تعداد بازدید: ۵۷
تاريخ انتشار: دوشنبه،۶ شهریور ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۱۹:۵۵
حیف است تو را عمارت گل کردن/ تعمیر کنی خرابه دل بهتر
ایران آنلاین /بسنده نکردن به صورت، صفت کیمیاگران است؛ آنان‌که در امور به ظاهر بی‌ارزش، قوه اعتلا یافتن را «درمی‌یابند» و به تعبیر حافظ «دُر می‌یابند»؛ در و گوهری از جنس آب زلال کاریز زارچ، همرنگ کاشی‌های فیروزه‌ای مسجد جامع یزد، و هم‌قیمت پارچه‌های الوان ترمه و زری که همگی‌شان قوتی ازلی بوده پنهان در دل خاک و ناگفته پیداست که یزدیان چیزی را که خوب دریافته‌اند، خاک است و خاک است و خاک.
اگر معماری تاریخی اروپا با سنگ عجین بود، نه به آن سبب بود که سنگ در اروپا وافر و سهل‌الوصول بوده و نه از آن‌رو که میزان معتنابهی از مواد ساختمانی دیگر، مثل خاک یا چوب در اختیار نداشتند؛ بلکه بیشتر از آن‌رو بود که سنگ، تمنای اروپاییان برای سلطه فاعلانه و دایمی بر محیط را بهتر برمی‌آورد.
معماران سنتی چین، برخلاف اروپاییان، چوب را مایه پایه عمارات خود قرار دادند، باز نه به آن علت که چوب در آنجا فراوان بود یا چینیان در کار با خشت و سفال مهارت نداشتند، بلکه بیشتر از آن‌رو که چوب بهتر به تمنای توسعه و تکثیر منفعلانه چینیان در محیط‌شان پاسخ می‌داد. یزد نیز در حالی بزرگ‌ترین شهر خشتی جهان است که پشت به کوهی از سنگ‌های آهکی و گرانیت داده؛ دو قسم از مهم‌ترین اقسام سنگ ساختمانی.
اما یزدیان را در بنا کردن شهر یزد به سنگ‌های این کوه اعتنایی نبود. مگر تمنای یزدیان از عمارت کردن چه بود که با در اختیار داشتن سنگ که هم مقاوم‌تر است و هم باشکوه‌تر در انتخاب مصالح، خشت را مصلحت دیدند؟! ماده اصلی ساختن خشت، خاک است. در ادب فارسی طوری از خاک یاد شده که پنداری خداوند پست‌تر از خاک نیافریده؛ «خاک پای کسی بودن»، «خاکی بودن»، «خاکساری»، «به خاک افکندن» و.
.. از این جمله است. در همان حال خاک بیش از هر ماده دیگری فرصت انس و الفت فراهم می‌کند. اگر راه بردن به دل سنگ دشوار است و «سنگدل» صفت کسانی است که آسان نمی‌شود در دل‌شان اثر گذاشت و با ایشان انس گرفت، راه یافتن به دل گل ساده است. بی‌علت نیست که در اشعار شعرای پارسی‌گو از جناس «گل و دل» بسیار استفاده شده است.
کمال همنشین بر گلی ناچیز اثر می‌گذارد و آن را اعتلا می‌دهد. اما راه بردن به دل گل چه اهمیتی داشته که باعث امتیاز گل بر سنگ در معماری شده است؟! دل به معنی باطن است؛ آنجایی که مغز و منافع و حقیقت هر چیز را حفظ کرده است. انس گرفتن و راه یافتن به دل موضوعات ورای ظاهر آنها، سبب می‌شود آدمی بتواند آن گوهر نهفته را بیرون آورده و بدین‌سان آنچه را که در ظاهر پست و بی‌ارزش بوده، قوت و غنا بخشد.
بی‌جهت نیست که «قلب» دو معنا دارد؛ یکی به معنی دل یا باطن و دیگری به معنای تبدل و تغییر. البته قلب در معنی تغییر و تبدلی ژرف است، مترادف با «از این‌رو به آن‌رو کردن» یا «زیر و زبر کردن». یعنی هر آن میزان که چیزی کم‌ارزش‌تر و ناچیزتر باشد، در جریان قلب کردن، درست به‌عکس، ذی‌قیمت و ارزشمندتر می‌شود.
این همان معنای حقیقی کیمیاگری است؛ در این معنی کیمیاگری، افسانه تبدیل مس به طلا نیست بلکه بیش از آن استعداد انس گرفتن با هر چیز و تقلیب آن است. لذا هرقدر امری پست‌تر باشد، همچون خاک، در منش کیمیاگرانه عرصه بهتری برای جولان است. گل این قابلیت را دارد که در فرآیند پیچیده‌ای که حقیقتا تفاوتی با فرآیند کیمیاگرانه ندارد، تبدیل به کاشی فیروزه‌فام شود که در زیبایی و نفاست حقیقتا کم از فیروزه ندارد.
  البته این منش محدود به یزد نیست؛ غالب شهرهای حاشیه غربی کویر، قم و کاشان و یزد و کرمان، آراسته به صفت کیمیاگری‌اند. کسانی‌که در قید ظاهر فقیر محیط‌شان نماندند و منتهای فقر را به منتهای غنا پیوند زدند. جالب آنکه هرجا که طبیعت بیشتر سختی کرد، انس اهالی با آب و خاک‌شان بیشتر و نتیجه کارشان قابل ستایش‌تر بوده.
در این میانه یزد در ظاهر در زمره فقیرترین‌ها بود که به مدد کیمیاگری، در ردیف سرآمدترین‌ها قرار گرفت. بی‌شک کسانی‌که یزد را از هیچ ساخته‌اند، سرلوحه آبادگری‌اند و ازین‌روست که از گذشته‌های دور در هر کجای ایران که بعد از جنگ یا تهاجمی و یا پس از زلزله‌ای مهیب، برای تعمیر یا احداث بناهایی، حاجت به استادان بنا می‌افتاد، یزدیان حضور داشته‌اند.
بدین‌سان آبادگری آنان بیش از عمارت گل، تعمیر خرابه دل کسانی بود که زخمی دیده بودند. انس با گل در معرض آن است که در مرتبه «کار گل» متوقف بماند و به کیمیاگری و جواهرسازی منتهی نشود. این همان آفتی است که در دهه‌های اخیر گریبانگیر اهالی غالب شهرهای ما شده؛ در همه مدتی که در پی احوالات خراب فرهنگی در جای‌جای این سرزمین شاهد بدترین شکل از تخریب و نوسازی بناهای ارزشمند بودیم، همیشه دلخوش داشته‌ام که یزد عزیزمان حالش خوش است، چون یزدیان کیمیاگر و گوهرشناس و اهل دل‌اند و قدر داشته‌های‌شان را می‌دانند.
هنوز هم به یزدیان یادآوری می‌کنم که حیف است این مرض مسری دامنگیر یزدیان شود و آنان به جای جواهرتراشی به خرمهره‌سازی مبتلا شوند./ اعتماد  کلمات کلیدی یزد از دیدگاه محمد بهشتی

کد خبر: 887540  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شبکه ایران
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای فرهنگي

وقف 4 میلیارد تومانی توسط نماینده سابق مجلس شورای اسلامی خبرگزاری فارس  ۱ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری فارس؛ حجت‌الاسلام محمد محمدی نماینده سابق شهرستان‌های سلسله و دلفان در مجلس شورای اسلامی باحضور در اداره اوقاف این شهرستان اموال خود به ارزش حدودی ۴ میلیارد تومان را وقف حوزه علمیه و دیگر امور خیر کرد. این اموال شامل باغات و املاک واقع در شهرک امام خمینی (ره) به مساحت ۳۰ هکتار و در...

رادیو محرم این روزها پرمخاطب‌ترین رادیوی کشور است شبستان  ۲ ساعت پیش

رادیو محرم این روزها پرمخاطب‌ترین رادیوی کشور استمجتبی تونه‌ای، مدیر رادیو معارف و رادیو محرم در گفتگو با خبرنگار رادیو و تلویزیون خبرگزاری شبستان در خصوص برنامه های رادیو محرم در محرم امسال گفت: رادیو محرم برنامه ندارد و در واقع ترکیبی از  آیتم های مداحی، نوحه خوانی و روضه بزرگان و اشعار آیینی است.   وی بیان کرد: آیتمی به عنوان «مجالس...

ترتیل صفحه ۴۶۰ قرآن باصدای استاد پرهیزکار+صوت و متن آیات خبرگزاری فارس  ۸ ساعت پیش

خبرگزاری فارس- گروه فعالیت‌های قرآنی: امام علی(ع) فرمودند: «قرآنى که بر پیامبر نازل شد... عزتى است که هوادارانش شکست نمى‌خورند». (نهج البلاغه(صبحی صالح)، صفحه 315، خطبه 198) در ادامه ترتیل آیات 11 تا 21 سوره مبارکه «زمر» واقع در صفحه ۴۶۰ قرآن کریم با صدای استاد شهریار پرهیزکار تقدیم می‌شود.    ...

کرسی تلاوت عاشورایی در بارگاه حضرت عبدالعظیم(ع)/ برنامه‌های حرم در تاسوعا و عاشورای حسینی خبرگزاری فارس  ۱۱ ساعت پیش

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری فارس آستان حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در ایام دهه اول محرم برنامه‌های مختلف سوگواری آقا ابا‌عبدالله‌الحسین(ع) تدارک دیده که این برنامه‌ها در روز‌های تاسوعا و عاشورای حسینی به اوج خود می‌رسد.  شهرری این روز‌ها همچون دیگر شهر‌های ایران رنگ و بویی دیگر دارد و عطر محرم فضا را...

سینماهای سراسر کشور تعطیل شد ایلنا  ۱۴ ساعت پیش

سینماهای سراسر کشور تعطیل شدغلامرضا فرجی (سخنگوی کارگروه اکران) با اشاره به تعطیلی پنج روزه سینماها در ماه محرم به خبرنگار ایلنا گفت: از عصر امروز  سه‌شنبه ۲۷ شهریورماه ساعت ۱۷ همه سینماهای سراسر کشور تعطیل شدند و این تعطیلی تا روز شنبه ۳۱ شهریورماه ادامه دارد. فرجی ادامه داد: در زمان تعطیلی سینما هیچ فیلمی در هیچ سینمایی...

برگزاری اولین جشنواره آنلاین نقد نویسی ایلنا  ۱۴ ساعت پیش

برگزاری اولین جشنواره آنلاین نقد نویسی به گزارش ایلنا،جشنواره  در دو بخش اصلی برگزار می‌شود:‌ ۱- بخش نقد فیلم:‌ در این بخش شرکت‌کنندگان  می‌توانند یک یا دو نقد خود را برای شرکت در مسابقه ارسال کنند. موضوع نقدها و فیلم‌های انتخابی (ایرانی و خارجی) آزاد بوده و محدودیتی ندارند. ۲- بخش مقاله: در این...

شاخ اینستاگرام خودکشی کرد/ عکس آفتاب نیوز  ۱۴ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : پس از پیدا شدن جسد مدل اینستاگرامی در قایق تفریحی یک میلیاردر در آتن، خانواده این مدل به دنبال پاسخی قانع کننده هستند.طبق گزارش پلیس، شینید مک نامارا مدل اینستاگرامی 20 ساله، چند روز پس از تماسی که با مادرش داشت، با طنابی دور گردنش، بیهوش در قایق تفریحی یک میلیاردر پیدا شد و پس از انتقال...

احیای شب عاشورا در آستان امامزاده ابوالحسن(ع) شهرری/ تکریم از ذاکران سید‌الشهدا(ع) خبرگزاری فارس  ۱۴ ساعت پیش

سعید کریمی مدیر آستان امامزاده ابوالحسن (ع) شهرری در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری فارس از تجلیل جمعی از مداحان اهل‌بیت(ع) در روز عاشورا در این آستان خبر داد و گفت: طی سنت چند ساله آیین تکریم از مداحان در روز عاشورا در آستان امامزاده ابوالحسن(ع) برگزار و در این مراسم نشان ویژه آستان که شال عزای...

«همه‌جا حاضر» نماینده بلغارستان در «اسکار» شد خبرگزاری فارس  ۱۴ ساعت پیش

به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از هالیوود ریپورتر، فیلم «همه‌جا حاضر» به کارگردانی «ایلیان جیوِلیکوف» از سوی بلغارستان برای رقابت به بخش فیلم‌های زبان خارجی اسکار فرستاده می‌شود. فیلم روایت داستان شخصیتی به نام «امیل»، نویسنده و صاحب آژانس آگهی تبلیغاتی است که به تدریج با جاسوسی از خانواده، دوستان و...

هزینه های برگزاری جشنواره تجسمی فجر منتشر شد مرور نیوز  ۱۵ ساعت پیش

به گزارش مرور نیوز به نقل از روابط عمومی معاونت هنری وزارت ارشاد، گزارش چهار دوره جشنواره بین‌ المللی هنرهای تجسمی فجر (دوره ششم تا نهم ۹۵-۱۳۹۲) و موسسه هنرمندان پیشکسوت در سال ۱۳۹۶ منتشر شد. بر اساس این گزارش، برگزاری جشنواره‌های هشتم و نهم تجسمی فجر هر یک بیش از یک میلیارد...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده