تعداد بازدید: ۲۳
تاريخ انتشار: سه‌شنبه،۷ شهریور ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۱۱:۴۵
جامعه شناسی شاهنامه فردوسی، حاصل پژوهش در بخش اسطوره ای شاهنامه است
دکتر مهتا بذرافکن؛ دکتری جامعه شناسی  تغییرات اجتماعی درباره کتاب« جامعه شناسی شاهنامه فردوسی» به خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان  گفت: شاهنامه   به حق اعجاز  ادبیات  پارسی است که از ابعاد گوناگون شایسته بررسی است؛ادیبان و سخنوارن و پژوهشگران حوزه ادبیات بسیار به شاهنامه پرداخته اند، اما این کتاب اعجاب برانگیز می تواند  به صورت مطالعه بین رشته ای نیز مورد توجه قرار گیرد؛ پرداختن به جامعه شناسی شاهنامه نیز از همین منظر بوده است.
  این جامعه شناس اظهار داشت: کتاب « جامعه شناسی شاهنامه فردوسی» حاصل پژوهش در بخش اسطوره ای شاهنامه است که ابتدا به صورت سه مقاله پژوهشی منتشر شده و سپس  طبق سنت دانشگاهی به طور مفصل تر به صورت کتاب منتشر شده است؛در بخش اسطوره ای شاهنامه سیر زندگی اجتماعی بشر  درست به همان روالی که در نظریات اجتماعی مطرح است ، سرورده شده است و  بازنمایی این روال و انطباق آن با این نظریات هدف این پژوهش بود  که میسر شد.
    دکتر مهتا بذرافکن با اشاره به سیر اجتماعی شدن و توسعه در شاهنامه و روند تغییر و تحولات در این کتاب حماسی گفت: شاهنامه شامل سه بخش؛ اسطوره‌ای، پهلوانی و تاریخی است، دوران پادشاهي جمشيد، آغاز توسعة اقتصادي، اجتماعي و سياسي در شاهنامه است، در اين عصر تقسيم كار اجتماعي به گونه‌اي كه از زمان كيومرث آغاز شده بود، تكامل پيدا مي‌يابد و به اوج مي‌رسد.
جمشيد توسعة اقتصادي جامعة خود را با ايجاد مشاغل جديد و ابداع شاخه‌هاي هنر، پزشكي، معماري، ريسندگي و بافندگي، دامپروري، صنايع نظامي و... ادامه مي‌دهد؛ اما روند توسعة اجتماعي با ايجاد طبقات اجتماعي دگرگون مي‌شود و مفاهيم تازه‌اي مانند طبقه، گروه و منزلت اجتماعي مطرح مي‌شود؛ جامعه همچنان دو طبقه است؛ پادشاه ابزار توليد در دست دارد و رعيت نيرو توليد است؛ اما در درون رعيت، تقسيم‌بندي طبقات با توجه به نوع مشاغل صورت مي‌گيرد و منزلت اجتماعي هم بر همان اساس تعيين مي‌شود و در نهايت مردم چهار طبقه روحانيان، سپاهيان ، كشاورزان، صنعتگران تقسیم شدند؛ انگيزة جمشيد از طبقه‌اي كردن جامعه، ايجاد نظم اجتماعي بود و در خلال آن نهادهاي ديني، نظامي، اجتماعي و اقتصادي با كاركردهاي خاص خود پديد آمدند و به دنبال آن ايجاد اين طبقات اجتماعي از سويي باعث به‌وجود آمدن پايگاه و در پي آن منزلت اجتماعي مي‌گردید و افراد با پي بردن به جايگاهشان رفتارهاي اجتماعي خود را تغيير داده و تعامل‌هاي اجتماعي هم دستخوش دگرگوني‌هاي بسيار شد و کم کم شکاف طبقاتی نمایان شد.
  این نویسنده اظهار داشت: در شاهنامه اشکال متنوعی از خانواده دیده می  شود، دراین خانواده های  مساله شکل گیری، سنت  توزیع قدرت  و مسائلی که با آن رو  به رو شده اند جالب توجه است، همانطور که اشاره شد خانواده هایی که در شاهنامه مطرح شده اند خانواده های پادشاهان و لشکریان و امراست به همین دلیل ازدواج ها و جدایی خانواده ها و حتی در داستان رستم از هم پاشیدن خانواده تحت تاثیر سیاست و بر پایه مصلحت بوده است و در چند ازدواجی که بر پایه عشق طرفین صورت گرفته است با مشکلات زیادی برخورد کرده اند.
  دکتر مهتا بذر افکن  همچنین گفت: مفهوم اجتماعی دیگری که در این کتاب به آن پرداخته شد، ظهور جنبش ههای اجتماعی است که در جنبش کاوه  علیه ضحاک نمود پیدا کرده است. در زمان فردوسی جنبش های اجتماعی چندی شکل گرفته بود که احتمالا فردوسی با آنها آشنایی داشته است، اما توصیف و تحلیل جنبش اجتماعی کاوه نشان می دهد که  این جنبش به طرز دقیقی با نظریات جنبش های اجتماعی همخوانی داشته و همانگونه که در کتاب بازنمایی شده است یک جنبش مدرن و کامل با شاخص های امروزی است که دارای رهبر،  ایدئولوژی ، سازماندهی،  نماد و شعار بوده است.
  این نویسنده درباره بخش های مختلف کتاب « جامعه شناسی شاهنامه فردوسی»  اظهار داشت: در بخش اول به تعریف و توصیف جامعه شناسی ادبیات  پرداخته شده است، در بخش دوم به تعریف  مفاهیم و شکل گیری جوامع انسانی ، تقسیم کار، تفکیک و تمایز نهادی  و .. چگونگی رخ دادنشان بر اساس نظریه ترنر پرداخته شده است و فصلهای بعد همین مفاهیم در شاهنامه بازنمایی شده و  به صورت جدول و نمودار و  تفسیر داده ها ارائه شده است.
  گفتنی است، کتاب « جامعه شناسی شاهنامه فردوسی» نوشته دکتر مهتا بذرافکن  به تازگی توسط انتشارات  ازنو با سرمایه  ناشر  و باتیراژ 1000 نسخه منتشر شده است.

کد خبر: 888309  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شبستان
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای فرهنگي

فیلم‌هایی که آخر هفته می‌توانید تماشا کنید آفتاب نیوز  ۲۴ دقیقه پیش

آفتاب‌‌نیوز : فیلم‌های «عملیات آژاکس»، «نفوذی»، «بابا بزرگ آهنی»، «بازگشت پرستوها»، «بهار»، «جایی برای نگرانی نیست»، «نجات فرانچیسکا»، «بلور باران»، «فهرست»، «اخراجی ها ۲»، «مقام چهارم»، «قطار شب به لیسبون»، «بینوایان»، «الیور توییست»، «پایان فریبکاری»، «بچه غول»، «شکارچی آسمان»، «دردسر طلایی»، «تابستان...

رونمایی از آلبوم همایون شجریان و سهراب پورناظری ایلنا  ۱ ساعت پیش

رونمایی از آلبوم همایون شجریان و سهراب پورناظریبه گزارش خبرنگار ایلنا، در این مراسم که مهدی پاکدل اجرای آن را برعهده داشت، عوامل آلبوم، مهمانان ویژه و همچنین دوست‌داران هنر حضور داشتند. این اثر شامل قطعاتی چون «ایران من»، آوازِ «راه بى‌‌‌پایان»، «خوب شد»، «قلاب»، «مرگ...

میراث تاریخی یمن در آستانه نابودی است جام نیوز  ۱ ساعت پیش

به گزارش جام نیوز به نقل از رادیو زمانه، در جنگ یمن که از سه سال قبل تاکنون ادامه دارد، بخشی از هسته تاریخی شهر صنعا که در فهرست میراث فرهنگی یونسکو به ثبت رسیده در اثر بمباران‌های ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی از بین رفته است. قدمت هسته تاریخی صنعا به قرن یازدهم میلادی  (چهارم هجری) می‌رسد.   سازمان...

حمله رسانه غربی به نوشت افزار اسلامی +سند جام نیوز  ۱ ساعت پیش

به گزارش جام نیوز، وب سایت رادیو زمانه نوشت: با نزدیک شدن سال تحصیلی جدید، خبرگزاری‌های نزدیک به سپاه از توزیع «گسترده»  نوشت‌افزارهای تبلیغی – اسلامی در سراسر ایران خبر داده‌اند. گرانی کالاها از جمله نوشت‌افزارهای مورد نیاز کودکان، دریچه‌ای به روی «کاسبان...

نویسنده‌ای آزاده و وارسته شبکه ایران  ۱ ساعت پیش

ایران آنلاین / کارنامه پر و پیمان میرصادقی از سال‌های جوانی و مجله سخن سال 1337 تا به امروز عرصه وسیعی از ادبیات را در سایه نوشتار و آموزه‌های خویش در کسوت آموزگار و استاد و مدرس پناه داده؛ در حوزه‌های مختلفی چون مدارس و دانشگاه و فرهنگسراها و کارگاه‌های داستان‌نویسی. بیش‌از...

خودی و نخودی در دولت! شبکه ایران  ۱ ساعت پیش

ایران آنلاین /در همین راستا نادر قاضی‌پور هم در گفت‌و‌گو با شهروند، شغل فرزندان خودشو اعلام کرد. قاضی‌پور در بخشی از صحبت‌هاش گفته: «... پسر دیگر من که دانشجوی دامپزشکی دانشگاه آزاد ارومیه است، گوسفند دارد و به کار چوپانی مشغول است.» با وجود این و این نوع شفاف سازی‌ای...

ترتیل صفحه 432 قرآن باصدای استاد پرهیزکار+صوت و متن آیات خبرگزاری فارس  ۲ ساعت پیش

خبرگزاری فارس- گروه فعالیت‌های قرآنی: امام صادق(ع) فرمودند: «قرآن پیمان خدا با آفریدگان است پس سزاوار است هر انسان مؤمنی به پیمانش بنگرد و هر روز 50 آیه از آن را بخواند». (اصول کافی، جلد 4، صفحه 566) در ادامه ترتیل آیات 32 تا 39 سوره مبارکه «سبأ» واقع در صفحه 432 قرآن کریم با صدای استاد شهریار پرهیزکار...

بنده خدا یا بنده شیطان جام نیوز  ۳ ساعت پیش

به گزارش جام نیوز، فضای مجازی در جهان و همچنین ایران هر روز بیشتر از گذشته مورد استقبال قرار می گیرد و هر لحظه کاربران جدیدی با سنین و علائق مختلف پا به این عرصه می گذارند.   اما آنچه در این میان نباید فراموش شود فرهنگ و ادب حضور در این فضا می باشد همانگونه که حضور در فضای واقعی و در میان مردم...

خانواده و سعادت جامعه جام نیوز  ۳ ساعت پیش

به گزارش جام نیوز، خانواده از ابتدای تاریخ تاکنون به عنون اصلی‌ترین نهاد اجتماعی، زیربنای جوامع و خاستگاه فرهنگ‌ها، تمدن‌ها و تاریخ بشر بوده است. پرداختن به این بنای مقدس و بنیادین و هدایت آن به جایگاه واقعی‌ اش، همواره سبب اصلاح خانواده بزرگ انسانی و غفلت از آن، موجب دور شدن بشر...

آلبوم «ایران من» همایون شجریان رونمایی شد خبرگزاری فارس  ۵ ساعت پیش

به گزارش خبرنگار موسیقی خبرگزاری فارس، مراسم رونمایی آلبوم «ایران من» با صدای همایون شجریان در تالار وحدت انجام شد. در این مراسم که «مهدی پاکدل» اجرای آن را بر عهده داشت، عوامل آلبوم، مهمانان ویژه و همچنین دوست‌داران هنر حضور داشتند. همچنین تعدادی از قطعاتِ آلبوم پخش و بعد از آن جلسه‌  پرسش و پاسخ با...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده