را عزای عمومی اعلام کردبه گزارش مرور نیوز به نقل از پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری، هیات دولت با صدور بیانیه‌ای حادثه تروریستی اهواز را محکوم و روز دوشنبه را عزای عمومی اعلام کرد. متن  بیانیه هیات دولت به شرح زیر است:  حمله تروریستی روز شنبه گذشته به مردم و مدافعان امنیت مردم در اهواز...

وقتی کره در تحریم علیه ایران با آمریکا هم صدا می‌شود/ آیا صادرات نفت به به صفر می‌رسد؟ نامه  ۱ ساعت پیش

به گزارش نامه نیوز  کره جنوبی از ابتدای ماه جولای ۲۰۱۸ (اواسط تیرماه ۹۷) خرید نفت و میعانات گازی از ایران را متوقف کرده و علت آنرا هراس از تحریم‌های آمریکا اعلام کرده است.مسئولان وزارت خزانه داری و وزارت خارجه آمریکا در راستای جنگ اقتصادی علیه مردم ایران، منطقه به منطقه سفر می‌کنند و به مقامات...

تخلفات آمریکا از تعهدات بین المللی را تبیین خواهیم کرد خبرگزاری برنا  ۱ ساعت پیش

تخلفات آمریکا از تعهدات بین المللی را تبیین خواهیم کرد به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری برنا، از فرودگاه جان اف کندی، حجت الاسلام و المسلمین «حسن روحانی»، در بدو ورود نیویورک و در پاسخ به سوال خبرنگاران گفت: آمریکایی ها از بسیاری از تعهدات بین المللی از جمله از تعهدات خود از برجام سرباز زدند. وی خاطر نشان کرد: فرصت مناسبی است...

نمایندگان خوزستان یک تساوی و 2 شکست کسب کردند ایرنا  ۲ ساعت پیش

به گزارش ایرنا هفته سوم از سری رقابت های لیگ برتر فوتبال امیدهای کشور یکشنبه شب برگزار شد که تیم فولاد خوزستان در ورزشگاه اختصاصی خود در اهواز به مصاف تیم ذوب آهن رفت که این دیدار با تساوی بدون گل به پایان رسید.فولادی ها با این تساوی هفت امتیازی شده و در مکان دوم جدول رده بندی قرار گرفت.تیم نفت اهواز...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده