تعداد بازدید: ۹
تاريخ انتشار: سه‌شنبه،۷ شهریور ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۱۱:۴۵
جامعه شناسی شاهنامه فردوسی، حاصل پژوهش در بخش اسطوره ای شاهنامه است
دکتر مهتا بذرافکن؛ دکتری جامعه شناسی  تغییرات اجتماعی درباره کتاب« جامعه شناسی شاهنامه فردوسی» به خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان  گفت: شاهنامه   به حق اعجاز  ادبیات  پارسی است که از ابعاد گوناگون شایسته بررسی است؛ادیبان و سخنوارن و پژوهشگران حوزه ادبیات بسیار به شاهنامه پرداخته اند، اما این کتاب اعجاب برانگیز می تواند  به صورت مطالعه بین رشته ای نیز مورد توجه قرار گیرد؛ پرداختن به جامعه شناسی شاهنامه نیز از همین منظر بوده است.
  این جامعه شناس اظهار داشت: کتاب « جامعه شناسی شاهنامه فردوسی» حاصل پژوهش در بخش اسطوره ای شاهنامه است که ابتدا به صورت سه مقاله پژوهشی منتشر شده و سپس  طبق سنت دانشگاهی به طور مفصل تر به صورت کتاب منتشر شده است؛در بخش اسطوره ای شاهنامه سیر زندگی اجتماعی بشر  درست به همان روالی که در نظریات اجتماعی مطرح است ، سرورده شده است و  بازنمایی این روال و انطباق آن با این نظریات هدف این پژوهش بود  که میسر شد.
    دکتر مهتا بذرافکن با اشاره به سیر اجتماعی شدن و توسعه در شاهنامه و روند تغییر و تحولات در این کتاب حماسی گفت: شاهنامه شامل سه بخش؛ اسطوره‌ای، پهلوانی و تاریخی است، دوران پادشاهي جمشيد، آغاز توسعة اقتصادي، اجتماعي و سياسي در شاهنامه است، در اين عصر تقسيم كار اجتماعي به گونه‌اي كه از زمان كيومرث آغاز شده بود، تكامل پيدا مي‌يابد و به اوج مي‌رسد.
جمشيد توسعة اقتصادي جامعة خود را با ايجاد مشاغل جديد و ابداع شاخه‌هاي هنر، پزشكي، معماري، ريسندگي و بافندگي، دامپروري، صنايع نظامي و... ادامه مي‌دهد؛ اما روند توسعة اجتماعي با ايجاد طبقات اجتماعي دگرگون مي‌شود و مفاهيم تازه‌اي مانند طبقه، گروه و منزلت اجتماعي مطرح مي‌شود؛ جامعه همچنان دو طبقه است؛ پادشاه ابزار توليد در دست دارد و رعيت نيرو توليد است؛ اما در درون رعيت، تقسيم‌بندي طبقات با توجه به نوع مشاغل صورت مي‌گيرد و منزلت اجتماعي هم بر همان اساس تعيين مي‌شود و در نهايت مردم چهار طبقه روحانيان، سپاهيان ، كشاورزان، صنعتگران تقسیم شدند؛ انگيزة جمشيد از طبقه‌اي كردن جامعه، ايجاد نظم اجتماعي بود و در خلال آن نهادهاي ديني، نظامي، اجتماعي و اقتصادي با كاركردهاي خاص خود پديد آمدند و به دنبال آن ايجاد اين طبقات اجتماعي از سويي باعث به‌وجود آمدن پايگاه و در پي آن منزلت اجتماعي مي‌گردید و افراد با پي بردن به جايگاهشان رفتارهاي اجتماعي خود را تغيير داده و تعامل‌هاي اجتماعي هم دستخوش دگرگوني‌هاي بسيار شد و کم کم شکاف طبقاتی نمایان شد.
  این نویسنده اظهار داشت: در شاهنامه اشکال متنوعی از خانواده دیده می  شود، دراین خانواده های  مساله شکل گیری، سنت  توزیع قدرت  و مسائلی که با آن رو  به رو شده اند جالب توجه است، همانطور که اشاره شد خانواده هایی که در شاهنامه مطرح شده اند خانواده های پادشاهان و لشکریان و امراست به همین دلیل ازدواج ها و جدایی خانواده ها و حتی در داستان رستم از هم پاشیدن خانواده تحت تاثیر سیاست و بر پایه مصلحت بوده است و در چند ازدواجی که بر پایه عشق طرفین صورت گرفته است با مشکلات زیادی برخورد کرده اند.
  دکتر مهتا بذر افکن  همچنین گفت: مفهوم اجتماعی دیگری که در این کتاب به آن پرداخته شد، ظهور جنبش ههای اجتماعی است که در جنبش کاوه  علیه ضحاک نمود پیدا کرده است. در زمان فردوسی جنبش های اجتماعی چندی شکل گرفته بود که احتمالا فردوسی با آنها آشنایی داشته است، اما توصیف و تحلیل جنبش اجتماعی کاوه نشان می دهد که  این جنبش به طرز دقیقی با نظریات جنبش های اجتماعی همخوانی داشته و همانگونه که در کتاب بازنمایی شده است یک جنبش مدرن و کامل با شاخص های امروزی است که دارای رهبر،  ایدئولوژی ، سازماندهی،  نماد و شعار بوده است.
  این نویسنده درباره بخش های مختلف کتاب « جامعه شناسی شاهنامه فردوسی»  اظهار داشت: در بخش اول به تعریف و توصیف جامعه شناسی ادبیات  پرداخته شده است، در بخش دوم به تعریف  مفاهیم و شکل گیری جوامع انسانی ، تقسیم کار، تفکیک و تمایز نهادی  و .. چگونگی رخ دادنشان بر اساس نظریه ترنر پرداخته شده است و فصلهای بعد همین مفاهیم در شاهنامه بازنمایی شده و  به صورت جدول و نمودار و  تفسیر داده ها ارائه شده است.
  گفتنی است، کتاب « جامعه شناسی شاهنامه فردوسی» نوشته دکتر مهتا بذرافکن  به تازگی توسط انتشارات  ازنو با سرمایه  ناشر  و باتیراژ 1000 نسخه منتشر شده است.

کد خبر: 888309  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شبستان
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای فرهنگي

ترتیل صفحه ۲۸۳ قرآن کریم با صدای استاد پرهیزکار+صوت و متن آیات خبرگزاری فارس  ۳۰ دقیقه پیش

خبرگزاری فارس- گروه فعالیت‌های قرآنی: امام علی(ع) فرمودند: «قرآن بهار دل‌ها و چشمه‌های دانش است و دل را جز به وسیله آن جلایی نیست». (نهج البلاغه خطبه 176)پس از آگاهی از این کلام نورانی معصوم تلاوت ترتیل آیات 8 تا 17 سوره مبارکه «إسراء» واقع در صفحه 283 قرآن کریم...

کتاب سال «خلیج فارس» تأسیس می‌شود خبرگزاری فارس  ۳۰ دقیقه پیش

به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، با موافقت محسن جوادی معاون فرهنگی وزیر ارشاد جایزه ویژه کتاب سال خلیج فارس کلید زده می‌شود.در این جایزه قرار است تمامی کتابهایی که در طول ١٠ سال گذشته درباره این موضوع نوشته شده داوری شود.کتاب سال خلیج فارس با محوریت هرمزگان برگزار خواهد شد تا با این...

دیدار هاینر گابلز با هنرمندان ایرانی در خانه فرهنگ مانا ایلنا  ۱ ساعت پیش

دیدار هاینر گابلز با هنرمندان ایرانی در خانه فرهنگ مانابه گزارش ایلنا، فردا ساعت 15 تا 18 هاینر گابلز به همراه هنرمندان ایرانی در خانه فرهنگ مانا گرد هم می‌آیند و در دیداری دوستانه به گفتگو می‌نشینند. ورود برای علاقمندان آزاد و بدون هزینه است. گابلز یکی از مهم‌ترین نمایندگان موسیقی معاصر و صحنه تئاتر است که آهنگ‌هایش توسط گروه‌ها...

افتتاح «مناظر مجرم» با حضور سفیر هلند ایلنا  ۱ ساعت پیش

افتتاح «مناظر مجرم» با حضور سفیر هلندبه گزارش ایلنا، «مناظر مجرم» از فردا، دوم بهمن‌ماه اجرای خود را آغاز می‌کند و از روز سوم تا ششم بهمن‌ماه از ساعت 14 تا 22 درگالری ایرانشهر، واقع در خیابان عضدی جنوبی، کوچه سپند اجرا می‌شود. دریس ورهوفن متولد 1976 در هلند، هنرمند ویژوال و سازنده تئاتر است. او اینستالیشن،...

حسابرسی آسان در قیامت با یک راهکار ساده جام نیوز  ۱ ساعت پیش

به گزارش جام نیوز، اهمیت حدیث در میان مسلمانان از آن روست که از منابع اصلی استنباط احکام در فقه و عقاید در علم کلام محسوب می‌شود. همچنین احادیث از منابع اولیه پژوهش‌های تاریخی است.   امام صادق(ع)می فرمایند: اِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ وَالبِرَّ لَیُهَوِّنانِ الحِسابَ وَیَعصِمانِ مِنَ الذُّنوب.   صله...

رهبر انقلاب: مستند انتقادي، مفيد و لازم است روزنامه جوان  ۲ ساعت پیش

پنج‌شنبه 21 دي‌ماه، حدود 30 نفر از مستندسازان فعال در جبهه فرهنگي انقلاب اسلامي به ديدار مقام معظم رهبري رفتند. حضرت آيت‌الله خامنه‌اي، در اين ديدار با دعوت از مستندسازان براي توجه به توليداتي كه در آنها به اميدسازي در جامعه توجه شده، حمايت خود را از ساخت مستند با موضوع آسيب‌هاي اجتماعي اعلام كردند....

ساخت سری جدید انیمیشن «ماهی بادکنکی» جام نیوز  ۲ ساعت پیش

به گزارش جام نیوز، فصل‌های جدید انیمیشن «ماهی بادکنکی» به تهیه کنندگی و کارگردانی سلما افکاری برای گروه سنی کودک با تکنیک سه بعدی در حال تولید است.   این انیمیشن ۱۰۳ قسمت دارد که ۱۳ قسمت آن، نوروز ۹۵ از شبکه کودک و نوجوان پخش شد. «ماهی بادکنکی» که قهرمان اصلی داستان...

«انزوا» در راه شبکه نمایش خانگی جام نیوز  ۲ ساعت پیش

به گزارش جام نیوز، پیمان جعفری تهیه‌کننده سینما، درباره توزیع فیلم سینمایی  «انزوا» در شبکه نمایش خانگی گفت: با یکی از موسسات پخش، برای توزیع این اثر در شبکه نمایش خانگی قرارداد بستیم و فکر می‌کنم عید توزیع شود.   شایان ذکر است؛ فیلم سینمایی «انزوا»...

خويشاوندي يوسف‌نيا با شعر خدشه‌ناپذير است روزنامه جوان  ۴ ساعت پیش

«سعيد يوسف‌نيا را سال‌هاست كه مي‌شناسم و به جرئت مي‌توانم بگويم كه از معدود شاعراني است كه در گذر زمان هنوز عوض نشده و همان صفا و صميميت هميشه را در خود حفظ كرده است. بي‌ترديد مزيت بزرگ و ممتازي است كه شاعري همپاي تعالي و پيشرفت در عالم ادبيات بتواند از رشد و تعالي شخصيت، عقب نماند و آن‌گونه اهل سلوك...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده