تعداد بازدید: ۳۵
تاريخ انتشار: یکشنبه،۷ آبان ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۰۷:۴۳
دو راه نجات صندوق‌های اجتماعی
ترابر نیوز: عمق چالش‌های پیش‌رو بر مسیر تعادل منابع و مصارف سیستم بازنشستگی کشور به حدی است که کارشناسان معضل تامین مالی مستمری‌بگیران را جزء مهم‌ترین مسائل پیش روی اقتصاد ایران برشمرده‌اند. تجربه جهانی نشان می‌دهد در شرایط تنگنای منابع مستمری یا در پارامترهای تاثیرگذار در بازنشستگی باید تجدیدنظر شود یا روش تعیین حقوق بازنشستگی تغییر یابد.
«دنیای اقتصاد» با ریشه‌یابی علل عدم تعادل در سیستم مستمری تجربه موفق «شیلی» را بررسی کرده است. عدم تعادل در سیستم مستمری و فشار مالی وارد شده به صندوق‌ بازنشستگی در سال‌های اخیراصلاح سیستم مستمری را به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های برنامه اقتصادی کشور تبدیل کرده است.
بررسی آمارها نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر جمعیت بازنشستگان با سرعتی حدود 7 برابر جمعیت شاغلان افزایش یافته است. این در حالی است که تامین منابع صندوق بازنشستگی از طریق پرداخت حق بیمه شاغلان صورت می‌گیرد. تغییر ترکیب «هرم سنی»، الگوی سنتی تامین منابع پرداخت مستمری و افزایش نامتناسب حقوق شاغلان و مستمری‌بگیران سبب عدم تعادل در منابع و مصارف صندوق بازنشستگی شده است.
روند افزایش جمعیت و حقوق در میان شاغلان و مستمری‌بگیران نیز حکایت از کاهش منابع صندوق بازنشستگان همزمان با افزایش مصارف آن دارد. بررسی تجربه جهانی نشان می‌دهد در شرایط تنگنای منابع مستمری کشورها یا در مولفه‌های تاثیرگذار در بازنشستگی تجدید نظر می‌کنند یا روش تعیین حقوق بازنشستگی را تغییر می‌دهند.
تجربه شیلی در زمینه تغییر روش تعیین حقوق بازنشستگی نمونه موفقی از اصلاح نظام مستمری در دنیا است.   ورود به بحران بازنشستگی طی سال‌های اخیر، برخی اظهارنظرها در فضای کارشناسی کشور، از سیستم سنتی و عدم تعادل در منابع و مصارف صندوق بازنشستگی کشور به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مشکلات و چالش‌های اقتصادی کشور یاد کرده‌اند.
اهمیت این موضوع از منظر کارشناسان به حدی است که چندی پیش مشاور اقتصادی رئیس‌جمهوری مشکلات مربوط به مستمری بازنشستگان را به‌عنوان یکی از 11 اولویت اقتصادی کشور در سال‌های پیش رو بر شمرد. به گفته مسعود نیلی، حجم بالای بدهی‏های دولت و فشار مالی سنگین بر صندوق‏های بازنشستگی و تامین اجتماعی مشکلاتی طاقت‏فرسا به وجود آورده که در یک سمت آن تحمیل عدم‏تعادل به سیستم بانکی و تشدید مساله نقدشوندگی دارایی‏های بانکی و متوقف شدن بسیاری از فعالیت‏های اقتصادی متعاقب آن قرار دارد و در سمت دیگر، شرایط رفاهی گروه‏های اجتماعی مهم مانند بازنشستگان مطرح است که امروز برای بازپس‏گیری پس‏انداز خودشان از دولت با دشواری مواجه شده‏اند.
  ارزیابی صندوق‌ها با دو شاخص وضعیت ‌صندوق‌های بازنشستگی در دو شاخص «نرخ پشتیبانی» و «نرخ جایگزینی» انعکاس می‌یابد. سیستم پرداخت صندوق بازنشستگی در ایران به گونه‌ای طراحی شده است که مستمری بازنشستگان از طریق پرداخت حق بیمه ازسوی شاغلان پرداخت می‌شود.
تعداد افرادی که در بازه مشخصی (معمولا یک ساله) از دسته شاغلان خارج شده و وارد سن بازنشستگی می‌شوند در کنار نسبت شاغلان به بازنشستگان وضعیت تعادلی صندوق بازنشستگان را مشخص می‌کند. هر چقدر تعداد و نرخ رشد افراد بیمه‌شده نسبت به مستمری‌بگیران بیشتر باشد عملا تعادل بیشتری در سیستم وجود دارد.
  چالش‌های صندوق بازنشستگی بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی مرکزآمار و صندوق بازنشستگی کشور، در حالی که تعداد شاغلان مشترک صندوق بازنشستگی کشور در سال‌های اخیر کاهش یافته است، تعداد مستمری‌بگیران با افزایش چشمگیری همراه بوده است. به این ترتیب همزمان با کاهش منابع تامین مالی صندوق بازنشستگی، سرعت مصرف این منابع افزایش یافته است.
بر مبنای آمارهای ارائه شده از سوی صندوق بازنشستگی کشور، طی سال‌های 1365 تا 1389 تعداد مستمری‌بگیران صندوق بازنشستگی کشور 7 برابر شده است. در حالی که طی این مدت تعداد شاغلان تنها 4 درصد افزایش یافته است. همچنین نرخ رشد جمعیت مستمری بگیر در سال‌های پایانی دهه اخیر در حدود 8/6 برابر نرخ رشد جمعیت شاغلان مشترک صندوق بازنشستگی کشور بوده است.
همچنین بر مبنای آمارهای ارائه شده از سوی صندوق بازنشستگی کشور، طی دهه اخیر میانگین حقوق شاغلان مشترک این صندوق (به‌عنوان منبع مستمری‌دهنده) 4/5برابر شده است. این در حالی است که میانگین حقوق مستمری‌بگیران طی این مدت 5/7 برابر شده است. بنابر این طی دهه گذشته علاوه بر کاهش نسبت شاغلان به مستمری‌بگیران، نسبت میانگین حقوق شاغلان به میانگین حقوق مستمری‌بگیران افزایش یافته است.
روند واگرای منابع و مصارف صندوق بازنشستگی سبب شده است که در سال‌های پایانی دهه اخیر، «نرخ بیمه مصوب» تنها 30 درصد از منابع مورد نیاز این صندوق را پوشش دهد. این در حالی‌است که در سال 1370 نرخ بیمه مصوب سه برابر نرخ بیمه مورد نیاز برای تعادل منابع و مصارف صندوق بازنشستگی بود. بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی صندوق بازنشستگی، در سال 1389 به منظور حفظ تعادل منابع و مصارف این صندوق، نیاز به کسر حق بیمه 97 درصدی از حقوق یک فرد شاغل بوده است.
بنابراین طی دهه اخیر، افزایش فاصله بین منابع مورد نیاز و منابع موجود در صندوق بازنشستگی سبب روند صعودی فزاینده کمک‌های دولتی به این صندوق شده است. سن امید به زندگی در اکثر کشورهای جهان افزایش یافته است. به همین دلیل بسیاری از کشورها سن بازنشستگی را هماهنگ با تغییرات سن امید به زندگی افزایش داده‌اند.
در گزارش سرشماری نفوس و مسکن سال ۹۰ که از سوی مرکز آمار ایران ارائه شده امید به زندگی زنان ایرانی ۷۴ سال و ۶ ماه و امید به زندگی مردان ۷۲ سال و یک ماه بوده است.بر مبنای آمار مرجع رسمی آمار در کشور، امید به زندگی ایرانی‌ها طی سال‌های ۸۵ تا ۹۰ رشد کرده است. سال ۸۵ این شاخص برای مردان ۷۱ سال و یک ماه و برای زنان ۷۳ سال و یک ماه بوده است.
این در حالی‌است که میانگین سن بازنشستگی طی نیمه دوم دهه 80 در حدود 5/1 سال کاهش یافته است. بنابر این مدت زمان استفاده از حقوق بازنشستگی، طی نیمه دوم دهه 80 بیش از 5/2 سال افزایش یافته است. صندوق بازنشستگی در حالی در سال‌های اخیر با کمبود منابع روبه‌رو بوده است که از به علت مدیریت دولتی و ناکارآیی صندوق‌های بازنشستگی، پویایی و سودآوری مورد انتظار در این نهاد مالی مشاهده نمی‌شود.
این در حالی‌است که صندوق بازنشستگی طبق قانون غیر دولتی است. رعایت اصل 44 و خروج دولت از تصمیم‌گیری صندوق‌های بازنشستگی سبب افزایش بهره‌وری صندوق‌ها خواهد شد. الگوی تامین مالی در کشور بر اساس مزایای تعریف شده است و این در حالی است که در امروزه در کشورهای پیشرفته از الگوی مشارکت تعریف شده استفاده می‌شود.
الگوی سنتی مورد استفاده در ایران، نه تنها توانایی برقراری تعادل در منابع و مصارف صندوق بازنشستگی را از بین می‌برد، بلکه به علت عدم توازن سیستمی نیازمند تغییرات فراوان در قوانین مربوط به میزان مستمری و حق بیمه پرداختی است.   الگوی شیلی بررسی تجربه جهانی نشان می‌دهد که کشورهایی که در تعادل بین منابع و مصارف صندوق‌های بازنشستگی دچار مشکل شده‌اند، از دو راه‌حل برای رفع مشکلات استفاده می‌کنند.
این کشورها یا با اصلاحات در مولفه‌های تاثیرگذار در تعیین حقوق بازنشستگی (سنوات پرداخت، سن بازنشستگی، میزان تعهدات و...) پرداخته‌اند یا با تغییر روش تعیین حقوق بازنشستگی، تعادل را به سیستم پشتیبانی از بازنشستگان برگردانده‌اند. در ابتدای دهه 80 میلادی، سیستم حمایت از بازنشستگان در «شیلی» مورد بازبینی قرار گرفت.
نتایج موفق‌آمیز استفاده از سیستم حساب‌های انفرادی در این کشور، موجب الگوبرداری سایر کشورها از شیلی در اصلاح نظام پرداخت مستمری شد. در سال 1981 شیلی سیستم مستمری خود را از نظام سنتی دولتی به یک سیستم مستمری اندوخته‌گذاری اجباری که ازسوی بخش خصوصی اداره می‌شد، تغییر داد. در سیستم جدید، کسورات بازنشستگی پرداختی افراد در حساب شخصی آنها ثبت می‌شد.
بخش خصوصی متولی، حق بیمه پرداخت شده را سرمایه‌گذاری کرده و مزایای بازنشستگی به میزان مشارکت فرد و متناسب با حق بیمه، پرداخت می‌شد. افرادی که پیش از تاریخ اصلاحات انجام گرفته، بازنشسته شده بودند، کماکان به دریافت مستمری خود براساس نظام تعادل سالانه ادامه دادند. افراد شاغل نیز حق انتخاب استفاده از مزایای سیستم قدیمی یا سیستم جدید را داشتند و افراد شاغل جدید نیز به‌صورت اجباری مشمول نظام جدید شدند.
یک سال پیش از استقرار نظام سنتی و نظام جدید مستمری در این کشور، میزان مستمری بازنشستگان، به منظور کاهش بدهی صندوق کاهش یافت. همچنین نقش دولت از مالک صندوق توسعه به پشتیبان تغییر پیدا کرد. مکانیزم تشویقی موجود در سیستم جدید نیز علاوه بر جذب مشارکت، سیستم تخصیص مستمری به بازنشستگان را عادلانه‌تر کرد.
با گذشت 3 دهه از اجرای سیستم مستمری جدید در شیلی، حدود 60 درصد از بازنشستگان این کشور را تحت پوشش قرار داده است. میزان دارایی‌های صندوق بازنشستگی نیز از کمتر از 8/0 درصد از تولید ناخالص داخلی در سال 1981 به حدود 59 درصد در سال 2011 افزایش یافت. با اجرای سیستم جدید در کشور شیلی، نه‌تنها چالش کمبود منابع صندوق بازنشستگی از بین رفت، بلکه بر اساس برآوردهای کارشناسانه این تغییر بر سایر متغیرهای کلان اقتصادی در این کشور تاثیر مثبت داشته است.
طبق برآوردهای انجام شده از سوی پژوهشگران صندوق بازنشستگی کشور، در سال 2001 در حدود 5/1 درصد از رشد اقتصادی این کشور، مربوط به سرمایه‌گذاری‌هایی است که در نتیجه اصلاح سیستم مستمری در این کشور صورت گرفته است. تعداد بازدید: 4 ،       

کد خبر: 904354  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: ترابر نیوز
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اقتصادي

نرخ تورم فروردین ۸.۱ درصد شد نامه  ۴۸ دقیقه پیش

در فروردین ماه ١٣٩٧ عدد شاخص کل (١٠٠=١٣٩٥) به ۱۱۲.۹ رسید که نسبت به ماه قبل ١.٣ درصد افزایش یافت.به گزارش نامه نیوز در این ماه خانوارهای کشور به طور میانگین ٧.٠ درصد بیشتر از فروردین ١٣٩٦ برای خرید یک مجموعه کالا و خدمات یکسان هزینه کردند که نسبت به این اطلاع در ماه قبل (٧.٢ درصد) ٠.٢ واحد درصد کاهش...

شناسه کالا، بستری مهم برای مقابله با قاچاق/ کدام کارگروه‌ها در عملیاتی کردن سامانه جلوترند؟ خبرگزاری فارس  ۱ ساعت پیش

به گزارش خبرنگار اقتصادی باشگاه خبری توانا خبرگزاری فارس ، سامانه شناسه کالا، مصوب قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز است و وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف شده تا این سامانه را تشکیل داده و به 11 گروه کالایی، شناسه کالا ارائه کند و به این ترتیب زیرساختی فراهم گردد تا در ادامه فرآیند جنس قاچاق از جنس قانونی...

نصب برچسب کیفیت بر روی تایر ایرانی به جای افزایش تعرفه و منع واردات تایر خبرگزاری فارس  ۲ ساعت پیش

تعرفه واردات تایرهای سواری در سال جدید از 32% به 40% و تایرهای باری از 20% به 26% افزایش یافت. این درحالی است که با توجه به واردات رسمی 100 هزار تنی تایر به کشور و حجم بالای قاچاق تایر بر اساس آمار صادرات سایر کشورها به ایران، در بخشی از تایرهای سواری شامل سایزهای 16 به بالا و در بخشی از تایرهای باری،...

توضیح عجیب توانیر در خصوص تصمیم عجیب نوبخت تسنیم  ۳ ساعت پیش

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، در حالی که صنعت برق به علت یارانه ای اداره شدن و فروش برق تولیدی با نرخ کمتر از هزینه تمام شده، صنعتی با مشکلات فراوان مالی است که اگر منابع مالی ناشی از فروش برق به این صنعت بازنگردد، حتی جوابگوی هزینه های جاری خود نیز نیست، سازمان برنامه و بودجه در روزهای اخیر...

واریز سود سهام عدالت به حساب برخی مشمولان نامه  ۳ ساعت پیش

 امروز عصر برخی از مشمولان سهام عدالتپیامکی از سرشماره ۲۰۰۰۳۶ مبنی بر واریز سود سهام عدالت به مبلغ ۴۹ هزار و ۲۰۰ تومان دریافت کردند.به گزارش نامه نیوز این دسته از عموما کسانی هستند که در نوبت قبل مبلغ ۲۴ هزار و ۶۰۰ تومان بابت سود سهام عدالت دریافت کرده بودند.سرشماره یاد شده پیش از این به عنوان...

تجارت با ایران می‌تواند با لیر و تومان انجام شود/ منطقه امن در شمال سوریه را گسترش می‌دهیم خبرگزاری فارس  ۴ ساعت پیش

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس، «رجب طیب اردوغان» رئیس‌جمهور ترکیه بامداد یکشنبه اعلام کرد آنکارا در دوره کنونی، با تهدیدات بسیاری موجه است که بعضی از آنها از سوی متحدان استراتژیک یعنی ایالات متحده انجام می‌شود.اردوغان در گفت‌وگوی تلویزیونی با شبکه «اِن. تی....

سال گذشته 800 هزار فرصت شغلی در کشور ایجاد شد/ آماده تفویض اختیارات به استان کرمان هستیم اکو فارس  ۵ ساعت پیش

به نقل از شبکه اخبار اقتصادی و دارایی (شادا)، مسعود کرباسیان در نشست مشترک کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، ستاد اقتصاد مقاومتی و فعالان اقتصادی استان کرمان افزود: به عنوان کسی که در وزارت اقتصاد کار می‌کنم،‌ برای تفویض اختیارات در وزارت اقتصاد آمادگی دارم و ماده 251 بالاترین اختیار قانونی...

رونمایی از موشک هوشمند جدید ایران در روز ارتش ناظران غربی را شگفت زده کرد اکو فارس  ۵ ساعت پیش

خبرگزاری روسی «اسپوتنیک» در مطلبی به رونمایی یک فروند موشک هوشمند و سامانه دفاع موشکی ضد پهپاد در روز ارتش جمهوری اسلامی ایران در 29فروردین و در چهارشنبه گذشته اشاره کرد و نوشت: «یک فروند موشک کروز که چهارشنبه گذشته در رژه روز ارتش در ایران به نمایش درآمد، موجب شگفتی ناظران غربی...

فهرست جدید کالاهای وارداتی مشمول استاندارد اجباری + سند اکو ویژن  ۵ ساعت پیش

جدیدترین فهرست کالاهای وارداتی مشمول رعایت مقررات استاندارد اجباری برای سال 1397 از سوی سازمان ملی استاندارد منتشر شد. تغییرات بدین شرح است: - کالاهای بلبرینگ و رولبرینگ صنعتی تا قطر داخلی 10 اینچ ، 21 قلم ابزار آلات ، میکرو ارگانیسم های پروبیوتیک، الکترو پمپ آب خانگی، انواع بلندگو و 13 قلم...

واردات ۴ قلم میوه گرمسیری به ارزش ۵۷ میلیارد تومان در سال قبل اکو ویژن  ۵ ساعت پیش

بر اساس آمار تجارت خارجی کشور در 12 ماهه سال 96، بالغ بر 22 میلیون و 651 هزار و 928 دلار آناناس، گلابی هندی، انبه و منگوتین به کشور وارد شد. طبق اطلاعات واردات منتشرشده از سوی گمرک ایران حجم آن 17 هزار و 786 تن ثبت شده است. همچنین معادل ریالی این 4 قلم میوه 57 میلیارد و 744 میلیون و 510 هزار...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده