تعداد بازدید: ۱۰
تاريخ انتشار: پنج‌شنبه،۲۳ آذر ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۱۴:۳۴
موانع فرهنگی مؤثر بر پیشرفت/امروزه توسعه پایدار هر کشور مقوله‌ای درون‌زا و اجتماعی است
به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، یازدهمین کنگره پیشگامان پیشرفت توسط مرکز الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت با حضور بیش از 700 نفر از جوانان و پژوهشگران طالب پیشرفت امروز صبح(پنج‌شنبه 23 آذر ماه) در محل همایش‌های بین‌المللی دانشگاه شهید بهشتی آغاز به کار کرد، در این مراسم فاطمه خوشنویسان دانشجوی دکتری دانشگاه علامه طباطبایی و سعید شریفی عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان(خوراسگان) در مقاله‌ای به بررسی عوامل و موانع فرهنگی مؤثر بر پیشرفت(فرهنگ توسعه و پیشرفت) پرداختند که در ادامه گزیده‌ای از آن می‌آید:*امروزه پیشرفت و توسعه پایدار هر کشور مقوله‌ای درون‌زا و اجتماعی استپیشرفت و توسعه از جمله مفاهیم مطرح در ادبیات جامعه‌شناسی به شمار می‌روند که در چند دهه گذشته از سوی نظریه‌پردازان غربی با مدل‌ها و اولویت‌های عوامل اثرگذار مورد توجه بیشتر قرار گرفته‌اند.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی موضوعات کلیدی پیشرفت و رفاه را شناسایی کرده است که برای اندازه‌گیری دارای اعتبار جهانی هستند. موضوع‌هایی چون شرایط زندگی(مسکن، درآمد، شغل) و کیفیت زندگی (جامعه، آموزش و پرورش، محیط زیست، حکومت‌داری، سلامت، رضایت از زندگی، سلامت و تعادل کار و زندگی) نمونه‌هایی از این شاخص‌ها محسوب می‌شوند.
هر موضوع بر اساس شاخص‌های خاص به عنوان مثال موضوع تعادل کار و زندگی بر اساس ساعتی که کارکنان کار می‌کنند یا درصد مادران کارگر و همچنین وقتی که مردم به فعالیت‌های اوقات فراغت و شخصی اختصاص می‌دهند ساخته شده است.این کمیسیون تحت تأثیر اندیشه‌های جوزف استیگلیتز، آمارتیا سن و ژان پل فیتوسسی دیدگاه‌های قابل تاملی که ضرورتاً اقتصادی صرف نبودند در باب بهبود معیارهای رفاه و پیشرفت اجتماعی و توسعه پایدار ارائه کرد.
به گونه‌ای که برای همه اروپا تعمیم‌پذیر شد. کمیسیون اروپا فراتر از تولید ناخالص داخلی در سپتامبر اقدامات کلیدی برای بهبود جریان معیارهای پیشرفت 2009 شناسایی که بخش قابل توجهی از آن نه تنها اقتصادی نبودند بلکه جایگاه مسایلی چون آموزش و فرهنگ بسیار پر رنگ‌تر شده بود.هال و همکاران در همین راستا چارچوبی را مبتنی بر عوامل پیشرفت همچون بهداشت (به عنوان مثال شیوه زندگی و نتایج مرتبط با سلامتی)؛ مشارکت اجتماعی (به عنوان مثال، مدنی و مشارکت سیاسی)؛ رفاه ذهنی (به عنوان مثال رضایت از زندگی، شادی)؛ اعتماد و تحمل (مثلاً اعتماد بین فردی، تحمل)؛ ایمنی عمومی (مثلاً جرم و جنایت، قلدری) و محیط (مثلاً رفتار زیست محیطی) ارائه می‌کنند.
این مفاهیم به ویژه با اهمیت یافتن مقوله فرهنگ توسعه که پیش نیاز هر گونه توسعه و پیشرفت محسوب می‌شود ضرورت یافت. فرهنگ توسعه در واقع ارزش‌ها و هنجارهای فرهنگی‌ای است که می‌توانند در بهبود اداره توسعه، از طریق ایجاد نهاد فرهنگی مؤثر در تحریک مشارکت شهروندان با ایجاد مکانیزم جامعه مدنی مشارکتی و این هدف که شهروندان نقش فعال‌تری در زندگی فرهنگی خودشان داشته باشند.
فرهنگ توسعه با شاخص‌های همچون، نگرش مطلوب و معقول نسبت به دنیا و مظاهر آن؛ نگرش علمی و بر خورد عالمانه با مسائل (توجه به فرهنگ کار، تولیدگرایی، گریز از رهبانیت و...؛ نظم‌پذیری جمعی(قانون‌پذیری، احترام به قول و قرار، احترام به حقوق دیگران و....)؛ اعتقاد به توسعه (تحول‌گرایی از سنت، اراده ملی، خودباوری فرهنگی، عدم جبرگرایی و.
..) عدم تعارض فرهنگی و اعتقاد به برابری(حذف عوامل قبیله‌گرایی و قوم‌گرایی، مشارکت زنان) می‌توان مجموعه‌ای از آگاهی‌ها، اعتقادات، تمایلات و رفتارهای مبتنی بر این باورها را که برای تسریع در روند رشد و توسعه اقتصادی لازم است تعریف کرد.فرهنگ توسعه یک مفهوم متناقض نماست از یک رو به واسطه فرهنگ بودن دارای قدمت تاریخی است و از دیگر سو به واسطه توسعه بودن، ماهیتی تحول خواه و سوق دهنده به سوی پیشرفت دارد؛ و همین ویژگی است که مفهوم فرهنگ توسعه را ضرورتاً نیازمند منابع و زیر ساخت هایی همچون سرمایه اجتماعی می‌گرداند که بتواند بر اساس آن، اعتبار زمانی زمینه تحول، توسعه و بهزیستی شرایط زندگی انسانی را فراهم سازد.
امروزه پیشرفت و توسعه پایدار هر کشور مقوله‌ای درون‌زا و اجتماعی است، تغییرات اجتماعی ناشی از پیشرفت‌های بشر در همه ابعاد، باعث پیچیده‌­تر شدن جامعه­‌ها گردیده به نوعی که پیچیدگی مورد نظر به تمام ابعاد زندگی نوع انسانی تسری یافته است. این در حالی اتفاق می‌افتد که بدون شک هیچ توسعه‌ای بدون تمایل یا قبول به پذیرش تغییر به وقوع نمی‌پیوندد؛ از این رو توجه به مفهوم فرهنگ توسعه که شامل کلیه عناصر روانی‌ـ اجتماعی است که همانند عوامل علمی، فنی و اقتصادی به بهبود زندگی مادی و فکری جامعه کمک می‌کند، اهمیت شایان توجه می‌یابد.
در پاسخ به این سؤال که آیا فرهنگ جنبه‌ای از توسعه یا ابزاری برای توسعه به معنای پیشرفت مادی است یا اینکه فرهنگ هدف و مقصد توسعه و به معنای شکوفایی همه جانبه زندگی بشر در تمام شکل‌های آن است؟ فرهنگ توسعه به خوبی نشان می‌دهد که پیش‌نیاز توسعه و مقصود و هدف آن نیز فرهنگ است. فرهنگ توسعه در واقع کلیه عناصر روانی ـ اجتماعی که همانند عوامل علمی، فنی و اقتصادی به بهبود زندگی مادی و فکری جامعه‌ها بدون ایجاد تغییرات خشن در طریق زندگی یا حالت‌های تفکر منتهی شده و در عین حال، در موفقیت فنی طرح‌ها یا برنامه‌های توسعه نقش دارد.
این مطلب تقریباً همواره نشانه اطمینان فرهنگی نامحسوسی است که در ظاهر پیش شرطی ناگزیر برای عملکرد جسورانه و ذهنی است که ملتی را در لحظه‌ای از تاریخ به پیش می‌برد. بر این اساس هیچ توسعه‌ای بدون تمایل یا قبول تغییر به وقوع نمی‌پیوندد. بر این اساس هر فرهنگی در داخل خود سازوکارهایی دارد که تغییر را در جهتی تسهیل می‌کند یا در مقابل آن موانعی به وجود می‌آورد و همچنین در هر فرهنگ سلسله مراتبی از ارزش‌ها وجود دارد که به طور گسترده‌ای گستره قبول تغییر را تعیین می‌کنند و بر سطح پذیرش فعالیت‌های توسعه که چنین تغییری را ایجاد می‌کند، تأثیر می‌گذارد.
*یکی از مهم‌ترین الزامات توسعه ایجاد ظرفیت فکری و روانی جامعه استسریع القلم پیش نیاز توسعه اقتصادی را توسعه نظام فرهنگی، فکری و عقلانیتی می‌داند. فرهنگ نقش حائز اهمیتی در تبیین‌های سریع القلم در مباحث حوزه توسعه و اقتدارگرایی و همچنین شکل‌گیری جامعه مدنی به ویژه در خاورمیانه دارد.
توسعه بی‌شک متکی بر لوازمی است که سریع القلم مبانی و ریشه آن را در فرهنگ و عقلانیت پی می‌جوید. وی معتقد است سخت‌کوشی، جو سالم کاری، تعهد، قانون‌گرایی، نظم و سازماندهی کارها، دیگر دوستی و مسائلی از این دست ریشه فرهنگی دارد. به اعتقاد وی برخی از کشورهای خاور دور با اتکا به همین مبانی توانسته‌اند خصوصیات و نیازهای جامعه را با ارزش‌های فرهنگی هم سو نمایند از این رو سرعت رشد و توسعه در این کشورها بیشتر از سایر کشورهای جهان سوم بوده است.
به زعم او توسعه نیازمند انسان ویژه است. انسانی که مبنای عقلانیت خود را در رفتار، افکار و گرایش‌ها نشان می‌دهد و از هیجانی و دم دمی بودن پرهیز می‌کند. تربیت این انسان می‌تواند زمینه‌ها و ساختارهای منتهی به توسعه را فراهم آورد. سریع القلم معتقد است الگوهای توسعه‌یافتگی جهان‌شمول است؛ به زعم او موضوع توسعه‌یافتگی در دو سطح اصول ثابت و الگو‌های متحول وابسته به شرایط و اقتضائات مطرح می‌گردد.
از این رو الگو‌های توسعه از کشوری به کشور دیگر متحول نمی‌شود بلکه در بستر‌های کاربردی و عملی آن تغییر ایجاد می‌شود.از این منظر یکی از مهم‌ترین الزامات توسعه ایجاد ظرفیت فکری و روانی جامعه است. بر این اساس نقش دولت‌ها به عنوان یکی از مهم‌ترین کانون‌های ایجاد تحول در جامعه که پیش‌تر توجیه وجود و مداخله خود را در حوزه سیاست فرهنگی مطرح می‌کردند؛ بیشتر می‌شود.
بر این اساس دست‌یابی به توسعه‌ای که پیش زمینه آن داشتن فرهنگ توسعه است یکی از مأموریت‌های پر چالش دولت خواهد بود.اینجاست که پذیرش مشروعیت دولت برای پذیرا کردن قرائت فرهنگ از روایت دولت مقوله‌ای راهبردی می‌شود. دیگر آنکه موانع بسط الگوی توسعه از کشوری به کشور دیگر که سریع القلم نیز بدان اشاره کرده در همین جا خود نمایی می‌کند.
اینکه چقدر ظرفیت‌های روانی و فکری جامعه توانایی پذیرش ضرورت و امکان پذیری آن را در عمل دارند عمدتاً فراموش می‌شود؛ این سؤال اصلی این پژوهش را با این مضمون که عوامل و موانع فرهنگی موثر بر پیشرفت کدامند صورت‌بندی می‌کند.*مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر پیشرفتنتایج این پژوهش نشان داد «میزان دیگر دوستی در جامعه»، «ارزشمندی کسب دانش و تحصیل مهارت» و «تمایل به کار کردن با سرمایه غیر پولی» از جمله مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر پیشرفت تلقی می‌شود.
این در حالی است که موانعی چون «نگرش به بخت و اقبال (شانس) در موفقیت افراد»، «نگرش نسبت به پول و پارتی به عنوان ابزارهای موفقیت (عدم اعتماد به سازمان‌ها)»، «تنبلی اجتماعی در بین مردم»، «توسل به دروغ برای پیشبرد اهداف خود»، «کوتاه مدت نگری»، «عدم توجه به مهارت‌های ارتباطاتی» از جمله موانع پیشرفت تلقی شده‌اند.
این بدین معناست که برای دستیابی به پیشرفت توجه به شاخص‌هایی چون نوع دوستی در جامعه که عامل مهم سرمایه اجتماعی است و همچنین توجه به آموزش و پرورش به عنوان یکی از شاخص‌های بنیادین رفاه و پیشرفت دارای اهمیت راهبردی است. با این وجود موانع جدی‌تر و بیشتری در راه پیشرفت جامعه از منظر فرهنگی وجود دارد.
مسائلی که عمدتاً کانون نگرش‌ها، خصایص و ارزش‌های فرهنگی را در بر گرفته است. به هر تقدیر آنچه اهمیت دارد علاوه بر توجه به موانع فرا رو می‌توان انتظار داشت از طریق عوامل زمینه ساز مثل آموزش و پرورش و همچنین تقویت سرمایه‌های اجتماعی این موانع را تا حد زیادی کاهش دارد.نمی‌توان انکار کرد که تحصیل آموزش و پرورش و کسب مهارت‌ها یکی از مهم‌ترین شاخص‌های مطرح در حوزه رفاه و پیشرفت محسوب می‌شود.
آموزش و پرورش باعث ایجاد فعالیت‌های دارای لذت ذاتی می‌شوند مانند خواندن کتاب، لذت بردن از یک نمایشگاه هنری و غیره .آموزش و پرورش دارای تأثیر مثبت قوی در شرایط زندگی مادی افراد است، به عنوان مثال آموزش عالی به منجر درآمد و قابلیت استخدام بیشتر و بالاتر می‌شود، افراد تحصیل کرده به طور کلی وضعیت سلامتی بیشتری دارند؛ یک سبک زندگی سالم و شانس بیشتری برای انجام کار در یک محیط کار با خطرات کمتر را تجربه می‌کنند.
آموزش و پرورش نیز آگاهی شهروندی را افزایش می‌دهد و مشارکت سیاسی را افزایش می‌دهد.انسان‌ها موجودات اجتماعی هستند. فرکانس تماس با دیگران و کیفیت روابط شخصی اهمیت حیاتی در سلامت مردم دارد. مردم از صرف وقت با دیگران لذت می‌برند و فعالیت‌هایی که معمولاً هنگامی با دیگران به اشتراک گذاشته می‌شود بیشتر رضایت بخش هستند، سرمایه اجتماعی به طور فزاینده‌ای به عنوان یک تعیین کننده مهم پیامدهای مهم رفاه و پیشرفت، از جمله مشارکت دموکراتیک، جرم و جنایت، سلامت وضعیت و قدرت جوامع و اقتصاد شناخته شده است.
ارتباطات با دیگران علاوه بر اینکه لذت ذاتی فراهم می‌کنند می‌تواند حمایت‌های احساسی و تقویت توانایی افراد برای مقابله با زمان‌های دشوار در زندگی را فراهم کند. شواهد متعددی نشان داده است که ارتباطات به کاهش افسردگی و بهبود پس از بیماری کمک می‌کند. ارتباطات اجتماعی اگرچه یکی از مهم‌ترین شاخص‌های پیشرفت و رفاه اجتماعی است اما اثر پاتنام نشان داد این شاخص در آمریکا رو به کاهش است.
با این وجود سوئد افزایش سرمایه‌های اجتماعی ناشی از ارتباطات اجتماعی غیر رسمی بین سال‌های 1975 و 1995 را رو افزایش ذکر کرد؛ همچنین در هلند یا ژاپن این نرخ رو به ویژه در سال‌های 1976 تا 1996 افزایش یافته است.یکی دیگر از شاخص‌های مطرح دیگر تعامل مدنی است که ناظر بر عملکرد سیاسی جامعه و صدای سیاسی جامعه به عنوان یکی از شاخص‌های آزادی اساسی و حقوق فردی است.
مشارکت مدنی به افراد اجازه می‌دهد احساس تعلق به جامعه خود را گسترش دهند اعتماد به دیگران و احساس گناه اجتماعی فراتر از ارزش ذاتی آن، مشارکت مدنی نیز اثربخشی را افزایش می‌دهد. مردم با حضور در فعالیت‌های سیاسی مردم خود را به روشنی بیان می کنند ترجیحات و نیازها؛ این به نوبه خود می‌تواند سیاست را اطلاع دهد، در نتیجه بر سلامت مردم تأثیر می‌گذارد.

کد خبر: 926036  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: خبرگزاری فارس
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید
اخبار مرتبط:
▫ افزایش نرخ بیکاری زنان در کشور  عصر ایران - اجتماعي

آخرین خبرهای فرهنگي

نگاهی به برنامه گالری‌های تهران خبرگزاری برنا  ۱۸ دقیقه پیش

نگاهی به برنامه گالری‌های تهران به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ نمایشگاه نقاشی سروناز سلطانی با نام «جایی دیگر» برگزار می‌شود. ١٣ اثر حاضر در این مجموعه و در اندازه ١٠٠ در ١٢٠ سانتیمتر تلاشی توصیف شده است مستمر برای زنده نگه داشتن یادها و خاطره‌ها، و بازنگری بخشی از روزگار گذشته که رو...

تماشاخانه «همای سعادت» میزبان ۸ نمایش در جشنواره تئاتر فجر خبرگزاری برنا  ۱۸ دقیقه پیش

تماشاخانه «همای سعادت» میزبان ۸ نمایش در جشنواره تئاتر فجر به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا، بخش«به علاوه فجر» برای سومین سال متوالی در برنامه‌های سی‌ و ششمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر گنجانده شده و تماشاخانه «همای سعادت» در غرب تهران با ۸ نمایش در این بخش میزبان علاقه‌مندان است.

واکنش روزنامه کیهان به بازی گلشیفته فراهانی در یک فیلم شبکه ایران  ۲۶ دقیقه پیش

ایران آنلاین /همکاری فراهانی با سینماگران رژیم اشغالگر قدس در حالی اتفاق افتاده که این روزها اسرائیل تبدیل به نامی نفرت‌انگیز شده است و بسیاری از هنرمندان جهان اقدام به تحریم این رژیم غاصب می‌کنند. نکته قابل تأمل این است که فراهانی در این فیلم اسرائیلی نقش جاسوس موساد را ایفا کرده است. این...

«آتش و خشم» ترامپ تبدیل به سریال می‌شود شبکه ایران  ۲۶ دقیقه پیش

ایران آنلاین /کمپانی اندِوور کانتنت حقوق رسمی فیلم و تلویزیون این کتاب را خریداری کرده که داستان درونی نخستین سال ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ را تعریف می‌کند. این کتاب ترامپ را به عنوان آدمی که برای سنگینی مقامش آمادگی ندارد به نمایش می‌گذارد و می‌گوید او نمی‌تواند توجهش را روی...

نگاه به ظرفیت‌های مدیریتی درون‌سازمانی در دستور کار سازمان میراث‌فرهنگی است میراث آریا  ۲۹ دقیقه پیش

به‌گزارش میراث‌آریا به‌نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری خراسان رضوی، احمد دانیالی معاون توسعه مدیریت و سرپرست معاونت امورمجلس، حقوقی و استان‌های سازمان میراث‌فرهنگی کشور ظهر امروز پنجشنبه ۲۸ دی ۹۶ در مراسم...

فاجعه گسست مسلمانان از اسلام فرارو  ۳۲ دقیقه پیش

ایکنا نوشت:حمید خویی، محقق و پژوهشگر نهج‌البلاغه و از نوادگان حضرت آیت‌الله‌العظمی خویی به جایگاه دین در جهان جدید پرداخت. وی در این گفت‌وگو تاکید که دین باید خود را در عرصه اخلاق نشان بدهد، منتهی اخلاق منهای دین یا اخلاق خارج از چارچوب دین، نه نقش تشویق‌کننده دارد و نه بازدارنده...

جبرگرائی یکی از عوامل عقب‌ماندگی ماست فرارو  ۳۲ دقیقه پیش

 به گزارش ایکنا: نشست جبر و اختیار در اندیشه‌های مولانا  ۲۶ دی با سخنرانی ایرج شهبازی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. شهبازی در آغاز سخنانش با بیان اینکه این جلسه در خصوص نظر مولانا در خصوص اختیار صحبت خواهد کرد، گفت: در دو جلسه آتی در...

صدا و سیما با واقع نمایی به نقد حقایق بپردازد خبرگزاری برنا  ۱ ساعت پیش

صدا و سیما با واقع نمایی به نقد حقایق بپردازد به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا، نشست ستاد نکوداشت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در صدا و سیما و تدوین پیش‌نویس راهبردها و مأموریت‌های ستاد برای نکوداشت ولادت انقلاب اسلامی با حضور علی دارابی معاون امور استان‌ها و رییس ستاد نکوداشت و نمایندگان بخش های مختلف...

پوستر بین المللی «دِرِساژ» رونمایی شد خبرگزاری برنا  ۱ ساعت پیش

پوستر بین المللی «دِرِساژ» رونمایی شد به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ فیلم «درساژ» با نگاهی تازه و متفاوت به داستان زندگی چند نوجوان می پردازد که درگیر ماجرایی می شوند که شاید واقعیت زندگی نسل جدید در جامعه امروز باشد. با توجه به مضمون «دِرِساژ»، این فیلم قرار است در بخش «۱۴plu»...

موزه‌ها كانون آگاهی و فرهنگ هر جامعه‌ای هستند میراث آریا  ۱ ساعت پیش

به‌گزارش میراث‌آریا به‌نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان آذربایجان غربی، محمدرضا کارگر روز گذشته ۲۷ دی ۹۶ درمصاحبه با خبرگزاری صدا و سیما مرکز آذربایجان غربی در موزه ارومیه با بیان این مطلب گفت: «تعداد...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده