تعداد بازدید: ۵
تاريخ انتشار: شنبه،۱۸ آبان ۱۳۹۸
ساعت انتشار: ۰۸:۳۰
چند همسری! یادداشتی از علیرضا خانی

شفقنا- علیرضا خانی، سردبیر روزنامه اطلاعات در یادداشتی در این روزنامه نوشت،چند همسری، بقایای سنت‌های بدوی در حال انقراض است.همانطور که چند شوهری (polyandry) امروز در حال منسوخ شدن است و فقط در بخش‌های کوچکی از قبائل بدوی هند، تبت و نپال وجود دارد و آن نیز توسط دولت‌ها غیرقانونی اعلام شده، چند زنی ( polygyny) نیز به تدریج در حال منسوخ شدن است. پژوهشگران علوم اجتماعی، برای مطالعه چند همسری، عوامل موثر بر آن و دلایل وجود آن، معمولاً به نواحی توسعه نیافته یا حاشیه‌های دوردست تمدنی رجوع می‌کنند. از قرن نوزدهم به بعد، پدیده چند همسری با شیب‌تندی در حال اضمحلال است. شاهان قدیم، سلاطین، امرا و سران قبائل معمولاً چند همسر بوده‌اند که تاریخ از آنها بیشتر به عنوان برده‌دار یاد می‌کند. در میان سران عرب امروز نیز، چند همسری کماکان باب است اما، فشار اجتماعی و نفی‌عرفی، حتی در میان آنان به قدری قدرتمند است که معمولاً این پدیده را پنهان و کتمان می‌کنند. این موضوع قابل تأملی است که حتی در خاندان آل سعود، که چند همسری و حرمسراداری رایج و شایع است، وقتی محمد‌بن سلمان ولیعهد می‌شود، افتخارش آن است که در میان شاهزادگان فراوان دیگر، تنها عضو تک‌همسر است و انتظار دارد، جهان ـ و به‌ویژه جهان متمدن ـ این نکته را پیشرفت و افتخار بزرگی در کارنامه او بداند.امروزه در کرسی‌های مطالعاتی علوم اجتماعی از چند‌همسری به عنوان یک «آسیب اجتماعی» در حال انقراض یاد می‌شود. انقراض چند زنی، نه به سرعت انقراض چند شوهری، اما پدیده‌ای محتوم خواهد بود. اگر در قرن بیستم جنبش‌های حقوق زنان از مسیر آکادمی‌های علوم انسانی می‌گذشت تا برای حرمت گذاردن بر حقوق فرد و استحکام حقوق خانواده، روشنگری کند و دامنه این پرتو افشانی به آبادی‌های دوردست نمی‌رسید، در قرن بیست و یکم به مدد انقلاب ارتباطی، دور افتاده‌ترین قصبات عالم حتی در تبت و نپال نیز، از آگاهی‌های فزاینده محروم نخواهد ماند.طی روزهای گذشته، ناگهان موجی برخاست و در میان بهت حاضران و ناظران، میزگرد ترویج چند همسری از تلویزیون پخش شد. تلویزیون البته پیش از این نیز، مردی را با سه زن در برنامه‌ای مشارکت داده بود تا از تجربیات موفقش بگوید! که واکنش‌های بدی را برانگیخت. اما این بار به نظر می‌رسید به گونه‌ای خزنده تلاش می‌کرد تا از موضوعیت چند‌همسری در عرف جامعه تابو‌زدایی کند. خود این اتفاق، در عمق خود نشانه‌ای از روند مرگ پدیده چند همسری است و درست مانند موجود جانداری که در لحظات جان دادن، دست و پایی می‌زند، کسانی می‌خواهند با تنفس مصنوعی این موجود را به حیات برگردانند. با این احوال، لازم است در این باره و درباره پاره‌ای از توجیهات کسانی که می‌خواهند برای تعدد زوجات با نیاتی موهوم نقش نجات غریق را ایفا کنند، توضیحاتی آورده شود.مدتی پیش در شبکه‌های اجتماعی، فتوایی به رهبری منسوب شد که ایشان به خاطر نگرانی از کم شدن جمعیت، فتوا به استحباب چند همسری داده‌اند! خوشبختانه دفتر رهبری توضیحی منتشر کرد که ایشان حتی مزاح در این باره را جایز نمی‌دانند و اگر کسی در زیر مجموعه‌شان همسر دوم بگیرد، اخراج می‌شود. این توضیح به قدر کافی گویا بود، اما واضح است کسانی می‌خواهند از ضعف آگاهی توده مردم و حتی برخی نخبگان از آمارهای جمعیتی، به گونه‌ای غیر اخلاقی و سوداگرانه، سوء‌ استفاده کنند. بارها مسئولان اعلام کرده‌اند که طبق آمارهای رسمی، جمعیت کشور کماکان با شتابی درخور توجه در حال افزایش است. پارسال بیش از یک میلیون نفر به جمعیت کشور اضافه شد و امسال در همین حدود اضافه می‌شود. آنچه اتفاق افتاده «کاهش سرعت افزایش» است و نه کاهش جمعیت. کاملاً بدیهی است که مردم در دهه دوم قرن بیست و یکم ، مانند پنجاه سال پیش نمی‌اندیشند و این مایه مباهات است که بخش عظیمی از مردم کشور، به همت تحولات رخ داده، با درایت و دانش درباره فرزندان خود تصمیم می‌گیرند و ترجیح می‌دهند برای آموزش، بهداشت و بالندگی فرزندان خود برنامه‌ریزی کنند و کیفیت را فدای کمیت نکنند. این فی‌‌ نفسه تحول امیدوار کننده‌ای است. اما آنچه رهبری گفته‌اند درباره پیشگیری از پیر شدن مفرط جمعیت بوده که حرف کاملاً درستی است و کمترین ارتباطی به رفتار انحرافی تعدد زوجات ندارد.مغالطه دیگری که طرفداران معدود چند همسری ـ که می‌خواهند کارگاه آموزش مهارت چند همسری برگزار کنند! ـ دارند، آن است که شرع مقدس چند همسری را تایید کرده است. این مغالطه شگفتی است.طبیعی است که وقتی اسلام ظهور کرد با پدیده‌های اجتماعی موجود یا به قول دورکیم «‌واقعیت اجتماعی» مواجه شد که می‌بایست آنرا کنترل و چارچوب‌مند می‌کرد. یکی از آنها تعدد زوجات بود که در میان قبایل رایج بود. همان‌ طور که برده‌داری نیز رایج بود و اسلام برای آن، به مثابه یک واقعیت عینی موجود که در کوتاه زمان قابل محو شدن نیست، قواعد و ضوابطی تعیین کرد تا عجالتاً به حقوق بردگان به عنوان یک واقعیت لامحاله موجود ظلم نشود و در بلند مدت این پدیده زشت برچیده شود. اتفاقاً این یک نظام کنترلی هوشمندانه و ظریف بوده است، اما آیا اکنون با این توجیه که در اسلام برای برده‌داری قواعدی وجود دارد، می‌توان آن را توصیه و ترویج کرد و برای آن کارگاه آموزشی راه‌ انداخت؟! آیا این یک مغالطه بزرگ و حتی وهن ساحت دین در نزد نسل امروز نیست؟ انتهای پیامfa.shafaqna.comشفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام
ادامه

کلمات کلیدی:
کد خبر: 1036628  |  ادامه: شفقنا
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اجتماعي

انصراف محمد الصفدی از نامزدی نخست وزیری لبنان و تاکید بر نخست وزیری حریری شفقنا  ۲ روز پیش

محمد الصفدی شفقنا – محمد الصفدی از نامزدی نخست وزیری لبنان انصراف داد.به گزارش شفقنا از خبرگزاری رسمی لبنان، محمد الصفدی وزیر دارایی پیشین لبنان، که به عنوان نامزد نخست وزیری این کشور مطرح شده بود، خواستار کناره گیری از نامزدی این سمت شد.او اظهار امیدواری کرد که سعد حریری برای بار...

فارس نوشت / رحمانی فضلی: هرگونه اعتراضی در بستر قانونی خودش امکان پذیر است / اقدامات غیرقانونی... شفقنا  ۲ روز پیش

شفقنا =  وزیر کشور گفت: امیدوارم همه ما با وحدت، انسجام، آرامش به امنیت و تعالی کشور فکر کنیم و هرگونه اعتراضی هم در بستر قانونی خودش امکان پذیر است. عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور با بیان اینکه نیروهای امنیتی و انتظامی خویشتن‌داری کرده‌اند، گفت: متأسفانه عده‌ای با اعلام اینکه نسبت به...

تابناک نوشت / گزارشی از التهابات و کلیدی‌ترین اشکال به مصوبه بنزینی شفقنا  ۲ روز پیش

شفقنا – تابناک نوشت / سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین که از مدت‌ها پیش مطرح بود، بالاخره جامه عمل پوشید و حاشیه‌هایی به دنبال داشت. در ادامه برخی از این حاشیه‌ها را مرور خواهیم کرد.التهابات پراکنده، اما پرشمار در بسیاری از نقاط کشور، شاید مهم‌ترین واکنشی است که بازگشت سهمیه بندی...

پاسخ منفی مجدد ترکیه به ترامپ: اس ۴۰۰ را برای استفاده خریده ایم نه کنار گذاشتن شفقنا  ۲ روز پیش

شفقنا – یک مقام ارشد در وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد که این کشور قصد بهره برداری از اس ۴۰۰ را داشته و بنا ندارد آن را بلا استفاده بگذارد.به گزارش شفقنا از رویترز، اسماعیل دمیر رییس سازمان صنابع دفاعی ترکیه گفت هیج کشوری چنین سیستمی را برای استفاده نکردن خریداری نمی کند و ترکیه حتما...

انتقاد سرلشکر حعفری: بعد از رها کردن کنترل قیمت‌ها، مردم را با افزایش قیمت بنزین غافلگیر کردند شفقنا  ۲ روز پیش

شفقنا- رسانه ها نوشتند: سرلشکر جعفری با انتقاد از گرانی قیمت بنزین توسط دولت، گفت: دولت‌مردان با روش غلط و بی‌تدبیری خود مردم را به اعتراض وامی‌دارند و به آشوبگران فرصت سوءاستفاده می‌دهد.سرلشکر جعفری فرمانده قرارگاه فرهنگی اجتماعی بقیه‌الله (عج) در حاشیه دیدار با جوانان و در پاسخ به...

مالکان خودروهای پلاک اروندی نگران سهمیه بنزین نباشند شبستان  ۳ روز پیش

«سیدعلی موسوی» امروز (شنبه 25 آبان) در گفت ‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در منطقه آزاد اروند، با بیان اینکه مالکان خودروهای پلاک اروندی نگران کارت سوخت خودروهای خود نباشند اظهار کرد: 45 هزار دستگاه خودروی پلاک اروندی در سطح استان خوزستان تردد می‌کنند که کارت سوخت و سهمیه بنزین...

لاشه حیوانات باید دفن شوند نه اینکه سوزانده شوند+ فیلم خبرگزاری برنا  ۳ روز پیش

لاشه حیوانات باید دفن شوند نه اینکه سوزانده شوند+ فیلم به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری برنا؛ سعید محمودی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران، در رابطه با سوزاندن لاشه حیوانات آزمایشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی تهران عنوان کرد: لاشه حیوانات باید دفن شوند نه اینکه سوزانده شوند. با این اقدام برخورد می کنیم. محیط زیست مجوزی برای دستگاه...

واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد فردا تعطیل شد آفتاب نیوز  ۳ روز پیش

آفتاب‌‌نیوز : به گزارش دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز به اطلاع کلیه دانشجویان واحد تهران مرکزی می رساند کلیه کلاس‌های فردا یکشنبه مورخ ۲۶ آبان ۹۸ به علت بارش سنگین برف و یخبندان تعطیل می باشد.لازم به ذکر است این تعطیلی در سطح واحد بوده و شامل تمام دانشجویان و پرسنل اداری و اساتید واحد تهران...

کلیه مدارس استان تهران تعطیل شد آفتاب نیوز  ۳ روز پیش

آفتاب‌‌نیوز : محمد تقی‌زاده معاون عمرانی استانداری تهران گفت: در پی بارش برف، مدارس استان تهران در کلیه مقاطع فردا (یکشنبه) تعطیل است.«مسعود ثقفی» سخنگوی آموزش و پرورش شهر تهران نیز اظهار کرد: به دلیل برودت هوا تمام مدارس استان تهران در تمام مقاطع فردا یکشنبه 26 آبان تعطیل...

مدارس چند شهر خوزستان روز یکشنبه تعطیل است آفتاب نیوز  ۳ روز پیش

آفتاب‌‌نیوز : پیرو اعلام فرماندار اهواز به علت آلودگی هوا مهدکودک ها، مقطع پیش دبستانی و مدارس ابتدایی شهرستان اهواز در روز یکشنبه تعطیل هستند.همچنین بر اساس اعلام فرمانداری های شهرهای مختلف، مدارس در شهرهای ماهشهر، رامهرمز، بهبهان، آبادان و خرمشهر نیز روز یکشنبه تعطیل هستند.

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده

پربیننده ترین خبرها