تعداد بازدید: ۲۵
تاريخ انتشار: سه‌شنبه،۷ شهریور ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۱۱:۴۵
جامعه شناسی شاهنامه فردوسی، حاصل پژوهش در بخش اسطوره ای شاهنامه است
دکتر مهتا بذرافکن؛ دکتری جامعه شناسی  تغییرات اجتماعی درباره کتاب« جامعه شناسی شاهنامه فردوسی» به خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان  گفت: شاهنامه   به حق اعجاز  ادبیات  پارسی است که از ابعاد گوناگون شایسته بررسی است؛ادیبان و سخنوارن و پژوهشگران حوزه ادبیات بسیار به شاهنامه پرداخته اند، اما این کتاب اعجاب برانگیز می تواند  به صورت مطالعه بین رشته ای نیز مورد توجه قرار گیرد؛ پرداختن به جامعه شناسی شاهنامه نیز از همین منظر بوده است.
  این جامعه شناس اظهار داشت: کتاب « جامعه شناسی شاهنامه فردوسی» حاصل پژوهش در بخش اسطوره ای شاهنامه است که ابتدا به صورت سه مقاله پژوهشی منتشر شده و سپس  طبق سنت دانشگاهی به طور مفصل تر به صورت کتاب منتشر شده است؛در بخش اسطوره ای شاهنامه سیر زندگی اجتماعی بشر  درست به همان روالی که در نظریات اجتماعی مطرح است ، سرورده شده است و  بازنمایی این روال و انطباق آن با این نظریات هدف این پژوهش بود  که میسر شد.
    دکتر مهتا بذرافکن با اشاره به سیر اجتماعی شدن و توسعه در شاهنامه و روند تغییر و تحولات در این کتاب حماسی گفت: شاهنامه شامل سه بخش؛ اسطوره‌ای، پهلوانی و تاریخی است، دوران پادشاهي جمشيد، آغاز توسعة اقتصادي، اجتماعي و سياسي در شاهنامه است، در اين عصر تقسيم كار اجتماعي به گونه‌اي كه از زمان كيومرث آغاز شده بود، تكامل پيدا مي‌يابد و به اوج مي‌رسد.
جمشيد توسعة اقتصادي جامعة خود را با ايجاد مشاغل جديد و ابداع شاخه‌هاي هنر، پزشكي، معماري، ريسندگي و بافندگي، دامپروري، صنايع نظامي و... ادامه مي‌دهد؛ اما روند توسعة اجتماعي با ايجاد طبقات اجتماعي دگرگون مي‌شود و مفاهيم تازه‌اي مانند طبقه، گروه و منزلت اجتماعي مطرح مي‌شود؛ جامعه همچنان دو طبقه است؛ پادشاه ابزار توليد در دست دارد و رعيت نيرو توليد است؛ اما در درون رعيت، تقسيم‌بندي طبقات با توجه به نوع مشاغل صورت مي‌گيرد و منزلت اجتماعي هم بر همان اساس تعيين مي‌شود و در نهايت مردم چهار طبقه روحانيان، سپاهيان ، كشاورزان، صنعتگران تقسیم شدند؛ انگيزة جمشيد از طبقه‌اي كردن جامعه، ايجاد نظم اجتماعي بود و در خلال آن نهادهاي ديني، نظامي، اجتماعي و اقتصادي با كاركردهاي خاص خود پديد آمدند و به دنبال آن ايجاد اين طبقات اجتماعي از سويي باعث به‌وجود آمدن پايگاه و در پي آن منزلت اجتماعي مي‌گردید و افراد با پي بردن به جايگاهشان رفتارهاي اجتماعي خود را تغيير داده و تعامل‌هاي اجتماعي هم دستخوش دگرگوني‌هاي بسيار شد و کم کم شکاف طبقاتی نمایان شد.
  این نویسنده اظهار داشت: در شاهنامه اشکال متنوعی از خانواده دیده می  شود، دراین خانواده های  مساله شکل گیری، سنت  توزیع قدرت  و مسائلی که با آن رو  به رو شده اند جالب توجه است، همانطور که اشاره شد خانواده هایی که در شاهنامه مطرح شده اند خانواده های پادشاهان و لشکریان و امراست به همین دلیل ازدواج ها و جدایی خانواده ها و حتی در داستان رستم از هم پاشیدن خانواده تحت تاثیر سیاست و بر پایه مصلحت بوده است و در چند ازدواجی که بر پایه عشق طرفین صورت گرفته است با مشکلات زیادی برخورد کرده اند.
  دکتر مهتا بذر افکن  همچنین گفت: مفهوم اجتماعی دیگری که در این کتاب به آن پرداخته شد، ظهور جنبش ههای اجتماعی است که در جنبش کاوه  علیه ضحاک نمود پیدا کرده است. در زمان فردوسی جنبش های اجتماعی چندی شکل گرفته بود که احتمالا فردوسی با آنها آشنایی داشته است، اما توصیف و تحلیل جنبش اجتماعی کاوه نشان می دهد که  این جنبش به طرز دقیقی با نظریات جنبش های اجتماعی همخوانی داشته و همانگونه که در کتاب بازنمایی شده است یک جنبش مدرن و کامل با شاخص های امروزی است که دارای رهبر،  ایدئولوژی ، سازماندهی،  نماد و شعار بوده است.
  این نویسنده درباره بخش های مختلف کتاب « جامعه شناسی شاهنامه فردوسی»  اظهار داشت: در بخش اول به تعریف و توصیف جامعه شناسی ادبیات  پرداخته شده است، در بخش دوم به تعریف  مفاهیم و شکل گیری جوامع انسانی ، تقسیم کار، تفکیک و تمایز نهادی  و .. چگونگی رخ دادنشان بر اساس نظریه ترنر پرداخته شده است و فصلهای بعد همین مفاهیم در شاهنامه بازنمایی شده و  به صورت جدول و نمودار و  تفسیر داده ها ارائه شده است.
  گفتنی است، کتاب « جامعه شناسی شاهنامه فردوسی» نوشته دکتر مهتا بذرافکن  به تازگی توسط انتشارات  ازنو با سرمایه  ناشر  و باتیراژ 1000 نسخه منتشر شده است.

کد خبر: 888309  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: شبستان
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای فرهنگي

ترتیل صفحه ۲۰۶ قرآن با صدای استاد «پرهیزکار»+دریافت خبرگزاری فارس  ۴ ساعت پیش

خبرگزاری فارس- گروه فعالیت‌های قرآنی: پیامبر اعظم(ص) فرمودند: «برای معلم قرآن همه ذرات جهان طلب استغفار و دعا می‌کند، حتی ماهی دریا».در ادامه پس از آشنایی با این حدیث شریف، تلاوت ترتیل آیات 118 تا 122 سوره مبارکه «توبه» واقع در صفحه 206 قرآن کریم با صدای «شهریار...

گزارشی از آرایشگاه های مختلط در تهران جام نیوز  ۶ ساعت پیش

  به گزارش جام نیوز، روزنامه جوان نوشت: «صحبت‌های ضد و نقیض و حرف‌های در گوشی درباره آرایشگاه‌های زیر‌زمینی زنانه که در آن آرایشگر مرد وجود دارد، چند سال پیش بود که به رسانه‌ها راه یافت و علامت تعجبی بزرگ در برابرش قرار گرفت؛‌ تعجبی توأم با ناباوری که این خبر...

قاتلی خطرناک‌تر از‌«نهنگ‌ آبی» در کمین نوجوانان جام نیوز  ۶ ساعت پیش

  به گزارش جام نیوز، آسیب‌هایی که وزیرآموزش و پرورش درباره‌شان خیلی سربسته حرف می‌زد، این بار با فاصله‌ای اندک، بسیار علنی و بی‌پرده ظاهر شد، پیش چشم همه، ‌در اصفهان، از روی یک پل ماشین‌رو و از میان افکار دو دختر نوجوان، همان‌ها که دل به ارتفاع و سقوط زدند،...

مخالفت مونسان با وزارتخانه میراث و دفاع تلویحی از گرانی هتل‌های ایران آفتاب نیوز  ۷ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : علی اصغر مونسان با یادآوری این که سه بخش میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سازمان باید با هم، هم افزایی داشته باشند، تاکید کرد: گردشگری باید بر پایه‌ی میراث فرهنگی و صنایع دستی باشد.او که در برنامه‌ی ذره بین رادیو تهران سخن می‌گفت، از تشدید نظارت بر هتل‌ها و مسافرخانه‌ها خبر داد و افزود:...

معاون جدید خبر خبرگزاری جمهوری اسلامی منصوب شد شبکه ایران  ۷ ساعت پیش

ایران آنلاین / حقی از مدیران و خبرنگاران باسابقه و پیشکسوت ایرنا با حدود سه دهه فعالیت در زمینه خبری و اجرایی است. او پیش از این به مدت چهارسال به عنوان مدیرکل دفتر برنامه ریزی، نوسازی و تحول اداری خبرگزاری جمهوری اسلامی فعالیت داشت. مدیرکل اخبار استان ها ، مدیر نظارت و ارزشیابی خبر، رییس دفاتر باکو...

برپايي بزرگ‌ترين سفره حضرت رقيه(س) در 150 شهر جهان روزنامه جوان  ۸ ساعت پیش

حيدر منيري دبير اين كنگره در اينباره گفت: به لطف خدا و با هماهنگي‌هاي به‌عمل آمده، امسال در روز دوم آبان ماه قرار است در بيش از 150 شهر ايران و جهان و به نيت سلامتي و تعجيل در فرج امام زمان ارواحنا فداه اين سفره را برقرار كنيم و در برخي شهرهاي اروپايي نيز براي نخستين‌بار اين مراسم را برگزار خواهيم كرد....

آخرین وضعیت بازیگر پیشکسوت پس از جراحی شبکه ایران  ۸ ساعت پیش

ایران آنلاین / یکی از همراهان این بازیگر پیشکسوت با اعلام این خبر گفت: این عمل طی یک ساعت و نیم انجام شد و لوله‌ای که برای کنترل سنگ کلیه جاسازی شده بود خارج شد. وی ادامه داد: آقای مشایخی در بخش بستری هستند و همچنان پزشک ایشان ملاقات را ممنوع کرده‌اند. جمشید مشایخی یکی از ماندگارترین چهره‌های...

جمشید مشایخی: حالم نسبت به قبل بهتر است شبکه ایران  ۱۰ ساعت پیش

ایران آنلاین / این بازیگر پیشکسوت که در بیمارستان بستری است درباره وضعیت‌اش اظهار کرد:‌ طی روزهای گذشته به دلیل درد شدیدی که در سر و ناحیه کلیه داشتم، بار دیگر به بیمارستان منتقل شدم و در بخش مراقبت‌های ویژه تحت درمان قرار گرفتم. وی که این روزها در بخش عادی بستری است، ادامه داد: امروز...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده