تعداد بازدید: ۱۳
تاريخ انتشار: سه‌شنبه،۲۱ آبان ۱۳۹۸
ساعت انتشار: ۱۰:۵۷
ماکیاول پدر علم سیاست مدرن است/ فیلسوفی که به برآیند استراتژیک از نیروها در تاریخ باور داشت
به گزارش خبرنگار ایلنا، هرگاه با این جمله که: «هدف، وسیله را توجیه می‌کند» مواجه می‌شویم، ناخودآگاه به یاد فیلسوف شهیر ایتالیایی، نیکولو دی برناردو ماکیاولی می‌افتیم! این در حالی‌ست که در هیچ یک از آثار این فیلسوف برجسته چنین جمله‌ای وجود خارجی ندارد، با این حال در ترمینولوژی ایدئولوژیک و آسیب دیده روشنفکران و سیاست‌ورزی فاقد پرنسیپ در میان برخی مشق‌کنندگان این علم، این رویکرد به ماکیاولیسم منسوب و مشهور می‌شود.
البته این، تنها یکی از «مشهورات بی‌اعتبار» در تاریخ فلسفه و سیاست است. با این حال، ماکیاول که پدر علم سیاست و نخستین فیلسوف سیاسی دوران جدید جهان است، آن‌چنان در معرض‌ تفسیرهای مبسوطی قرار گرفته که نمی‌شود بی‌محابا به ‌هیچ کدام بی‌تمییز حداکثری تمسک جست! پیش از ماکیاول، عرصه سیاست‌ورزی مبتنی بر تصمیمات یک تن بود و تمام راه‌های امر سیاسی «به رٌم ختم می‌شد»، با نگارش «شهریار»، «گفتارها» و «فن جنگ»، دریچه‌های جدیدی از افق‌های اندیشیدن در سیاست را فراروی کنش‌گران سیاسی، گشود.
به طور حتم، آموزه‌های این اندیشمند بزرگ، علت موجده علم سیاست بود. علمی که باعث شد تا بشر بتواند در صلح و امنیت بیشتری زیست کند. پروفسور «والتر ریکیاردی» استاد علوم سیاسی و رئیس دپارتمان تحقیقات در سیاست‌گذاری دانشگاه دولتی رم، در گفتگو با ایلنا از اهمیت سیاست و ماکیاولی به عنوان پدر سیاست مدرن، سخن می‌گوید.
ماکیاول، در بسط و تکوین اندیشه سیاسی مدرن چه سهمی دارد؟ چرا کلیشه‌ها پیرامون اندیشه وی بر متن افکارش چیرگی دارد؟شاید مقداری تندروی باشد که او را پدر علم سیاست بدانیم زیرا بیش از یک هزاره قبل از او، ارسطو تاملات گسترده‌ای در علم سیاست داشت، اما می‌شود ماکیاولی را به عنوان پدر علم سیاست جدید، برگزید.
تا پیش از ماکیاولی، نظام سیاست‌ورزی در اروپا، مبتنی بر مناسبات تک‌نفره و وحدت حول جمهوری مسیحی با رهبری پاپ در سرتاسر این قاره بود؛ با این حال، ماکیاول تمامی این نظام مناسباتی قدیم را برهم زد و نظم نوینی در امر سیاسی ایجاد کرد. او کسی بود که ارتش را به مفهوم مدرن پایه‌گذاری کرد و در فن جنگ، تحولات اساسی بسیاری ایجاد کرد.
شاید برخی از افراد ایدئولوژیک، معتقدند که سیاست از نظر ماکیاولی منجر به جباریت می‌شود؛ که البته نظر درستی نیست، در واقع نظریات او مانع عمده‌ای در برابر کشتار و خون‌ریزی است و باید ماکیاول را پدر نظام جمهوری بدانیم! حتما می‌دانید که ایتالیا در آن زمان، سرزمین یکپارچه‌ای نبود.
ایده‌های سیاسی ماکیاولی، برآمده از آرزوی او در ارتباط با وحدت و بروز یکپارچگی در سرزمین‌های ایتالیایی زبان، بود. حتما می‌دانید که زبان ایتالیایی بیش از سه سده قبل‌تر از ماکیاول، توسط دانته ترویج شد و به اوج شکوه رسید اما این ایده‌های ماکیاولی بود که زمینه‌ساز بروز دولت ـ ملت‌های مدرن شد.
آیا بروز اتفاقاتی نظیر متحد شدن اسپانیا، روی کار آمدن «جمهوری خدا» توسط پدر ساوونارولا، چشمداشت فرانسه و اسپانیا به خاک ایتالیا، در تکوین نظرات ماکیاول اثر داشت؟بله نباید تردید کرد! در دو جمهوری ایتالیا (ونیز و فلورانس)، شورای سینیوریا (شبیه به شورای شهر) شکل گرفته بود و ریشه‌های نظام جمهوری را می‌توان در این دو شورا دید، تا این‌که دوباره خاندان مدیچی‌ها بر مقدرات امور مسلط شدند و به اسلوب‌های جمهوری پشت کردند و یک نظام الیگارشیک ایجاد کردند! این باعث شد تا نظام پیشین که متکی به قدرت اصناف و تشکل‌ها بود، از میان برود.
دقیقا همان‌طور که اشاره کردید، چالرز چهارم، پادشاه وقت فرانسه، به این دلیل که رم، مرکز تاریخی امپراتوری روم و در واقع مرکزیت تاریخی اروپا را برعهده داشت و همچنین به دلیل مرکزیت این شهر در جمهوری مسیح و نیز تحولات رنسانس، به دنبال تصرف این کشور بود. در شمال و جنوب اسپانیا نیز، با ازدواج میان شاهان دو خاندان هاپسبورگ و آراگون (فرناندو و ایزبلا) زمینه ایجاد اتحاد اسپانیا فراهم شد و طبیعی بود که ایتالیا، مورد چشمداشت این کشور تازه متحد شده نیز باشد.
گوچیاردینی و ماکیاولی کسانی بودند که این شکاف مهم تاریخی را می‌دیدیند و در پی آن بودند که تا علاوه بر تبیین این وضعیت، نسبتی از این شرایط را مدل‌سازی کنند. متوجه شده بود که برآیند روابط نیروهای استراتژیک، از میدان سیاست وارد زمین جنگ شده است. برقراری حکومت دینی ساوونارولا هم در ترسیم نظام اندیشگی ماکیاول بسیار اثرگذار بود.
ساوونا رولا، یکی از افرادی‌ست که به شدت مورد طرد نظری ماکیاول قرار می‌گیرد. علت این نفی سنگین توسط ماکیاولی چیست؟ساوونا رولا ابتدا با شعار اصلاحات بر سر کار آمد اما بعد از مدتی خودش هم به تباهی افتاد و مانع از سیر طبیعی آزادی‌های اجتماعی در ایتالیا شد. او معتقد بود اصلاحات اساسی مبتنی بر اصلاحات اخلاقی است و افراد در صورتی که از نظر اخلاقی دچار تحولات مبنایی شوند، دیگر نیازی نیست که در دنیا درگیری در میان اقوام و ملت‌ها به وجود بیاید و در آن زمان، «جمهوری خدا» تحقق خواهد پذیرفت.
این در حالی بود که مردم پس از دو سال، از حکومت استبدادی ساوونارولا فاصله گرفتند و زمینه روی کار آمدن پیرو سودیرینی را فراهم کردند. او با ماکیاولی دوست بود و ماکیاولی هم در دروان حکومت او به یک دیپلمات بدل شد و نگارش آثار خود در دو کتاب «گفتارها»، که شرحی استراتژیک بر تاریخ سیاسی ایتالیاست و «فن جنگ» را در ارتباط با نظامی‌گریِ مبتنی بر کنش سیاسی نوشت و در هردو و سپس در اثر شهریار، به شدت ساوونارولا را مورد شماتت قرار می‌دهد.
ماکیاول، می‌کوشد تا سیاست را به شکل یک امر عرفی، تبدیل کند ولی ساوونارولا به عنوان یک مانع تئولوژیک و ایدئولوژیک، در برابر این ترسیم سیاسی ماکیاول قرار داشت، و به همین سبب هم ماکیاول در برابر او قرار می‌گیرد و به شدت ایده «جمهوری خدا» را مورد نفی قرار می‌دهد و تاریخ را برای تثبیت مدعایش، به یاری فرا می‌خواند و با تحلیل‌های استراتژیکش از تاریخ روم و ایتالیا، توانست یک برآیند دقیق از روابط تاریخی نیروها در طول تاریخ این کشور ترسیم کند و در برابر ایده ساوونارولا فراهم سازد.

ادامه

کلمات کلیدی:
کد خبر: 1043319  |  ادامه: ایلنا
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای فرهنگي

حضور «سرخ‌پوست» در سه فستیوال بین‌المللی آفتاب نیوز  ۴ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : فیلم سینمایی «سرخ پوست» ساخته‌ نیما جاویدی و به تهیه‌کنندگی مجید مطلبی، روزهای آخر پاییز و در ادامه‌ حضور بین‌المللی خود، در سه فستیوال کرالای هند، چنای هند و هاینان آیلند چین حضور خواهد داشت.پخش بین‌الملل فیلم به عهده‌ محمد اطبایی(مستقل‌های...

پیام بهنوش طباطبایی به دیوید بکهام؛ من مری را بهتر بازی می‌کنم آفتاب نیوز  ۴ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : کم‌تر از ۲۴ ساعت پس از آن‌که دیوید بکهام، فوتبالیست سرشناس جهان، عکسی از حضورش در پشت صحنه نمایش «مری پاپینز» در لندن را منتشر کرد، بهنوش طباطبایی، در اینستاگرامش، واکنشی طنزآمیز به آن نشان داد.طباطبایی در اینستاگرامش نوشت: «به نظرم اگه جناب دیوید بکهام...

فیلم | تجمع مردم گیلان مقابل صداوسیما در اعتراض به سریال «وارش» آفتاب نیوز  ۵ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : پخش سریالی به نام ‎وارش از شبکه سه خشم مردم استان گیلان را برانگیخته و گروهی از آنها با تجمع مقابل اداره‌کل سازمان صدا و سیما گیلان خواستار توقف پخش این سریال شدند. ...

حسین پورکویر به مقام دوم مسابقات بین‌المللی قرآن تونس دست یافت خبرگزاری فارس  ۵ ساعت پیش

حسین پورکویر به مقام دوم مسابقات بین‌المللی قرآن تونس دست یافت به گزارش خبرنگار قرآن و فعالیت‌های دینی خبرگزاری فارس؛ آیین اختتامیه سی‌وهفتمین دوره مسابقات بین‌المللی قرآن تونس ساعاتی پیش برگزار شد و حسین پور کویر نماینده کشورمان به عنوان نفر دوم این رقابت‌ها در رشته تلاوت معرفی و تجلیل شد. در این دوره از رقابت‌ها نمایندگان الجزایر و ترکیه...

قدردانی از کودکانی که عشق و اتحاد را یاد دادند / شرایط حضور صاحبان سرمایه در یک جشنواره پاک ایلنا  ۶ ساعت پیش

قدردانی از کودکانی که عشق و اتحاد را یاد دادند / شرایط حضور صاحبان سرمایه در یک جشنواره پاکبه گزارش ایلنا، آیین اختتامییه ششمین جشنواره و جایزه موسیقی همایون خرّم (نوای خرم 6) شامگاه پنجشنبه با حضور تعدادی از هنرمندان، شرکت‌کنندگان، اعضای هیات داوران و تعدادی از مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از جمله سید محمد مجتبی حسینی (معاون هنری وزیر ارشاد)، محمد اله یاری (مدیرکل دفتر موسیقی وزارت...

ششمین نوای خرّم به پایان راه رسید تسنیم  ۶ ساعت پیش

ششمین نوای خرّم به پایان راه رسید - اخبار فرهنگی - به گزارش باشگاه خبرنگاران پویا به نقل از روابط عمومی ششمین جشنواره موسیقی نوای خرم آیین، آیین اختتامییه ششمین جشنواره و جایزه موسیقی همایون خرّم (نوای خرم 6) شامگاه پنجشنبه برگزار شد.این رویداد با حضور تعدادی از هنرمندان، شرکت کنندگان، اعضای هیات داوران و تعدادی از مدیران وزارت فرهنگ...

"یلدا" منتظر اجلاس ۱۴۰۰ / ایران 4 پرونده سال آینده ارایه می‌کند آفتاب نیوز  ۶ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : محمد حسن طالبیان با بیان این‌که در حاشیه نشست ۲۴ ام کمیته میراث بشری ناملموس یونسکو رایزنی‌های فرهنگی بین‌المللی برای تهیه پرونده‌های مشترک با کشورهای ترکیه، روسیه، عراق، آذربایجان، تاجیکستان، پاکستان، ازبکستان و افغانستان انجام شده است، به ایسنا توضیح داد:...

فریدون جیرانی: انتقاد امثال من گوشه‌نشین چه اهمیتی دارد؟ شبکه ایران  ۶ ساعت پیش

فریدون جیرانی درباره اینکه چرا کسی مثل محمدرضا گلزار هر کاری که می‌کند عده‌ای از او انتقاد می‌کنند، گفت: سینمای جذاب و جریان اصلی در ایران، همیشه مورد انتقاد بوده است. بنابراین چهره‌های معروف همیشه مورد انتقاد قرار می‌گرفتند و نباید ناراحت شوند. مهم تماشاچی و مردم هستند.مهم این...

بررسی آثار مرحوم ناصر چشم آذر در شبکه نمایش مرور نیوز  ۷ ساعت پیش

بررسی آثار مرحوم ناصر چشم آذر در شبکه نمایشبه گزارش مرور نیوز، این هفته در بخش صحنه گران شبکه نمایش، به مرور آثار زنده یاد ناصر چشم آذر که یکی از تاثیرگذارترین آهنگسازان و تنظیم کنندگان در موسیقی پاپ، موسیقی بی‌کلام و موسیقی متن فیلم در ایران بود، پرداخته خواهد شد.زنده یاد ناصر چشم آذر متولد ۱۰ دی ۱۳۲۹ بود و در کودکی ساز آکاردئون را برگزید....

جدیدترین فیلم هالیوودی پیمان معادی از نتفلیکس پخش شد آفتاب نیوز  ۸ ساعت پیش

آفتاب‌‌نیوز : فیلم سینمایی «زیرزمین ۶»، دومین همکاری پیمان معادی با مایکل بی، بعد از فیلم «۱۳ساعت» است که با هزینه ۱۵۰ میلیون دلاری تولید شده و از ساعاتی پیش پخش آن در شبکه نتفلیکس جهانی آغاز شده است.گفته می‌شود این فیلم، اکشن‌ترین اثر مایکل‌بی است که...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده