تعداد بازدید: ۱۱
تاريخ انتشار: جمعه،۱۹ مهر ۱۳۹۸
ساعت انتشار: ۰۴:۵۷
تعارض لایحۀ تجارت با سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری
خبرگزاری فارس؛ یادداشت فرشید فرحناکیان وکیل دادگستری و آموزگار تجارت درباره لایحه تجارت که دفتر اول آن اخیرا به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، در ادامه آمده است: *مقدمه: بیش از 80 سال از تصویب قانون تجارت ایران سپری شده و در چند دهه اخیر اصلاح مهم و مؤثری؛ به‌جز اصلاحات انجام‌شده در سال 1347 در خصوص شرکت‌های سهامی، در آن صورت نگرفته است. به همین جهت دولت از حدود 17 سال پیش نسبت به تدوین لایحه قانون تجارت اقدام کرده است. تدوین لایحۀ تجارت از اوایل دهه هشتاد در دولت وقت آغاز و این لایحه در سال 1384 به مجلس تقدیم شد و درنهایت در تاریخ 6. 10. 1390 در کمیسیون حقوقی و قضایی که طبق اصل هشتادوپنجم قانون اساسی عهده‌دار بررسی آن بود به تصویب رسید و مجلس نیز در تاریخ 23. 1. 1391 با اجرای آزمایشی آن به مدت پنج سال موافقت و آن را برای شورای محترم نگهبان ارسال کرد و شورای نگهبان نیز با ایراد اصل هشتادوپنجم آن را به مجلس عودت داد. برای رفع ایراد شورای نگهبان لازم بود این متن در صحن علنی مجلس به تصویب برسد.
نظر به حجم بالای مواد این لایحه (1261 ماده)، تصمیم کمیسیون قضایی بر آن شده که این لایحه به‌صورت کتاب به کتاب و در پنج مرحله به صحن علنی مجلس ارائه شود که «کتاب قراردادهای تجارتی» آن در 12 فصل و 331 ماده در شهریورماه 1398 در دستور کار مجلس قرار گرفت. اگرچه تصویب تمام این قسمت از لایحۀ تجارت در هفته دوم شهریورماه 1398 در مجلس به پایان رسیده ولی مواد 279 و 293 این لایحه جهت بررسی مجدد به کمیسیون قضائی و حقوقی ارجاع گردید. همین موضوع سبب می‌شود تا بازگشت نتیجه بررسی این مواد از کمیسیون و رأی‌گیری مجدد راجع به آن‌ها در صحن مجلس، ارسال سایر مواد تصویب‌شده این لایحه به شورای نگهبان به تأخیر بیفتد. به‌موجب ماده 330 این لایحه، این قسمت از مواد آن در صورت طی تشریفات قانونی و ابلاغ آن، مواد 335 تا 411 قانون تجارت مصوب 1311 را منسوخ می‌کنند. به‌موجب ماده 331 این مصوبه، مفاد کلیه مواد آن در صورت تائید شورای نگهبان هم تا تاریخ 1. 1. 1400 لازم‌الاجرا نیست. تصویب این لایحه با بندهایی از سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری در تعارض قرار می گیرد که در ادامه مورد بررسی قرار گرفته است. 1. سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری ابلاغی مهرماه 1398 مقام معظم رهبری متضمن نگاه فراقوّه گرا، فرایندگرا و کارکردگرا به قانون و قانون‌گذاری است. دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص ابلاغ سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری اظهار کرد: «ایدۀ سیاست‌گذاری در رابطه با وضع قوانین در کشور ابتدا از سوی مقام معظم رهبری به ما ابلاغ شد. معمولاً بعضی از ایده‌ها را خدمت ایشان می‌دهیم، ایشان تصویب می‌کنند و بعضی موارد را به دلیل اینکه به مشکلات کشور اشراف کامل دارند ایشان به ما دستور می‌دهند. چندی پیش ایشان به مجمع گفتند که بایستی حدِ فاصل اختیارات دولت و مجلس در مسئله قانون مشخص بشود. دلیلش هم این بود که خود ایشان تجربه طولانی در اداره کشور داشتند و روسای جمهور و دولت‌ها به ایشان مراجعه زیادی می‌کردند و تقاضای که این اختلافات که بعضاً پیش می‌آید را با دخالت خود، حل‌وفصل کنند؛ بنابراین ایشان وارد این موضوع شدند و به ما گفتند. ابتدا ایده ایشان را گرفتیم و در مجمع تشخیص بحث کردیم. سیاست‌هایی را خدمت ایشان پیشنهاد دادیم. ایشان آن سیاست‌ها را اصلاح کردند و امروز ابلاغ شد. قوای سه‌گانه موظف‌اند که این سیاست‌ها را اجرایی کنند.» 2. تعارض لایحۀ تجارت با سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری از لایحۀ تجارت و روند تصویب آن می‌توان استنباط کرد که: اولاً: ازیک‌طرف 331 ماده «کتاب قراردادهای تجارتی» لایحۀ تجارت در 7 جلسه صحن علنی مجلس در شهریورماه 1398 به تصویب رسید. به عبارت دقیق‌تر، هر یک از مواد این لایحه به طور متوسط ظرف مدت 1.5 تا 2 دقیقه به تصویب رسید؛ و از طرف دیگر بر اساس مقدمۀ این نوشتار، پس از گذشتن هفده سال از شروع نمودن بررسی لایحۀ تجارت تا زمان تصویب نهایی همه مواد آن همچنان راهی بسیار طولانی باقیمانده است. ثانیاً: تحلیل مشخصی از ایرادات قانون تجارت فعلی و اینکه لایحۀ تجارت قرار است کدام‌یک از این ایرادات را برطرف کند وجود ندارد. هیچ تفکیک دقیقی از اینکه چه تعداد از این ایرادات احتمالی به خود قانون تجارت مربوط است و چه تعداد از آن‌ها منبعث از دیگر قوانین مرتبط با حوزه تجارت است، در اختیار نمی‌باشد. آیا به‌راستی آن گروه از ایرادات احتمالی برشمرده شده برای قانون تجارت فعلی نیز آن‌چنان ارزشمند هستند که برای برطرف نمودن آن‌ها باید کل این قانون را کنار گذاشت؟ ثالثاً: در موافقت با نظر عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی:​ «چرا از گزارشی که در آن آمده که به‌هیچ‌وجه نباید قانون تجارت به‌صورت یکجا بررسی شود عدول شده است؟ اصل متن لایحه قانون تجارت جدید سال 1384 ارائه شد؛ اما 41 ماده‌ای که در ابتدای این لایحه اخیراً بدان اضافه‌شده است که مانند بمب در اقتصاد کشور انفجار ایجاد می‌کند. چرا دفتر اقتصادی مرکز پژوهش‌ها را در نگارش 41 ماده ابتدای این لایحه دخیل نکرده‌اند؟ متن لایحه را وقتی شما قرائت می­کنید بیشتر از اینکه احساس کنید متن قانونی است، برداشت می­کنید که متن یک دستور­العمل است یا نهایتاً یک آیین­ نامه است. این لایحه اگر قابل تفصیل و تعویض‌های متفاوت باشد طبیعی است که بعداً برای اصلاح آن باید فرایندی طولانی طی شود اما اگر دستور­العمل یا آیین‌نامه می‌بود طبیعتاً آسان‌­تر می‌توانست اصلاح و یا تکمیل شود.» رابعاً: برای تصویب این قانون به گفته اتاق بازرگانی ایران به نظرات آن‌ها نیز توجهی نشده است. عدم توجه به نظرات بخش خصوصی و اتاق بازرگانی در حالی است که یکی از اعضای جامعۀ مخاطب این قانون، بخش خصوصی و اتاق بازرگانی است. بدیهی است با عدم توجه به پاسخ این گروه پرسش‌ها و ایرادات، تغییر قانون تجارت نه‌تنها راه‌حل محسوب نخواهد شد بلکه موجد مشکلات پیچیده‌تری خواهد شد. این موارد، تعارض لایحۀ تجارت با بندهای (9) و (15) سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری را نتیجه می‌دهند. به‌موجب بند (۹) سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری: «اصول قانون‌گذاری و قانون‌نویسی و تعیین سازوکار برای انطباق لوایح و طرح‌های قانونی با تأکید بر موارد برشمرده شده رعایت گردد: قابل‌اجرا بودن قانون و قابل‌سنجش بودن اجرای آن؛ معطوف بودن به نیازهای واقعی؛ شفافیت و عدم ابهام؛ استحکام در ادبیات و اصطلاحات حقوقی؛ بیان شناسه تخصصی هر یک از لوایح و طرح‌های قانونی و علت پیشنهاد آن؛ ابتناء بر نظرات کارشناسی و ارزیابی تأثیر اجرای قانون؛ ثبات، نگاه بلندمدت و ملی؛ انسجام قوانین و عدم‌تغییر یا اصلاح ضمنی آن‌ها بدون ذکر شناسه تخصصی؛ جلب مشارکت حداکثری مردم، ذی‌نفعان و نهادهای قانونی مردم‌نهاد تخصصی و صنفی در فرآیند قانون‌گذاری؛ عدالت محوری در قوانین و اجتناب از تبعیض ناروا، عمومی بودن قانون و شمول و جامعیت آن و حتی‌الامکان پرهیز از استثناهای قانونی.» همچنین به‌موجب بند (15) این سیاست‌ها: «اولویت‌های قانون‌گذاری با محوریت گره‌گشایی از امور اجرایی کشور، اصول اجرانشده قانون اساسی، سند چشم‌انداز، سیاست‌های کلی نظام، برنامه پنج‌ساله توسعه و مطالبات رهبری تعیین گردد.» نتیجه قانون‌گذاری یک عمل مقطعی نیست؛ بلکه فرآیندی اجتماعی، نخبگانی، تخصصی، نهادی و فقهی است که میزان قوت و قدرت تأثیرگذاری آن، منوط به جذب حداکثری مشارکت در فرآیند انجام آن است. راهبردهای ارائه‌شده در سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری فراتر از عمل قانون‌گذاری، مرحله تطبیق، اجرا و جامعۀ مخاطب قانون را نیز پوشش می‌دهد. در این نوشتار سعی گردید به‌اختصار نشان داده شود موارد لازم‌الرعایه در بندهای (9) و (15) سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری مبنی بر به معطوف بودن قانون به نیازهای واقعی؛ شفافیت و عدم ابهام؛ استحکام در ادبیات و اصطلاحات حقوقی؛ ابتناء بر نظرات کارشناسی و ارزیابی تأثیر اجرای آن؛ جلب مشارکت حداکثری مردم، ذی‌نفعان و نهادهای قانونی مردم‌نهاد تخصصی و صنفی در فرآیند تصویب آن و تعیین اولویت‌ قانون‌گذاری در این موضوع با محوریت گره‌گشایی از امور اجرایی کشور در تصویب لایحۀ تجارت لحاظ نشده است. بنابراین توجه به تعارض لایحۀ تجارت با سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری توسط «هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام» و «شورای نگهبان» قبل از لازم‌الاجرا شدن این قانون ضروری می نماید. بحث بر سر بدون ایراد دانستن قانون تجارت مصوب 1311 نیست؛ بحث بر سر روش برطرف کردن این ایرادات است که می‌باید به تدریج در چرخه‌ای از فرایندهای اصلاح یا تکمیل و اجرای بخشی انجام شود. انتهای پیام/ مجلس شورای اسلامی تجارت شورای نگهبان قانون
ادامه

کد خبر: 973868  |  ادامه: خبرگزاری فارس
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید
اخبار مرتبط:
محمد کاظمی نایب رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری فارس درباره شکست آمریکا در اجرای سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی گفت:‌ آمریکا از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی کمر همت دشمنی با نظام ایران را بسته است و هر توطئه و ترفندی که...
عباسعلی کدخدایی در پیش نشست همایش "۴۰سال قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (ظرفیت‌ها، دستاوردها و چشم اندازها)" که امروز در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد، اظهار کرد: جلسات متعددی از سوی مجلس شورای اسلامی در حال برگزاری است و همکاری خوبی هم بین قوای سه گانه، شورای نگهبان...
شفقنا- نخستین جلسه بررسی سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در خصوص نظام قانون‌گذاری کشور صبح امروز با حضور رییس مجلس شورای اسلامی و نمایندگان مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای نگهبان، دولت، قوه قضاییه، مرکز پژوهش‌های اسلامی مجلس و نمایندگان مجلس برگزار شد.پس از این نشست علی لاریجانی گفت: برگزاری...
حسینعلی حاجی دلیگانی نماینده شاهین شهر در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری فارس، گفت: نمایندگان با صدور بیانیه‌ای نگاه یک پارچه به نظام قانون‌گذاری، اصلاح و منطقی ساختن روابط کاری مجلس، شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، هیات وزیران و شوراهای تصمیم‌ساز...
به گزارش خبرگزاری فارس، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در اجرای بند یک اصل ۱۱۰ قانون اساسی، سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری را ابلاغ و با توجه به اهمیت موضوع در حاشیه آن مرقوم کردند: «سیاستها به قوای سه‌گانه ابلاغ شود. سه قوه موظفند اقدامات را زمانبندی و پیشرفتها...
جعفر قادری نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری فارس، درباره اختیارات گسترده حسن روحانی نسبت به روسای جمهور پیشین گفت: در دوره ریاست جمهوری فعلی با شکل‌گیری ستاد اقتصاد مقاومتی و شورای هماهنگی اقتصادی و جلسه سران قوا که بسیاری از نمایندگان خارج...

آخرین خبرهای اقتصادي

برنامه‌ های توسعه‌ ای برای افزایش صادرات کالا به کشور عراق مرور نیوز  ۲۹ دقیقه پیش

برنامه‌ های توسعه‌ ای برای افزایش صادرات کالا به کشور عراقبه گزارش مرور نیوز، رضا رحمانی وزیر صنعت، معدن و تجارت در جلسه تنظیم بازار کشور اظهار کرد: رصد مستمر قیمت ۱۰۰ قلم کالای اساسی و ضروری در سطح کشور نشان از کاهش قیمت ۹۳ قلم کالا داشته و البته به طور حتم علت تلاطم قیمت ۷ قلم کالای دیگر را نیز بررسی و اقدامات مقتضی برای ایجاد ثبات در قیمت آن‌ها در دستور...

قیمت خودرو در بازار آزاد امروز 23 مهر 98 مرور نیوز  ۲۹ دقیقه پیش

قیمت خودرو در بازار آزاد امروز 23 مهر 98​به گزارش مرور نیوز، قیمت خودرو در بازار امروز (سه شنبه 23 مهر ماه 98) اعلام شد که براین اساس قیمت تعدادی از خودروهای داخلی به شرح زیر است:ایران خودرونام خودروقیمت بازار (تومان)قیمت کارخانه (تومان) وانت آریسان58,500,00051,500,000 سمند LX77,500,00066,770,000 سمند EF787,000,00069,773,000 سمند EF7...

قیمت طلا 23 مهر 98 مشخص شد مرور نیوز  ۲۹ دقیقه پیش

قیمت طلا 23 مهر 98 مشخص شدبه گزارش مرور نیوز، قیمت طلا امروز سه شنبه 23 مهر 98 اعلام شد که بر این اساس هر گرم طلای 18 عیار به قیمت 405 هزار 400 تومان و هر گرم طلای 24 عیار 540 هزار 500 تومان رسید و همچنین هر اونس طلا در بازارهای جهانی 1,492.08 دلار به فروش می رسد. گفتنی است، قیمت طلای دست دوم به 399 هزار 900 تومان به فروش می...

کلنگ‌ زنی 2000 واحد مسکونی برای محرومان در لرستان مرور نیوز  ۲۹ دقیقه پیش

کلنگ‌ زنی 2000 واحد مسکونی برای محرومان در لرستانبه گزارش مرور نیوز، محمد باقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه در دیدار با آیت‌ الله میرعمادی، نماینده ولی فقیه در لرستان به انتصاب یک بانو در راس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان اشاره کرد و گفت: می‌خواستیم که بر اساس سیاست‌های دولت یک خانم تصدی این سازمان را برعهده بگیرد و سمانه...

قیمت ارز آزاد 23 مهر 98 مشخص شد مرور نیوز  ۲۹ دقیقه پیش

قیمت ارز آزاد 23 مهر 98 مشخص شدبه گزارش مرور نیوز، در جریان معاملات امروز سه شنبه 23 مهر ماه 98 قیمت ارز در بازار آزاد تهران مشخص شد.بر این اساس دلار آمریکا 11 هزار 400 تومان، یورو با قیمت 12 هزار 600 تومان، پوند 14400، دلار کانادا 8850، درهم امارات 3110 و لیر 2000 شد.

لزوم و ضرورت حضور بخش خصوصی در تصمیم گیری های اقتصادی مرور نیوز  ۲۹ دقیقه پیش

لزوم و ضرورت حضور بخش خصوصی در تصمیم گیری های اقتصادیبه گزارش مرور نیوز به نقل از وزارت صنعت، معدن و تجارت، غلامحسین شافعی رییس اتاق بازرگانی ایران در جلسه امروز اظهار کرد: گستردگی توسعه صنعتی بر ابعاد اقتصاد کشور توجه به این بخش را به واقع پررنگ تر کرده است که باید آن را به عنوان یک هدف آگاهانه در راس سیاستهای اقتصادی قرار داد.او با تاکید بر لزوم و ضرورت...

آپارتمان‌های نوساز بازار مسکن چند متری است؟ صبحانه آنلاین  ۳۱ دقیقه پیش

به گزارش صبحانه،اگرچه در ماه‌های اخیر با وجود ریزش سهم نوسازها از معاملات ماهانه مسکن، همواره حدود ۴۰ درصد از کل آپارتمان‌های فروخته شده در بازه سنی نوساز تا پنج سال ساخت بوده است، اما تحقیقات میدانی از بازار مسکن نشان می‌دهد سهم آپارتمان‌های سه تا پنج سال ساخت در این بین به مراتب بیشتر از آپارتمان‌های...

ترافیک نیمه سنگین در محورهای منتهی به مهران تسنیم  ۳۷ دقیقه پیش

ترافیک نیمه سنگین در محورهای منتهی به مهران - اخبار اقتصادی - به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بر اساس اعلام سازمان راهداری در محور پایانه مرزی مهران-ایلام، محور مهران-صالح آباد محدوده های کنجانچم، روستای گلان ترافیک نیمه سنگین، محور صالح آباد-ایلام محدوده راهی ماربره، محور سرابله-شباب و محور سه راهی شباب-حمیل ترافیک نیمه سنگین است.در...

پرداخت 80 میلیارد تومان تسهیلات توسط 1800 صندوق محلی در کشور تسنیم  ۳۷ دقیقه پیش

پرداخت 80 میلیارد تومان تسهیلات توسط 1800 صندوق محلی در کشور - اخبار اقتصادی - به گزارش خبرگزاری تسنیم، اصغر نوراله زاده،مدیر عامل صندوق کار افرینی امید در همایش ملی صندوق های خرد محلی که به مناسبت روز جهانی زن روستایی در مجموعه تلاش با همت وزارت جهادکشاورزی و صندوق کارآفرینی امید برگزار شد، گفت: تا سال 96 تنها 600 صندوق خرد محلی در کشور وجود داشت و هم اکنون...

تفاهم نامه تاسیس 1000 صندوق محلی امضا شد تسنیم  ۳۷ دقیقه پیش

تفاهم نامه تاسیس 1000 صندوق محلی امضا شد - اخبار اقتصادی - به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، هدف از راه اندازی صندوق های خرد محلی، ساختاری برای توسعه روستا،ارتقای سطح معیشت روستاییان و بهبود کسب و کارهای روستایی است که در راستای این تفاهم نامه 1000 صندوق خرد محلی در 1000 روستا با تمرکز بر توانمند سازی زنان روستایی راه اندازی می شود.این...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده